Πολιτική αντιπαράθεση έχει ξεσπάσει στην Πολωνία μετά την ανακοίνωση του πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ ότι ο πρόεδρος της χώρας Κάρολ Ναβρότσκι προτίθεται να ασκήσει βέτο στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα SAFE, το οποίο προβλέπει τη χρηματοδότηση αμυντικών επενδύσεων μέσω δανείων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το πρόγραμμα θα επέτρεπε στην Πολωνία, η οποία θεωρείται ο βασικός δικαιούχος του σχεδίου, να λάβει δάνεια ύψους περίπου 44 δισεκατομμυρίων ευρώ για την ενίσχυση των αμυντικών της δυνατοτήτων μέσω παραγγελιών προς πολωνικές και ευρωπαϊκές εταιρείες αμυντικής βιομηχανίας.
Η απόφαση του προέδρου, ο οποίος συνδέεται πολιτικά με τη συντηρητική και εθνικιστική αντιπολίτευση, θεωρείται ιδιαίτερα επιβαρυντική για την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τουσκ. Ο Πολωνός πρωθυπουργός χαρακτήρισε την πιθανή απόρριψη του προγράμματος σοβαρό σφάλμα, εκφράζοντας την έντονη ενόχλησή του για την εξέλιξη αυτή.
«Θα ήταν ένα ασυγχώρητο λάθος», δήλωσε ο Τουσκ, τονίζοντας ότι σε μια περίοδο διεθνούς έντασης και πολέμου κοντά στα σύνορα της χώρας, η απόρριψη ενός προγράμματος που αφορά δισεκατομμύρια ευρώ για την ενίσχυση του πολωνικού στρατού και της αμυντικής βιομηχανίας είναι δύσκολο να δικαιολογηθεί. Παράλληλα ανακοίνωσε ότι η κυβέρνησή του επεξεργάζεται ήδη ένα εναλλακτικό «σχέδιο Β» προκειμένου να εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση των αναγκαίων αμυντικών επενδύσεων.
Από την πλευρά της αντιπολίτευσης, το πρόγραμμα SAFE δέχεται έντονη κριτική. Ο πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι έχει δηλώσει ότι δεν επιθυμεί να εγκρίνει ένα πρόγραμμα που βασίζεται σε δανεισμό, ενώ εμφανίστηκε έτοιμος να προτείνει μια εναλλακτική πρωτοβουλία, την οποία αποκάλεσε «ΑΣΦΑΛΕΣ 0%», χωρίς ωστόσο να έχουν παρουσιαστεί μέχρι στιγμής συγκεκριμένες λεπτομέρειες.
Ο βουλευτής Πρζέμισλαβ Τσάρνεκ, από το συντηρητικό κόμμα Νόμος και Δικαιοσύνη, υποστήριξε ότι η Πολωνία θα πρέπει να συνεχίσει να προμηθεύεται εξοπλισμό κυρίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Νότια Κορέα, όπως συμβαίνει ήδη τα τελευταία χρόνια. Κατά την άποψή του, η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία δεν ανταποκρίνεται επαρκώς στις ανάγκες της χώρας.
Όπως υποστήριξε, η προτεραιότητα της Πολωνίας θα πρέπει να είναι η άμεση ενίσχυση των στρατιωτικών της δυνατοτήτων με εξοπλισμό που θα λειτουργεί αποτρεπτικά απέναντι σε πιθανές απειλές. Για τον λόγο αυτό χαρακτήρισε το πρόγραμμα SAFE «ανέντιμο».
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το προεδρικό βέτο θα μπορούσε επίσης να οδηγήσει σε μείωση του διαθέσιμου προϋπολογισμού για την επιβολή του νόμου και για στρατηγικές υποδομές κατά περίπου δύο δισεκατομμύρια ευρώ.
Η αντιπαράθεση γύρω από το πρόγραμμα SAFE αναδεικνύει τις βαθιές πολιτικές διαφωνίες που συνεχίζουν να υπάρχουν στο εσωτερικό της Πολωνίας σχετικά με τον προσανατολισμό της αμυντικής πολιτικής και τον ρόλο της ευρωπαϊκής συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας.