Ένα επικίνδυνο σκηνικό πολεμικής σύγχυσης και γεωπολιτικής έντασης εξελίσσεται τις τελευταίες εβδομάδες στον εναέριο χώρο των χωρών της Βαλτικής, καθώς μια σειρά από αδέσποτα ουκρανικά drones έχουν προκαλέσει συναγερμό στη Συμμαχία και οργισμένες αντιδράσεις από τη Μόσχα.
Το πρωτόγνωρο αυτό κύμα παραβιάσεων συμπίπτει με μια εξαιρετικά ευαίσθητη συγκυρία, κατά την οποία η δέσμευση των Ηνωμένων Πολιτειών για τη συλλογική ασφάλεια του ΝΑΤΟ αντιμετωπίζεται με σκεπτικισμό.
Η κατάσταση πυροδοτήθηκε από την προσπάθεια του Κιέβου –τέσσερα και πλέον χρόνια μετά τη ρωσική εισβολή– να καταφέρει καίρια πλήγματα βαθιά στο ρωσικό έδαφος, στοχεύοντας με εκρηκτικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη τα στρατηγικής σημασίας λιμάνια της Βαλτικής, από τα οποία διακινείται σχεδόν το 40% των εθνικών εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου της Ρωσίας.
Αν και το Κίεβο και οι βαλτικές πρωτεύουσες αναγνώρισαν ότι τα drones που παρεξέκλιναν της πορείας τους ήταν πράγματι ουκρανικά, απέδωσαν την ευθύνη αποκλειστικά στη Μόσχα.
Συγκεκριμένα, καταγγέλλουν ότι η ρωσική πλευρά χρησιμοποιεί εκτεταμένα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου για να μπλοκάρει και να παραπλανά τα σήματα πλοήγησης, οδηγώντας σκόπιμα τα αεροσκάφη προς τον εναέριο χώρο του ΝΑΤΟ.
Στον αντίποδα, το Κρεμλίνο απαντά με απειλές για αντίποινα, ισχυριζόμενο ότι η Λιθουανία, η Λετονία και η Εσθονία συνεργάζονται κρυφά με την Ουκρανία παραχωρώντας τον εναέριο χώρο τους για επιθέσεις – κατηγορίες που απορρίπτονται κατηγορηματικά από τη Συμμαχία.
Παράλληλα, σουηδικές στρατιωτικές πηγές εκτιμούν ότι το Κίεβο πετά σκόπιμα κοντά στα σύνορα για να προστατευτεί, γνωρίζοντας ότι η Ρωσία θα απέφευγε να χτυπήσει εντός νατοϊκού εδάφους για να μην προκαλέσει μια γενικευμένη σύγκρουση.
Παρά το γεγονός ότι τα περισσότερα drones κατέπεσαν σε ακατοίκητες εκτάσεις χωρίς να προκαλέσουν ζημιές, το επίπεδο της απειλής έχει χτυπήσει κόκκινο. Για πρώτη φορά από την ένταξη των χωρών της Βαλτικής στο ΝΑΤΟ το 2004, ένα νατοϊκό μαχητικό αναγκάστηκε να εκτοξεύσει πύραυλο πάνω από την Εσθονία για να καταρρίψει ένα ύποπτο ουκρανικό drone, ενώ στη Λιθουανία οι βουλευτές οδηγήθηκαν εσπευσμένα σε υπόγεια καταφύγια καθώς ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος προσέγγισε απειλητικά το Βίλνιους.
Ο Λιθουανός υπουργός Άμυνας, Ρομπέρτας Καούνας, προειδοποίησε ανοιχτά ότι ο κίνδυνος για τους πολίτες είναι πλέον υπαρκτός, καθώς πολλά από αυτά τα σκάφη φέρουν ισχυρά εκρηκτικά.
Η κατάσταση αυτή έχει προκαλέσει εσωτερική νευρικότητα και στους κόλπους των συμμάχων, με Εσθονούς αξιωματούχους να διαμηνύουν στο Κίεβο ότι αυτές οι παραβιάσεις δεν βοηθούν τον κοινό σκοπό και να απαιτούν καλύτερο έλεγχο των πτήσεων, τη στιγμή που ο ουκρανικός στρατός διεξάγει επείγουσα έρευνα για τα ρωσικά αντίμετρα.
Από την πλευρά τους, αναλυτές στη Βαλτική ερμηνεύουν την επιθετική ρητορική και τις καταγγελίες της Μόσχας στον ΟΗΕ ως ένδειξη αδυναμίας της Ρωσίας να αναχαιτίσει τα ουκρανικά πλήγματα στα λιμάνια της. Ωστόσο, η ανησυχία για ένα μοιραίο ατύχημα που θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια ανεξέλεγκτη κρίση παραμένει διάχυτη, ειδικά σε μια περίοδο που η Ουάσιγκτον στέλνει διφορούμενα μηνύματα για τον αμυντικό της ρόλο στην Ευρώπη.