Απαισιόδοξοι εμφανίζονται οι επικεφαλής ευρωπαϊκών υπηρεσιών πληροφοριών ως προς την πιθανότητα επίτευξης συμφωνίας για τον τερματισμό της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία εντός του έτους, παρά τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ ότι οι συνομιλίες με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ έχουν φέρει μια συμφωνία «αρκετά κοντά».
Σύμφωνα με το Reuters, πέντε επικεφαλής ευρωπαϊκών μυστικών υπηρεσιών, οι οποίοι μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας, εκτιμούν ότι η Ρωσία δεν επιδιώκει τον άμεσο τερματισμό του πολέμου. Τέσσερις εξ αυτών υποστήριξαν ότι η Μόσχα αξιοποιεί τις συνομιλίες με τις ΗΠΑ για να πιέσει προς άρση των κυρώσεων και σύναψη εμπορικών συμφωνιών.
Ένας από τους επικεφαλής χαρακτήρισε τις συνομιλίες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που ολοκληρώθηκαν στη Γενεύη, ως «θέατρο διαπραγματεύσεων».
Διαφορετική οπτική Ευρώπης–Ουάσινγκτον
Οι τοποθετήσεις αυτές αναδεικνύουν τη διαφορά προσέγγισης μεταξύ ευρωπαϊκών πρωτευουσών και Ουάσινγκτον. Σύμφωνα με την Ουκρανία, η αμερικανική πλευρά επιδιώκει συμφωνία έως τον Ιούνιο, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ τον Νοέμβριο. Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι θεωρεί πως ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν επιθυμεί συμφωνία.
«Η Ρωσία δεν επιδιώκει ειρηνευτική συμφωνία. Επιδιώκει τους στρατηγικούς της στόχους, οι οποίοι δεν έχουν αλλάξει», ανέφερε ένας εκ των αξιωματούχων. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται, σύμφωνα με την ίδια πηγή, η αποδυνάμωση ή απομάκρυνση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι και η μετατροπή της Ουκρανίας σε «ουδέτερο» κράτος-ανάχωμα έναντι της Δύσης.
Άλλος επικεφαλής υπηρεσίας πληροφοριών σημείωσε ότι η ρωσική οικονομία δεν βρίσκεται στα πρόθυρα κατάρρευσης και ότι η Μόσχα δεν έχει άμεσο κίνητρο για ταχεία ειρήνη.
Το ζήτημα του Ντονέτσκ και οι απαιτήσεις της Μόσχας
Οι πρόσφατες συνομιλίες μεταξύ Ρώσων και Ουκρανών διαπραγματευτών δεν απέφεραν πρόοδο σε βασικά ζητήματα, όπως το εδαφικό. Η Μόσχα ζητεί από το Κίεβο να αποσύρει τις δυνάμεις του από το 20% της ανατολικής περιοχής του Ντονέτσκ που δεν ελέγχεται από ρωσικά στρατεύματα, αίτημα που η ουκρανική πλευρά απορρίπτει.
Ένας από τους αξιωματούχους εκτίμησε ότι ακόμη και εάν η Ρωσία εξασφάλιζε το υπόλοιπο Ντονέτσκ, θα παρέμενε ανεκπλήρωτος ο στόχος της πολιτικής ανατροπής της φιλοδυτικής κυβέρνησης στο Κίεβο.
Άλλος αξιωματούχος υποστήριξε ότι η ιδέα πως η παραχώρηση εδαφών θα οδηγούσε γρήγορα σε συμφωνία είναι εσφαλμένη, προβλέποντας ότι η Ρωσία θα διατύπωνε περαιτέρω απαιτήσεις.
Διπλό επίπεδο συνομιλιών και οικονομικοί υπολογισμοί
Δύο από τους αξιωματούχους ανέφεραν ότι η Μόσχα επιδιώκει να διαχωρίσει τις διαπραγματεύσεις σε δύο επίπεδα: το ένα αφορά τον πόλεμο και το άλλο διμερείς οικονομικές συμφωνίες με τις ΗΠΑ, οι οποίες θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν άρση κυρώσεων.
Ο Ζελένσκι έχει δηλώσει ότι οι ουκρανικές υπηρεσίες πληροφοριών τον ενημέρωσαν για συζητήσεις περί πιθανών διμερών συμφωνιών ύψους έως 12 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, πρόταση που φέρεται να διατύπωσε ο Ρώσος απεσταλμένος Κιρίλ Ντμίτριεφ. Ο ίδιος έχει κάνει λόγο για ακόμη μεγαλύτερο χαρτοφυλάκιο πιθανών έργων.
Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι τέτοιες προτάσεις απευθύνονται τόσο στον Τραμπ όσο και σε Ρώσους επιχειρηματίες που έχουν πληγεί από τις κυρώσεις. Ωστόσο, άλλος επικεφαλής υπηρεσίας πληροφοριών προειδοποίησε για «πολύ υψηλούς» οικονομικούς κινδύνους για τη Ρωσία στο δεύτερο εξάμηνο του 2025, επικαλούμενος την περιορισμένη πρόσβαση στις κεφαλαιαγορές και το αυξημένο κόστος δανεισμού.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η ρωσική οικονομία κινείται μεταξύ στασιμότητας και ύφεσης, με το βασικό επιτόκιο της Κεντρικής Τράπεζας να παραμένει σε υψηλά επίπεδα και τα διαθέσιμα αποθεματικά να έχουν μειωθεί σημαντικά από την έναρξη της εισβολής το 2022.