Πολιτικό σεισμό μεγατόνων προκαλεί το πόρισμα της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς στην Κύπρο, το οποίο φέρνει στο φως τη συστηματική εμπλοκή του τέως Προέδρου της Δημοκρατίας, Νίκου Αναστασιάδη, αλλά και προσώπων της Δικαιοσύνης, σε μια σειρά από υποθέσεις που συνθέτουν το προφίλ ενός «Κράτους Μαφία».
Η πολυσέλιδη έκθεση, η οποία βασίστηκε σε εκτεταμένες έρευνες και καταγγελίες (μεταξύ των οποίων και του συγγραφέα Μακάριου Δρουσιώτη), καταγράφει επαρκείς ενδείξεις για τη διάπραξη σοβαρών ποινικών αδικημάτων, με κυριότερα την κατάχρηση εξουσίας, τον δεκασμό και την εμπορία επηρεασμού.
Το philenews συγκέντρωσε τις επτά κομβικές υποθέσεις που τραντάζουν συθέμελα το πολιτικό και δικαστικό οικοδόμημα της χώρας:
1. Τα «Χρυσά Διαβατήρια» και η εμπλοκή των Pandora Papers
Η διεθνής δημοσιογραφική έρευνα (ICIJ και OCCRP) αποκάλυψε ότι η δικηγορική εταιρεία «Νίκος Χρ. Αναστασιάδης & Συνεταίροι» λειτουργούσε ως μεσάζων για τη διακίνηση εκατομμυρίων Ρώσων ολιγαρχών (όπως οι Λεμπέντεφ και Αμπράμοφ) μέσω δαιδαλωδών υπεράκτιων (offshore) δομών στις Βρετανικές Παρθένες Νήσους. Οι πολιτογραφήσεις εγκρίθηκαν με ελλιπή έγγραφα και χωρίς έλεγχο για το «μαύρο χρήμα».
Το πόρισμα αποκαλύπτει προσωπικές παρεμβάσεις του Αναστασιάδη σε υπουργούς για την έκδοση διαβατηρίων, με χαρακτηριστικότερη τη χειρόγραφη σημείωση «το θέμα της γυναίκας να επιλυθεί» για τη σύζυγο του Αμπράμοφ, η οποία τελικά πολιτογραφήθηκε αφού άλλαξε φωτογραφικά η κυβερνητική πολιτική.
Επίσης, καταγράφεται ότι το 2013 ο τέως Πρόεδρος έκανε δωρεάν χρήση του ιδιωτικού τζετ του Λεμπέντεφ. Παρά τους ισχυρισμούς του ότι είχε αποχωρήσει από το γραφείο το 1997, οι ελεγκτές διαπίστωσαν ότι διατηρούσε εποπτικό ρόλο μέχρι το 2013.
2. Η «στημένη» σύλληψη της Ελένας Ριμπολόβλεβα
Ο Νίκος Αναστασιάδης φέρεται να λειτούργησε ως «πωλητής επιρροής» (influence peddler) εκμεταλλευόμενος το αξίωμά του, προκειμένου να στηθεί μια συντονισμένη αστυνομική επιχείρηση σύλληψης της Ελένας Ριμπολόβλεβα στην Κύπρο.
Στόχος ήταν να καμφθεί η αντίστασή της στις οικονομικές διεκδικήσεις του πρώην συζύγου της, Ρώσου μεγιστάνα Ντμίτρι Ριμπολόβλεφ. Ο τέως Πρόεδρος είχε στενές σχέσεις με το δικηγορικό γραφείο «Ανδρέας Νεοκλέους», που εκπροσωπούσε τον ολιγάρχη, και φέρεται να αποδέχθηκε αθέμιτα πλεονεκτήματα για να ασκήσει παράνομη επιρροή σε δημόσιους λειτουργούς.
3. Μίζες από τράπεζες και κρυφή χρηματοδότηση
Το πόρισμα καταλογίζει στον Νίκο Αναστασιάδη παθητική εμπορία επηρεασμού και φοροδιαφυγή. Ενώ ήταν βουλευτής και πρόεδρος του ΔΗΣΥ, το δικηγορικό του γραφείο λάμβανε τεράστιες προμήθειες από κυπριακές τράπεζες (κυρίως τη Λαϊκή) για την παραπομπή πελατών («introducer fees»). Τα ποσά αυτά φυγαδεύονταν στο εξωτερικό αδήλωτα.
Μάλιστα, ποσό ύψους 250.000 ευρώ από τη Λαϊκή Τράπεζα κατηγοριοποιήθηκε παραπλανητικά στα λογιστικά βιβλία ως «προμήθεια» μέσω εικονικών τιμολογίων offshore εταιρείας, ενώ στην πραγματικότητα επρόκειτο για κρυφή χρηματοδότηση της προεκλογικής του εκστρατείας για τις Προεδρικές του 2013.
