Τις τελευταίες εξελίξεις στον πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν ανέλυσαν ειδικοί, αναδεικνύοντας τον καθοριστικό ρόλο της γεωγραφίας αλλά και τα στρατηγικά διλήμματα της Ουάσινγκτον.
Ο αναπληρωτής καθηγητής στο King’s College του Λονδίνου, Αντρέας Κριγκ, μιλώντας στο Al Jazeera, περιέγραψε τη σύγκρουση ως «ασύμμετρη», τονίζοντας ότι το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης λειτουργεί περισσότερο ως ευέλικτο δίκτυο παρά ως συμβατικός στρατιωτικός μηχανισμός.
Όπως εξήγησε, η Τεχεράνη αξιοποιεί στρατηγικές αντοχής, επιχειρώντας να ασκήσει πίεση και να αποσπάσει παραχωρήσεις, με βασικό της πλεονέκτημα τον έλεγχο της βόρειας ακτής των Στενών του Ορμούζ – ενός από τα σημαντικότερα ενεργειακά «σημεία στραγγαλισμού» παγκοσμίως. Η θέση αυτή της επιτρέπει να επηρεάζει την παγκόσμια οικονομία και να διατηρεί πίεση σε βάθος χρόνου, δυσχεραίνοντας την επίτευξη μιας γρήγορης στρατιωτικής λύσης.
Ο ίδιος εκτίμησε ότι η πιθανή αποστολή Αμερικανών πεζοναυτών στην περιοχή δεν θα άλλαζε ουσιαστικά την κατάσταση, καθώς οι βασικές απειλές –όπως επιθέσεις με πυραύλους και drones– εκκινούν από την ενδοχώρα. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε στρατιωτική κλιμάκωση, όπως μια απόβαση, θα μπορούσε να πυροδοτήσει ευρύτερα αντίποινα στον Περσικό Κόλπο.
Από την πλευρά του, ο αναλυτής Ρος Χάρισον από το Ινστιτούτο Μέσης Ανατολής της Ουάσινγκτον υπογράμμισε ότι η αμερικανική στρατηγική φαίνεται να στερείται σαφούς πολιτικού στόχου, εστιάζοντας κυρίως σε στρατιωτικά κριτήρια επιτυχίας.
Όπως σημείωσε, παραμένει ασαφές εάν η Ουάσινγκτον επιδιώκει κλιμάκωση, αποδυνάμωση του ιρανικού στρατού ή μια «ελεγχόμενη έξοδο» μετά από επίδειξη ισχύος. Παράλληλα, τόνισε ότι η αρχική ρητορική περί αλλαγής καθεστώτος έχει πλέον υποχωρήσει.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο ζήτημα αξιοπιστίας των ΗΠΑ, επισημαίνοντας ότι η απουσία σαφούς στρατηγικής και στόχου ενδέχεται να δυσκολέψει τη συγκρότηση μιας πολυεθνικής ναυτικής δύναμης για την ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ. Ήδη, όπως ανέφερε, χώρες όπως η Κίνα εμφανίζονται απρόθυμες να συμμετάσχουν, ενώ ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εκφράζουν επιφυλάξεις.
Την ίδια ώρα, η ταχύτητα των εξελίξεων καθιστά δύσκολο τον συντονισμό μιας διεθνούς αντίδρασης, καθώς η συγκρότηση ενός τέτοιου στόλου απαιτεί χρόνο που ενδέχεται να μην υπάρχει.
Ο Χάρισον στάθηκε και στις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ περί μη χρήσης πυρηνικών όπλων από το Ισραήλ, χαρακτηρίζοντάς τες ασυνήθιστες και δυνητικά αποκαλυπτικές. Υπενθύμισε ότι το Ισραήλ διατηρεί διαχρονικά πολιτική ασάφειας ως προς το πυρηνικό του οπλοστάσιο, γεγονός που καθιστά τις σχετικές αναφορές ακόμη πιο ευαίσθητες.
Συνολικά, οι αναλυτές συγκλίνουν στο ότι η σύγκρουση εισέρχεται σε φάση αυξημένης αβεβαιότητας, με το Ιράν να αξιοποιεί τη γεωπολιτική του θέση και τις ΗΠΑ να αναζητούν μια συνεκτική στρατηγική απέναντι σε μια κρίση με ευρύτερες περιφερειακές και παγκόσμιες προεκτάσεις.