Η τελετή παραδόσεως – παραλαβής καθηκόντων Διοικητή της Ελληνικής Δυνάμεως Κύπρου (ΕΛΔΥΚ) πραγματοποιήθηκε στην Κύπρο παρουσία του Υπαρχηγού ΓΕΣ Αντιστράτηγου Ανδρέα Κορωνάκη, ως εκπροσώπου του Αρχηγού ΓΕΣ Αντιστρατήγου Γεωργίου Κωστίδη.
Η τελετή αυτή πραγματοποιήθηκε στην έδρα της ΕΛΔΥΚ, στο Στρατόπεδο «Αντιστρατήγου Σωτηρίου Σταυριανάκου», και ο μέχρι σήμερα Διοικητής Συνταγματάρχης (ΠΖ) Ιωάννης Νάσιος, Τάξεως 1997 της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων (ΣΣΕ), παρέδωσε τα καθήκοντά του στον Συνταγματάρχη (ΠΖ) Σπυρίδωνα Γκουλούση, Τάξεως 1998 της ΣΣΕ, προερχόμενο από τις Ειδικές Δυνάμεις και εν ενεργεία αλεξιπτωτιστή και υποβρύχιο καταστροφέα.
Στην τελετή παρέστησαν επίσης ο Υπουργός Αμύνης της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Βασίλης Πάλμας, ως εκπρόσωπος του Πρόεδρου κ. Νίκου Χριστοδουλίδη, ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Φρουράς (Α/ΓΕΕΦ) Αντιστράτηγος Εμμανουήλ Θεοδώρου, ο Πρέσβης της Ελλάδος στην Κύπρο κ. Κωνσταντίνος Κόλλιας, εκπρόσωποι των τοπικών και θρησκευτικών αρχών, εν ενεργεία και εν αποστρατεία αξιωματικοί των Ενόπλων Δυνάμεων και Σωμάτων Ασφαλείας και λοιποί προσκεκλημένοι.
Ιστορική αναδρομή της ΕΛΔΥΚ
Η Ελληνική Δύναμη Κύπρου (ΕΛΔΥΚ) αποτελεί προϊόν των προβλέψεων της Συνθήκης Ζυρίχης-Λονδίνου για την Εγκαθίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας, μαζί με την αντίστοιχη Τουρκική Δύναμη Κύπρου (ΤΟΥΡΔΥΚ). Έκτοτε αποτελεί τη μόνιμη στρατιωτική παρουσία της Ελλάδος στην Κύπρο και η έδρα της βρίσκεται στα περίχωρα της Λευκωσίας. Πάντα, η ΕΛΔΥΚ εθεωρείτο και βεβαίως εξακολουθεί και θεωρείται μία από τις πιο μάχιμες και επίλεκτες Μονάδα/Σχηματισμός του Ελληνικού Στρατού, έχοντας προσφέρει δεκάδες νεκρούς και τραυματίες στην προάσπιση του Ελληνισμού έναντι των βαρβάρων.
Η ΕΛΔΥΚ συγκροτήθηκε στις 20 Νοεμβρίου 1959 στον Άγιο Στέφανο Αττικής, με πρώτο Διοικητή της τον τότε Συνταγματάρχη (ΠΖ) Διονύσιο Αρμπούζη, ο οποίος είχε διατελέσει – ως Αντισυνταγματάρχης – και ο πρώτος Διοικητής του Ελληνικού Εκστρατευτικού Σώματος Κορέας, που συμμετείχε στις πολεμικές επιχειρήσεις του Πολέμου στην Κορέα, και αποβιβάστηκε στην Κύπρο και πιο συγκεκριμένα στο λιμάνι της Αμμοχώστου, στις 16 Αυγούστου 1960, από τα αρματαγωγά «ΑΛΙΑΚΜΩΝ», «ΧΙΟΣ» και «ΛΗΜΝΟΣ» που την μετέφεραν από την Ελλάδα με τον εξοπλισμό της.
Τότε η ΕΛΔΥΚ αποτελείτο από τη Διοίκηση, το Επιτελείο, το 1ο και 2ο Τάγμα Πεζικού, τον Λόχο Υποστηρίξεως και τον Λόχο Διοικήσεως, εν συνόλω 950 άνδρες, αξιωματικοί, υπαξιωματικοί και οπλίτες, και εγκαταστάθηκε σε στρατόπεδο στα δυτικά της Λευκωσίας, στον οικισμό Γερόλακκος και υπαγόταν στο Τριμερές Στρατηγείο.
Το 1963, σημειώθηκαν τα πρώτα σοβαρά επεισόδια μεταξύ ελληνοκυπρίων και τουρκοκυπρίων, αλλά τότε αποφεύχθηκε η εμπλοκή των τμημάτων της ΕΛΔΥΚ, κατόπιν σχετικής παρεμβάσεως της Βρετανίας, η οποία ως γνωστόν αποτελεί την τρίτη εγγυήτρια δύναμη της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Το Μάρτιο του 1964, ξεσπούν άλλα επεισόδια μεταξύ των δύο κοινοτήτων, στα οποία σκοτώθηκε ένας υπαξιωματικός της ΕΛΔΥΚ, ο επιλοχίας Σ. Καραγιάννης.