4. Η υπόθεση Focus και το «μπλόκο» στις ανακρίσεις
Η έκθεση εξετάζει τη χρηματοδότηση πολιτικών κομμάτων από την εταιρεία Focus Maritime μετά την οικονομική κατάρρευση του 2013. Ενώ στον ΔΗΣΥ δηλώθηκαν επίσημα μόνο 50.000 ευρώ, καταγγέλλεται ότι άλλα 450.000 ευρώ διοχετεύθηκαν μέσω εταιρειών-κελυφών στην Ελλάδα και την Κύπρο. Α
ν και δεν αποδείχθηκε ότι τα χρήματα κατέληξαν σε προσωπικούς λογαριασμούς του Αναστασιάδη, οι Επιθεωρητές εντόπισαν ενδείξεις κατάχρησης εξουσίας, καθώς ο τέως Πρόεδρος παρενέβη προσωπικά στον τότε Γενικό Εισαγγελέα απαιτώντας τον τερματισμό των ποινικών ανακρίσεων για την υπόθεση.
5. Παράνομη παραχώρηση κρατικής γης στην Αρχιεπισκοπή
Στο κάδρο μπαίνει και η αγορά ενός ακινήτου στη Λεμεσό από τη σύζυγο του τέως Προέδρου, Άντρη Αναστασιάδη, το 2014. Το ακίνητο αγοράστηκε από την Αρχιεπισκοπή Κύπρου σε προκλητικά χαμηλή τιμή για τα δεδομένα της περιοχής.
Το γεγονός αυτό συνδέεται άμεσα με τη στενή σχέση Αναστασιάδη και του μακαριστού Αρχιεπισκόπου Χρυσόστομου Β΄, καθώς λίγο νωρίτερα το Υπουργικό Συμβούλιο είχε εγκρίνει την παρανομώς προνομιακή παραχώρηση κρατικής γης τεράστιας αξίας στην Αγία Νάπα προς την Αρχιεπισκοπή, ως δήθεν «αντάλλαγμα» για απαλλοτρίωση εκκλησιαστικής γης στην Έγκωμη (όπου βάσει νόμου επιτρεπόταν μόνο χρηματική αποζημίωση).
6. Οι αθέμιτες παρεμβάσεις για το ακίνητο στη Δρομολαξιά
Το πόρισμα καταγράφει προσπάθειες αθέμιτης παρέμβασης του Νίκου Αναστασιάδη και του τότε βουλευτή Γιώργου Βαρνάβα για την εξυπηρέτηση ιδιωτικής εταιρείας, η οποία ήθελε να εκμεταλλευτεί ένα τουρκοκυπριακό ακίνητο-βακούφιο στη Δρομολαξιά. Όταν οι αρμόδιες αρχές μπλόκαραν τη συμφωνία, ο Αναστασιάδης παρενέβη στον Γενικό Εισαγγελέα ζητώντας να αλλάξει η νομική θέση του κράτους υπέρ της εταιρείας.
Παράλληλα, διαπιστώθηκαν ύποπτες οδηγίες για διαχείριση κρατικών εγγράφων μέσω του Προεδρικού, καθώς και μια περίεργη διέλευση προσώπου από τα Κατεχόμενα που συνδέεται με προεδρικές ενέργειες. Οι Επιθεωρητές έκριναν ότι οι κινήσεις αυτές συνιστούν ξεκάθαρη κατάχρηση εξουσίας, καθώς εκφεύγουν των συνταγματικών του αρμοδιοτήτων.
7. Το «Σχέδιο Ποδηγέτησης» της Δικαιοσύνης και ο δικαστής Χάρης Σολομωνίδης
Η πλέον εντυπωσιακή και πρωτοφανής πτυχή του πορίσματος αφορά τους ισχυρισμούς για ένα οργανωμένο σχέδιο χειραγώγησης των κυπριακών δικαστηρίων. Στόχος ήταν η εξυπηρέτηση των συμφερόντων του Ρώσου μεγιστάνα Ντμίτρι Ριμπολόβλεφ στην άγρια δικαστική διαμάχη με την εν διαστάσει σύζυγό του, Ελένα Ριμπολόβλεβα, η οποία διεκδικούσε το αστρονομικό ποσό των 4,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων (το μισό της περιουσίας τους) σε δικαστήριο της Γενεύης.
Σύμφωνα με τις καταγγελίες του Μακάριου Δρουσιώτη, ο ολιγάρχης και οι εκπρόσωποί του εφάρμοσαν μια στρατηγική εξαναγκασμού της Ριμπολόβλεβα σε οικονομικό συμβιβασμό, χρησιμοποιώντας ως «πολιορκητικό κριό» τον τότε Πρόεδρο του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, Χάρη Σολομωνίδη.
