Οι διαπραγματευτές των ΗΠΑ και του Ιράν κατέληξαν σε συμφωνία για μνημόνιο κατανόησης διάρκειας 60 ημερών, με στόχο την παράταση της κατάπαυσης του πυρός και την έναρξη διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Axios.
Ωστόσο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει ακόμη δώσει την τελική του έγκριση, με Αμερικανούς αξιωματούχους να αναφέρουν ότι ζήτησε λίγες ημέρες προκειμένου να εξετάσει τη συμφωνία.
Εφόσον υπογραφεί, το μνημόνιο αναμένεται να αποτελέσει τη σημαντικότερη διπλωματική πρόοδο από την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, αν και οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι θα απαιτηθούν περαιτέρω εντατικές διαπραγματεύσεις για μια οριστική συμφωνία σχετικά με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, οι βασικοί όροι της συμφωνίας είχαν ουσιαστικά οριστικοποιηθεί ήδη από την Τρίτη, ωστόσο τόσο η Ουάσιγκτον όσο και η Τεχεράνη έπρεπε να εξασφαλίσουν την έγκριση της ανώτατης ηγεσίας τους.
Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι η ιρανική πλευρά επανήλθε αργότερα, διαμηνύοντας ότι είχε λάβει τις απαραίτητες εγκρίσεις και ήταν έτοιμη να προχωρήσει στην υπογραφή, κάτι που μέχρι στιγμής δεν έχει επιβεβαιωθεί επισήμως από την Τεχεράνη.
Τι προβλέπει το μνημόνιο
Σύμφωνα με το Axios, το μνημόνιο κατανόησης περιλαμβάνει σειρά δεσμεύσεων και προβλέψεων που αφορούν τόσο την ασφάλεια στην περιοχή όσο και το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Μεταξύ άλλων, προβλέπεται ότι η ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ θα διεξάγεται «χωρίς περιορισμούς», ενώ το Ιράν φέρεται να δεσμεύεται να απομακρύνει όλες τις νάρκες από την περιοχή εντός 30 ημερών.
Παράλληλα, προβλέπεται σταδιακή άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, σε συνάρτηση με την αποκατάσταση της εμπορικής ναυσιπλοΐας στην περιοχή.
Το μνημόνιο περιλαμβάνει επίσης δέσμευση της Τεχεράνης ότι δεν θα επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικού όπλου, ενώ οι πρώτες διαπραγματεύσεις αναμένεται να επικεντρωθούν στη διαχείριση του εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν και στο μέλλον του προγράμματος εμπλουτισμού ουρανίου.
Από αμερικανικής πλευράς, προβλέπεται συζήτηση για πιθανή άρση κυρώσεων και αποδέσμευση δεσμευμένων ιρανικών κεφαλαίων στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων.
Ο πόλεμος Ισραήλ – Χεζμπολάχ και η ανθρωπιστική βοήθεια
Στο μνημόνιο περιλαμβάνεται επίσης πρόβλεψη για τερματισμό του πολέμου μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ στον Λίβανο, ζήτημα που, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, αποτέλεσε αντικείμενο δύσκολων συνομιλιών ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Παράλληλα, προβλέπεται συζήτηση για τη δημιουργία μηχανισμού που θα επιτρέψει στο Ιράν να λαμβάνει εμπορεύματα και ανθρωπιστική βοήθεια.
Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι η συμφωνία μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία για το Ιράν να αλλάξει οικονομική και πολιτική πορεία, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η πραγματική στάση της Τεχεράνης θα φανεί κατά τη διάρκεια των 60ήμερων διαπραγματεύσεων.
Οι ίδιες πηγές τονίζουν ότι δεν προβλέπονται μυστικές ρήτρες ή παράλληλες συμφωνίες σχετικά με κυρώσεις ή μεταφορά κεφαλαίων και σημειώνουν ότι «όσο περισσότερες παραχωρήσεις κάνει το Ιράν, τόσο περισσότερα θα λάβει».
Παράλληλα, Αμερικανοί αξιωματούχοι υπογράμμισαν ότι, εάν καταστεί σαφές πως η Τεχεράνη δεν είναι διατεθειμένη να προχωρήσει σε συμφωνία για το πυρηνικό της πρόγραμμα, όλες οι επιλογές θα παραμείνουν στο τραπέζι, τόσο σε οικονομικό όσο και σε στρατιωτικό επίπεδο.
Όπως επισημαίνεται, η πιθανή αποχώρηση αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από την περιοχή θα εξαρτηθεί από το περιεχόμενο της τελικής συμφωνίας.