Κρίσιμες θεωρούνται οι επόμενες ώρες για τις σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, καθώς σύμφωνα με δημοσίευμα του αμερικανικού ιστότοπου Axios αναμένεται την Κυριακή να πραγματοποιηθεί τηλεδιάσκεψη μεταξύ των δύο πλευρών και των μεσολαβητών από το Πακιστάν και το Κατάρ, με στόχο την ηλεκτρονική υπογραφή μνημονίου κατανόησης.
Η συμφωνία προβλέπει, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, παράταση της κατάπαυσης του πυρός για 60 ημέρες, επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ για τη διεθνή ναυσιπλοΐα και έναρξη νέου κύκλου διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Αμερικανοί αξιωματούχοι και πηγές από τις χώρες που συμμετέχουν στη διαμεσολάβηση φέρονται να επιβεβαιώνουν ότι η υπογραφή θα πραγματοποιηθεί εξ αποστάσεως, επικαλούμενοι κυρίως πρακτικούς και οργανωτικούς λόγους.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η αδυναμία του Αμερικανού αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος ηγείται της αμερικανικής διαπραγματευτικής ομάδας, να επιστρέψει εγκαίρως στις Ηνωμένες Πολιτείες πριν από την αναχώρηση του Ντόναλντ Τραμπ για τη σύνοδο κορυφής της G7 στη Γαλλία συνέβαλε στην επιλογή της τηλεδιάσκεψης.
Παράλληλα, αναφέρεται ότι ο Λευκός Οίκος επιθυμούσε η τελετή να πραγματοποιηθεί στη Γενεύη, ενώ το Πακιστάν προτιμούσε το Ισλαμαμπάντ. Η ιρανική πλευρά, ωστόσο, φέρεται να απέρριψε και τις δύο επιλογές.
Τι προβλέπει το μνημόνιο
Το υπό διαμόρφωση μνημόνιο δεν θεωρείται οριστική ειρηνευτική συμφωνία ούτε επιλύει άμεσα τα βασικά ζητήματα που βρίσκονται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης μεταξύ των δύο χωρών.
Αντιθέτως, αποτελεί ένα μεταβατικό πλαίσιο που αποσκοπεί στη διατήρηση της εκεχειρίας και στη δημιουργία συνθηκών για περαιτέρω διαπραγματεύσεις.
Μεταξύ των ζητημάτων που παραμένουν ανοιχτά περιλαμβάνονται το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, το βαλλιστικό πυραυλικό του οπλοστάσιο, η περιφερειακή του πολιτική και οι σχέσεις του με οργανώσεις όπως η Χαμάς, η Χεζμπολάχ και οι Χούθι.
Η διαδικασία αποτελεί το αποτέλεσμα σχεδόν τριών μηνών διαπραγματεύσεων, στις οποίες συμμετείχαν ως μεσολαβητές το Πακιστάν, το Κατάρ, η Αίγυπτος και η Τουρκία.
Πακιστάν και Τραμπ μιλούν για ιστορική συμφωνία
Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, εξέφρασε αισιοδοξία για την έκβαση των συνομιλιών, υποστηρίζοντας ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται πιο κοντά από ποτέ σε συμφωνία.
Όπως ανέφερε σε ανάρτησή του, η οριστικοποίηση της διαδικασίας ενδέχεται να πραγματοποιηθεί μέσα στις επόμενες ώρες, ενώ αμέσως μετά αναμένεται να ξεκινήσουν τεχνικές συνομιλίες για τα επόμενα στάδια της εφαρμογής.
Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε μέσω της πλατφόρμας Truth Social ότι η συμφωνία έχει προγραμματιστεί να υπογραφεί την Κυριακή και ότι αμέσως μετά «τα Στενά του Ορμούζ θα είναι ανοιχτά σε όλους».
Συναντήσεις στο περιθώριο της G7
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να συναντηθεί στη Γαλλία, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της G7, με τους ηγέτες της Αιγύπτου, του Κατάρ και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
Οι συνομιλίες αναμένεται να επικεντρωθούν στη συμφωνία με το Ιράν, στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και στις προοπτικές σταθεροποίησης της περιοχής μετά τον πόλεμο.
Παράλληλα, αναμένεται να συζητηθεί η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, καθώς και πρωτοβουλίες για την αποναρκοθέτηση της περιοχής.
Επιφυλάξεις από το Ισραήλ
Την ίδια ώρα, ισραηλινοί αξιωματούχοι εμφανίζονται ιδιαίτερα επιφυλακτικοί απέναντι στους όρους της συμφωνίας.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το ισραηλινό Κανάλι 12, κύκλοι της ισραηλινής κυβέρνησης θεωρούν ότι η Ουάσιγκτον έχει αποδεχθεί βασικές απαιτήσεις της Τεχεράνης χωρίς να έχει εξασφαλίσει επαρκή ανταλλάγματα.
Οι ίδιες πηγές εκφράζουν ανησυχία για το γεγονός ότι ζητήματα όπως το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν, η περιφερειακή του επιρροή και οι σχέσεις του με ένοπλες οργανώσεις δεν αντιμετωπίζονται άμεσα από το μνημόνιο.
Παρά τις ενστάσεις αυτές, πληροφορίες από αμερικανικές πηγές αναφέρουν ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου ενημερώθηκε ήδη από τον Ντόναλντ Τραμπ για το περιεχόμενο της συμφωνίας και δεν επιχείρησε να ανατρέψει τη διαδικασία.
Οι επόμενες ώρες αναμένεται να δείξουν εάν η προαναγγελθείσα υπογραφή θα πραγματοποιηθεί τελικά και εάν το μνημόνιο θα αποτελέσει την αφετηρία μιας ευρύτερης διπλωματικής διευθέτησης στην περιοχή.