Σε μια κίνηση που ερμηνεύεται ως προσπάθεια πολιτικής επιβίωσης και διαφύλαξης της εσωτερικής συνοχής, το ΝΑΤΟ σχεδιάζει να τερματίσει την πρακτική των ετήσιων συνόδων κορυφής.
Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του Reuters, η Συμμαχία επιθυμεί να αποφύγει το «ναρκοπέδιο» μιας τεταμένης συνάντησης με τον Αμερικανό Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ κατά το τελευταίο έτος της θητείας του.
Το «φάντασμα» του 2028 και η πίεση των ΗΠΑ
Η πρόσφατη παράδοση που θέλει τους ηγέτες των 31 κρατών-μελών να συγκεντρώνονται κάθε καλοκαίρι (από το 2021 και μετά) φαίνεται πως πνέει τα λοίσθια. Ο βασικός λόγος είναι ο απρόβλεπτος παράγοντας «Τραμπ». Με τις σχέσεις Ουάσιγκτον και Βρυξελλών να δοκιμάζονται —κυρίως μετά την άρνηση των συμμάχων να στηρίξουν τις αμερικανικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν— το ΝΑΤΟ επιδιώκει να μειώσει τις ευκαιρίες για δημόσιες αντιπαραθέσεις.
Το πλάνο: Η σύνοδος του 2027 στην Αλβανία μετατίθεται για το φθινόπωρο.
Το κενό: Για το 2028, έτος προεδρικών εκλογών στις ΗΠΑ και τελευταίο πλήρες έτος του Τραμπ στην εξουσία, εξετάζεται το ενδεχόμενο να μην πραγματοποιηθεί καμία σύνοδος.
Η εναλλακτική: Πολλά μέλη πιέζουν για τη διεξαγωγή συνόδων ανά διετία, αφήνοντας την τελική απόφαση στον Γενικό Γραμματέα, Μαρκ Ρούτε.
Ποιότητα έναντι επικοινωνιακού θεάματος
Πέρα από τις διαπροσωπικές εντάσεις, διπλωμάτες και αναλυτές επισημαίνουν ότι οι ετήσιες σύνοδοι έχουν μετατραπεί σε «εργοστάσια παραγωγής τίτλων» που αποσπούν τη Συμμαχία από τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. Όπως σημειώνουν πηγές από τις Βρυξέλλες, είναι προτιμότερο να υπάρχουν λιγότερες αλλά ουσιαστικότερες συναντήσεις, παρά ετήσιες «φιέστες» που αναλώνονται σε δράματα και παράπονα.
Αξίζει να σημειωθεί πως κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, το ΝΑΤΟ πραγματοποίησε συνολικά μόλις οκτώ συνόδους κορυφής, γεγονός που αποδεικνύει ότι η συχνότητα δεν ταυτίζεται απαραίτητα με την αποτελεσματικότητα.
Το ιστορικό των τριγμών
Η στάση του Τραμπ έχει αφήσει βαθιά σημάδια στη Συμμαχία. Από την απαίτηση για αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ στη σύνοδο της Χάγης, μέχρι τις απειλές για αποχώρηση των ΗΠΑ και τις αμφιλεγόμενες διεκδικήσεις εδαφών (όπως η Γροιλανδία), η Συμμαχία λειτουργεί πλέον σε καθεστώς διαρκούς διαχείρισης κρίσεων.
Η φετινή σύνοδος στην Άγκυρα (7-8 Ιουλίου) αναμένεται να είναι η τελευταία μιας εποχής «υπερβολικής έκθεσης», πριν η Συμμαχία περάσει σε μια πιο εσωστρεφή και στρατηγική φάση λειτουργίας.