Αντιμέτωπος με μία από τις σοβαρότερες οικονομικές προκλήσεις των τελευταίων δεκαετιών βρίσκεται ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, καθώς οι καθυστερήσεις στην καταβολή εισφορών από τις δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα, έχουν δημιουργήσει σημαντικά προβλήματα στη χρηματοδότηση των δραστηριοτήτων του.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της ιταλικής εφημερίδας Il Post, οι συνολικές οφειλές των δύο χωρών προς τον ΟΗΕ υπερβαίνουν τα 5,6 δισεκατομμύρια δολάρια. Το μεγαλύτερο μέρος αφορά τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες φέρονται να οφείλουν περίπου 4,3 δισεκατομμύρια δολάρια. Από αυτά, περίπου 2 δισεκατομμύρια δολάρια αφορούν τον τακτικό προϋπολογισμό του οργανισμού, 2,2 δισεκατομμύρια δολάρια τις ειρηνευτικές αποστολές και επιπλέον 44 εκατομμύρια δολάρια διεθνείς δικαστικούς θεσμούς.
Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ έχει διατηρήσει επικριτική στάση απέναντι σε διεθνείς οργανισμούς και πολυμερείς θεσμούς. Στις αρχές του 2026, η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε την αποχώρησή της από 66 διεθνείς οργανισμούς, περίπου οι μισοί από τους οποίους συνδέονται με το σύστημα των Ηνωμένων Εθνών. Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι ο ΟΗΕ χρειάζεται εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις, χωρίς ωστόσο να έχει παρουσιαστεί συγκεκριμένο σχέδιο αλλαγών.
Ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, Μάικ Βαλτς, διαβεβαίωσε ότι η χώρα του θα εκπληρώσει τις οικονομικές της υποχρεώσεις, χωρίς όμως να προσδιορίσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την καταβολή των οφειλόμενων ποσών.
Την ίδια στιγμή, η Κίνα εμφανίζεται να οφείλει περισσότερα από 1,3 δισεκατομμύρια δολάρια. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στην έκθεση, περίπου 429 εκατομμύρια δολάρια αφορούν τον τακτικό προϋπολογισμό του οργανισμού και περίπου 870 εκατομμύρια δολάρια τις ειρηνευτικές επιχειρήσεις.
Σε αντίθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Πεκίνο δεν έχει υιοθετήσει συγκρουσιακή στάση απέναντι στον ΟΗΕ. Ωστόσο, οι κινεζικές εισφορές καταβάλλονται με ολοένα και μεγαλύτερες καθυστερήσεις τα τελευταία χρόνια. Ο Κινέζος πρέσβης στον ΟΗΕ, Φου Κονγκ, δήλωσε ότι η χώρα του θα καταβάλει τα οφειλόμενα ποσά, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι, εξαιτίας των αμερικανικών καθυστερήσεων, η Κίνα έχει αναδειχθεί σε βασικό χρηματοδότη του οργανισμού.
Οι δύο χώρες συνεισφέρουν από κοινού περίπου το 42% των υποχρεωτικών εισφορών του ΟΗΕ, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να καλύπτουν περίπου το 22% και την Κίνα περίπου το 20%. Ως εκ τούτου, οι καθυστερήσεις στις πληρωμές τους έχουν άμεσο αντίκτυπο στη λειτουργία του οργανισμού.
Οι οικονομικές δυσκολίες έχουν ήδη οδηγήσει σε μέτρα περιορισμού δαπανών. Ο προϋπολογισμός του ΟΗΕ για το 2026 μειώθηκε στα 3,45 δισεκατομμύρια δολάρια, καταγράφοντας πτώση περίπου 7% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Παράλληλα, από το 2025 έχουν καταργηθεί περίπου 3.000 θέσεις εργασίας, ενώ σε εγκαταστάσεις του οργανισμού έχουν εφαρμοστεί μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας και έχουν αναβληθεί εργασίες συντήρησης.
Οι συνέπειες γίνονται αισθητές και στις διεθνείς αποστολές του ΟΗΕ. Οργανωτικές και οικονομικές δυσκολίες επηρεάζουν ειρηνευτικές επιχειρήσεις, ενώ έχουν καταγραφεί καθυστερήσεις στις πληρωμές προς χώρες που συνεισφέρουν στρατιωτικό προσωπικό στις αποστολές αυτές.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, έχει χαρακτηρίσει την κατάσταση «Καφκική», επισημαίνοντας τις αντιφάσεις του υφιστάμενου συστήματος χρηματοδότησης, το οποίο υποχρεώνει τον οργανισμό να επιστρέφει αχρησιμοποίητα κονδύλια στα κράτη-μέλη ακόμη και σε περιόδους δημοσιονομικής πίεσης.
Αν και δεν τίθεται ζήτημα άμεσης κατάρρευσης του ΟΗΕ, η παρατεταμένη οικονομική δυσχέρεια ενδέχεται να περιορίσει σημαντικά την αποτελεσματικότητα των ειρηνευτικών, ανθρωπιστικών και δικαστικών δραστηριοτήτων του οργανισμού. Σε μια περίοδο κατά την οποία πολεμικές συγκρούσεις και ανθρωπιστικές κρίσεις παραμένουν σε εξέλιξη σε διάφορες περιοχές του κόσμου, οι οικονομικές προκλήσεις του ΟΗΕ αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για το μέλλον της διεθνούς συνεργασίας.