Αναφορικά με τα δικαστικά μπλόκα, τον Οκτώβριο του 2013, η δικηγορική εταιρεία «Ανδρέας Νεοκλέους & Σία Δ.Ε.Π.Ε.» (που εκπροσωπούσε τον Ριμπολόβλεφ) κατέθεσε δύο πανομοιότυπες αιτήσεις εκ μέρους των εταιρειών διαχείρισης των εμπιστευμάτων του (Aries Trust και Virgo Trust).
Οι υποθέσεις οδηγήθηκαν αυθημερόν στον δικαστή Σολομωνίδη, ο οποίος εξέδωσε μονομερώς (ex-parte) προσωρινά διατάγματα-σοκ, με τα οποία απαγόρευε ρητά στη Ριμπολόβλεβα και στους αλλοδαπούς δικηγόρους της να εγείρουν οποιαδήποτε νομική διαδικασία για την περιουσία οπουδήποτε στον κόσμο εκτός Κύπρου.
Στη συνέχεια, οι δικηγόροι της Ριμπολόβλεβα ζήτησαν την εξαίρεση του δικαστή λόγω προκατάληψης, αποκαλύπτοντας ότι η σύζυγός του είχε προσληφθεί σε εταιρεία του ομίλου Νεοκλέους.
Ο δικαστής Σολομωνίδης απέρριψε την αίτηση, ισχυριζόμενος ψευδώς στην απόφασή του ότι η σύζυγός του εργαζόταν ως απλή λογίστρια σε μια ανεξάρτητη εταιρεία (A. Neocleous Trust Company Ltd) και όχι στο δικηγορικό γραφείο που χειριζόταν την υπόθεση.
Οι Λειτουργοί Επιθεώρησης ξεσκέπασαν την απάτη αυτή, καθώς διαπίστωσαν ότι η σύζυγος του δικαστή —η οποία ήταν άνεργη για μήνες— προσλήφθηκε με προκλητικά υψηλές απολαβές απευθείας από την ίδια τη δικηγορική εταιρεία «Ανδρέας Νεοκλέους & Σία Δ.Ε.Π.Ε.».
Η πρόσληψη έγινε την 1η Νοεμβρίου 2013, μόλις λίγες ημέρες μετά την έκδοση των ευνοϊκών διαταγμάτων για τον Ρώσο κροίσο. Το πόρισμα καταλογίζει στον πρώην δικαστή, αλλά και στον εμφανιζόμενο δικηγόρο και συνέταιρο Παναγιώτη Νεοκλέους, εσκεμμένη και συντονισμένη απόκρυψη της αλήθειας από τη δικαιοσύνη.
Η απόφαση του δικαστή Σολομωνίδη παραμερίστηκε τελικά ως παράτυπη το 2015 από τη δικαστή Ε. Εφραίμ. Όταν οι δικηγόροι της Ριμπολόβλεβα κατήγγειλαν τον δικαστή στο Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο για διαπλοκή, το Σώμα καθυστέρησε να παρέμβει και τελικά δήλωσε αναρμόδιο για πειθαρχική δίωξη, καθώς ο κ. Σολομωνίδης είχε προλάβει να αφυπηρετήσει, παραπέμποντας την υπόθεση στον Γενικό Εισαγγελέα.
Οι Επιθεωρητές καταλήγουν ότι υπάρχουν ισχυρότατες ενδείξεις βάσει των οποίων προκύπτει εύλογη υπόνοια για τη διάπραξη σοβαρών αδικημάτων. Για τον πρώην δικαστή Χάρη Σολομωνίδη προκύπτουν τα αδικήματα του δεκασμού δημόσιου λειτουργού, της διαφθοράς και της αθέμιτης κτήσης περιουσιακού οφέλους.
Για τη Δικηγορική Εταιρεία «Ανδρέας Νεοκλέους & Σία Δ.Ε.Π.Ε.» προκύπτει εύλογη υπόνοια για δεκασμό δημόσιου λειτουργού, διαφθορά, ενεργό δωροδοκία δικαστή και εταιρική ποινική ευθύνη, ενώ για τον δικηγόρο Παναγιώτη Νεοκλέους προκύπτει το αδίκημα της συνωμοσίας για ανατροπή της πορείας της δικαιοσύνης.
Η Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς ξεκαθαρίζει ότι το πόρισμα δεν αποδίδει τελική ποινική ενοχή, ωστόσο οι ενδείξεις για διαφθορά είναι τόσο ισχυρές που ολόκληρος ο φάκελος παραπέμπεται άμεσα στον Γενικό Εισαγγελέα για τη λήψη τελικών αποφάσεων και την άσκηση διώξεων.