Μια εκτενής γενετική έρευνα φέρνει στο φως ότι οι κάτοικοι της Μέσα Μάνης συνιστούν έναν από τους πιο ξεχωριστούς γενετικά πληθυσμούς της Ευρώπης, αποτέλεσμα μακρόχρονης γεωγραφικής και κοινωνικής απομόνωσης που ξεπερνά τη μία χιλιετία.
Η μελέτη, που δημοσιεύεται στο επιστημονικό περιοδικό Communications Biology του ομίλου Nature, δείχνει ότι πολλές από τις γενεαλογικές γραμμές των σημερινών Μανιατών έχουν βαθιές ρίζες στον ελλαδικό χώρο, από την Εποχή του Χαλκού και του Σιδήρου έως και τα ρωμαϊκά χρόνια.
Η Μέσα Μάνη, η περιοχή νότια της Αρεόπολης με το άγριο τοπίο, τους πέτρινους πύργους και τη σκληρή καθημερινότητα, υπήρξε ιστορικά ένας τόπος δύσβατος και απρόσιτος. Ο ιδιαίτερος χαρακτήρας των κατοίκων της, που γοήτευσε προσωπικότητες όπως ο Ιούλιος Βερν και ο Πάτρικ Λι Φέρμορ, συνέβαλε στη διατήρηση της αυτονομίας τους απέναντι σε κατακτητές και στη σημαντική τους συμβολή στην Επανάσταση του 1821.
Τη μελέτη πραγματοποίησε διεθνής ερευνητική ομάδα με συμμετοχή επιστημόνων από πανεπιστήμια και ιδρύματα της Οξφόρδης, του Τελ Αβίβ, του ΕΚΠΑ, του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου, καθώς και του Κέντρου Υγείας Αρεόπολης και των εργαστηρίων FamilyTreeDNA. Οι ερευνητές ανέλυσαν γενετικό υλικό από περισσότερους από 100 άνδρες της περιοχής και το συνέκριναν τόσο με αρχαία δείγματα DNA όσο και με γενετικά δεδομένα άνω του 1,3 εκατομμυρίου σύγχρονων ανθρώπων παγκοσμίως.
Τα αποτελέσματα καταδεικνύουν ότι οι Μέσα Μανιάτες αποτελούν μια σπάνια γενετική «νησίδα» στη στεριανή Ελλάδα, καθώς δεν επηρεάστηκαν ουσιαστικά από τις μεγάλες μετακινήσεις πληθυσμών μετά την ύστερη αρχαιότητα. Σε αντίθεση με άλλες περιοχές, εμφανίζουν ελάχιστα ίχνη αφομοίωσης πληθυσμών όπως οι Σλάβοι, που από τον 6ο αιώνα μ.Χ. αναδιαμόρφωσαν το δημογραφικό και γλωσσικό τοπίο της νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το εύρημα ότι πάνω από τους μισούς σημερινούς άνδρες της Μέσα Μάνης κατάγονται από έναν κοινό αρσενικό πρόγονο του 7ου αιώνα μ.Χ., στοιχείο που παραπέμπει σε ιστορικές περιόδους δραστικής πληθυσμιακής συρρίκνωσης και μετέπειτα απομόνωσης. Αντίθετα, η μητρική γενεαλογική εικόνα είναι πιο σύνθετη, υποδηλώνοντας περιορισμένες αλλά υπαρκτές επαφές με πληθυσμούς της Ανατολικής Μεσογείου, του Καυκάσου, της Δυτικής Ευρώπης και της Βόρειας Αφρικής.
Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι τα γενετικά δεδομένα δεν ορίζουν την ταυτότητα ή την «ελληνικότητα», η οποία παραμένει πολιτισμικό και ιστορικό χαρακτηριστικό. Αντίθετα, η έρευνα φωτίζει άγνωστες πτυχές του παρελθόντος και επιβεβαιώνει, σε πολλές περιπτώσεις, προφορικές παραδόσεις κοινής καταγωγής που μεταδίδονταν επί αιώνες. Παράλληλα, ανοίγει τον δρόμο για μελλοντικές μελέτες που θα μπορούσαν να συμβάλουν στην κατανόηση της υγείας του τοπικού πληθυσμού και στον εντοπισμό γενετικών παραγόντων με σημασία για τη δημόσια υγεία.