Τον Μάιο του 1964 εκτελέστηκαν εν ψυχρώ στην τουρκική συνοικία της Αμμοχώστου οι Έλληνες αξιωματικοί Δ. Πούλιος και Β. Καποτάς καθώς και ο οδηγός τους, Κύπριος αστυνομικός Κ. Παντελίδης.
Συμφώνως με τη wikipidia.org «Σύμφωνα με τις σημειώσεις του Απόρρητου Πολεμικού Ημερολογίου της ΕΛΔΥΚ, το οποίο κρατούσε πριν αλλά και κατά τη διάρκεια της εισβολής ο ταγματάρχης Θεοδόσης Καλλιώρας, τότε διευθυντής του 3ου Γραφείου της Ελληνικής μονάδας, η πρώτη βόμβα που έπεσε στην Κύπρο χτύπησε το στρατόπεδο της ΕΛΔΥΚ. Σκότωσε και τραυμάτισε προσωπικό, κατέστρεψε την Αίθουσα Επιχειρήσεών του στρατοπέδου, το Διοικητήριο, παραπλήσιες αίθουσες, οχήματα, καθώς και τα δίκτυα ηλεκτρισμού και τηλεπικοινωνιών. Η δεύτερη βόμβα κατέστρεψε το κτήριο του Λόχου Βαρέων Όπλων και του Κέντρου Επικοινωνιών και ακόμα περισσότερα οχήματα του στρατοπέδου.
Κατά την τουρκική εισβολή τον Ιούλιο του 1974, η ΕΛΔΥΚ πραγματοποίησε μαζί με την Εθνική Φρουρά πολεμική δράση κατά των Τούρκων εισβολέων και συμμετείχε σε πολλές μάχες μεταξύ των οποίων σημαντικότερες θεωρούνται η επίθεση κατά του ισχυρού τουρκοκυπριακού θύλακα στο Κιόνελι (20 - 21 Ιουλίου) που υπεράσπιζαν η ΤΟΥΡΔΥΚ, τουρκικά αεραγήματα και Τουρκοκύπριοι ένοπλοι, η μάχη της διάβασης της Βασιλείας (7 Αυγούστου) και η υπεράσπιση του στρατοπέδου της ΕΛΔΥΚ στον Γερόλακκο (14 - 16 Αυγούστου). Υπήρξε μια τιτάνια προσπάθεια 318 αξιωματικών υπαξιωματικών και οπλιτών της ΕΛΔΥΚ να κρατήσουν το Στρατόπεδο σε ελληνικά χέρια ξέροντας ότι απέναντι τους είχαν να αντιμετωπίσουν περίπου 6,900 Τούρκους (Σύνταγμα και Τάγματα εισβολής από Τουρκία, ΤΟΥΡΔΥΚ και Τ/Κ Μαχητές) οι οποίοι παρότι δεν ενεργούσαν ταυτόχρονα, είχαν το συντριπτικό πλεονέκτημα των διαδοχικών επιθέσεων σε κύματα υποστηριζόμενοι από δύο ίλες (+) μέσων αρμάτων Μ47 και Μ48 (ήτοι περίπου 40 αρματα), πυροβολικό και αεροπορία. Το ελληνικό συγκρότημα υπεράσπισης του Στρατοπέδου, που αποτελείτο από τον 2ο Λόχο Τυφεκιοφόρων (ΤΦ) με Διοικητή τον Λοχαγό (ΠΖ) Ηλία Κωνσταντούλα, τον 4ο Λόχο ΤΦ με Διοικητή τον Λοχαγό (ΠΖ) Λούη Ιωαννίδη (Κύπριο στην καταγωγή), μέρος του Λόχου Διοικήσεως Συντάγματος με Διοικητή τον Ταγματάρχη (ΠΖ) Σπυρίδωνα Δελλή και τμήμα του Λόχου Βαρέων Όπλων (ΛΒΟ) του Συντάγματος με τον Λοχαγό (ΠΖ) Δημήτριο Κυρίτση, είχε επικεφαλής του τον Αντισυνταγματάρχη (ΠΖ) Παναγιώτη Σταυρουλόπουλο, ο οποίος πρόσφατα είχε αναλάβει Υποδιοικητής του Ελληνικού Συντάγματος και Στρατοπεδάρχης. Οι Έλληνες πολεμιστές της ΕΛΔΥΚ αντιστάθηκαν στους πάνοπλους και υπέρτερους επιτιθέμενους Τούρκους επί 60 ώρες προκαλώντας τους απώλειες περίπου 800 ανδρών πριν καταληφθεί.
Το κόστος της ΕΛΔΥΚ σε ανθρώπινες απώλειες κατά την τουρκική εισβολή, έπειτα από συνεχείς έρευνες και προσπάθειες ανεύρεσης των οστών των Μαχητών της, ανέρχεται σε 79 πεσόντες και 26 αγνοούμενους.
Σήμερα, η ΕΛΔΥΚ αριθμεί τρία στρατόπεδα στην Κύπρο, όλα εντός των ορίων της επαρχίας Λευκωσίας (συγκεκριμένα στη Μαλούντα, τον Άγιο Ιωάννη και την Αθαλάσσα)…» .