Η πρόσφατη ανακοίνωση για την επίτευξη συμφωνίας ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν φέρνει στο προσκήνιο τη λήξη του αμερικανικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια, την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ και την έναρξη ενός δίμηνου διαπραγματευτικού μαραθωνίου για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Ωστόσο, η αρχική ανακούφιση διεθνώς φαίνεται να παραχωρεί τη θέση της στον προβληματισμό, καθώς οι κρίσιμες λεπτομέρειες του προσυμφώνου παραμένουν άγνωστες και οι δύο πλευρές προχωρούν ήδη σε εκ διαμέτρου αντίθετες ερμηνείες.
Το πρώτο μεγάλο σημείο τριβής εντοπίζεται στο καθεστώς ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ διαμήνυσε ότι η διέλευση θα παραμείνει μόνιμα ελεύθερη και χωρίς οικονομική επιβάρυνση, ημιεπίσημα ιρανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι η Τεχεράνη σκοπεύει να επιβάλει τέλη διέλευσης αμέσως μετά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου των εξήντα ημερών, επιδιώκοντας σαφές οικονομικό όφελος από την εμπορική ναυτιλία.
Επιπλέον, σοβαρές προσκόμματα προκύπτουν και στο επίπεδο της ασφάλειας, καθώς εκκρεμεί μια συμφωνία για τον τρόπο και το χρονοδιάγραμμα απομάκρυνσης των ναρκών που τοποθέτησε το Ιράν στην περιοχή κατά τη διάρκεια των εχθροπραξιών.
Το αδιέξοδο του Λιβάνου και η παγίδα των παγωμένων κεφαλαίων
Η ασάφεια επεκτείνεται και στο μέτωπο της κατάπαυσης του πυρός. Το Πακιστάν, που λειτούργησε ως διαμεσολαβητής, έκανε λόγο για καθολικό και μόνιμο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
Αντίθετα, ο Αμερικανός Πρόεδρος απέφυγε οποιαδήποτε αναφορά στον Λίβανο κατά τις επίσημες δηλώσεις του, την ώρα που το Ισραήλ, ξεκαθαρίζει ότι δεν δεσμεύεται από τη συμφωνία και ότι οι ένοπλες δυνάμεις του δεν πρόκειται να αποχωρήσουν από τα λιβανέζικα εδάφη.
Παράλληλα, το πυρηνικό ζήτημα παραπέμπεται ουσιαστικά στις ελληνικές καλένδες των επόμενων δύο μηνών. Αν και η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι έλαβε γενικές διαβεβαιώσεις πως η Τεχεράνη δεν θα κατασκευάσει πυρηνικό όπλο, δεν έχει αποτυπωθεί καμία συγκεκριμένη δέσμευση για τα υφιστάμενα αποθέματα ουρανίου ή τις υποδομές εμπλουτισμού.
Το τοπίο περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από το οικονομικό σκέλος, καθώς το Ιράν αρνείται να προσέλθει στις συνομιλίες αν δεν αποδεσμευτούν προηγουμένως δισεκατομμύρια δολάρια παγωμένων κεφαλαίων του, όρο τον οποίο απορρίπτει η αμερικανική πλευρά, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν θα υπάρξει χρηματοδότηση χωρίς χειροπιαστές πυρηνικές εγγυήσεις.
Οι αστάθμητοι παράγοντες που μπορούν να ανατινάξουν τη συμφωνία
Σύμφωνα με αναλύσεις διεθνών δικτύων όπως το BBC, η συγκρατημένη αισιοδοξία για το τέλος του πολέμου ενδέχεται σύντομα να μετατραπεί σε έντονη ανησυχία, καθώς οι κίνδυνοι εκτροχιασμού της διαδικασίας είναι ορατοί. Η μεγαλύτερη απειλή αφορά την πιθανή αναζωπύρωση της σύγκρουσης μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ στον Λίβανο.
Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, παραμένει άγνωστο αν το Ιράν θα επιτεθεί στο Ισραήλ και ποια θα είναι η αντίδραση της Ουάσιγκτον: θα απαντήσει με στρατιωτικά αντίποινα κατά της Τεχεράνης ή θα επιλέξει να αφήσει το Ισραήλ να διαχειριστεί μόνο του την κρίση;
Τέλος, ο χρόνος των εξήντα ημερών θεωρείται εξαιρετικά περιορισμένος για να επιλυθούν τόσο σύνθετα τεχνικά ζητήματα, όπως τα όρια εμπλουτισμού ουρανίου και η άρση των κυρώσεων. Την ίδια στιγμή, η γεωπολιτική αντιπαράθεση κορυφώνεται για τον έλεγχο των θαλάσσιων περασμάτων.
Το Ιράν, θεωρώντας τον εαυτό του νικητή της αναμέτρησης, επιχειρεί να επιβάλει την κυριαρχία του στο Στενό του Ορμούζ, μια εξέλιξη που προκαλεί την έντονη αντίδραση των αραβικών κρατών του Κόλπου, τα οποία πιέζουν για την πλήρη επιστροφή στο καθεστώς της ανεμπόδιστης διεθνούς ναυσιπλοΐας που ίσχυε πριν από το ξέσπασμα του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου.