Στο απομονωμένο και αυστηρά φυλασσόμενο θέρετρο του Μπούργκενστοκ, με θέα τη λίμνη της Λουκέρνης στην Ελβετία, αναμένεται να πραγματοποιηθεί την Παρασκευή η τελετή υπογραφής του Μνημονίου Κατανόησης μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν. Ωστόσο, το πλήρες κείμενο της συμφωνίας δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί, προκαλώντας αντιδράσεις και ερωτήματα τόσο στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών όσο και σε διεθνές επίπεδο.
Στην τελετή αναμένεται να συμμετάσχουν ο επικεφαλής της ιρανικής διαπραγματευτικής ομάδας και πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, καθώς και ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς. Ο τελευταίος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να μεταβεί στην Ελβετία και ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
Την ίδια ώρα, ισραηλινό δημοσίευμα αποκαλύπτει νέες λεπτομέρειες σχετικά με το περιεχόμενο της συμφωνίας-πλαισίου που φέρεται να συμφωνήθηκε μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης. Σύμφωνα με το Channel 12, μετά την υπογραφή του μνημονίου οι δύο πλευρές δεσμεύονται να διαπραγματευτούν επί 60 ημέρες μια οριστική συμφωνία, η οποία θα ρυθμίζει και το ζήτημα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Μεταξύ των βασικών προβλέψεων του προσχεδίου περιλαμβάνονται η παύση των εχθροπραξιών στην περιοχή, η σταδιακή άρση των αμερικανικών κυρώσεων, η αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων και η δημιουργία ταμείου ύψους 300 δισ. δολαρίων για την ανοικοδόμηση του Ιράν, εφόσον επιτευχθεί τελική συμφωνία.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες του ισραηλινού μέσου, το προσχέδιο προβλέπει ακόμη ότι το Ιράν επαναβεβαιώνει τη δέσμευσή του να μην αναπτύξει ή αποκτήσει πυρηνικά όπλα, ενώ το ζήτημα του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου θα αποτελέσει αντικείμενο μεταγενέστερων διαπραγματεύσεων. Παράλληλα, οι δύο πλευρές θα συζητήσουν το μέλλον του εμπλουτισμού ουρανίου και τις ενεργειακές και πυρηνικές ανάγκες της Τεχεράνης.
Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, το Ιράν φέρεται να διατηρεί αμετάβλητο το πυρηνικό του πρόγραμμα, ενώ οι ΗΠΑ δεσμεύονται να μην επιβάλουν νέες κυρώσεις ούτε να ενισχύσουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή. Επιπλέον, προβλέπεται η άρση του ναυτικού αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ, με την Τεχεράνη να εγγυάται την ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων για διάστημα 60 ημερών χωρίς την επιβολή τελών.
Το σχέδιο προβλέπει επίσης τη χορήγηση προσωρινών εξαιρέσεων από τις κυρώσεις, ώστε το Ιράν να συνεχίσει τις εξαγωγές πετρελαίου κατά τη διάρκεια των συνομιλιών. Σε περίπτωση οριστικής συμφωνίας, οι ΗΠΑ φέρονται διατεθειμένες να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από την περιοχή εντός 30 ημερών και να προχωρήσουν στην πλήρη άρση των κυρώσεων κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Τα 12 βασικά σημεία του μνημονίου
- ΗΠΑ, Ιράν και οι σύμμαχοί τους θα σταματήσουν τις εχθροπραξίες, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
- Το Ιράν επαναβεβαιώνει ότι δεν θα αναπτύξει ούτε θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
- Η Ουάσινγκτον και η Τεχεράνη δεσμεύονται να επιλύσουν σε μεταγενέστερο στάδιο το ζήτημα του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου.
- Οι δύο πλευρές θα διαπραγματευτούν το μέλλον του εμπλουτισμού ουρανίου και τις πυρηνικές ανάγκες του Ιράν.
- Η Τεχεράνη θα διατηρήσει αμετάβλητο το πυρηνικό της πρόγραμμα κατά τη διάρκεια των συνομιλιών.
- Οι ΗΠΑ δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις ούτε θα ενισχύσουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
- Η Ουάσινγκτον θα άρει τον ναυτικό αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ.
- Το Ιράν θα εγγυηθεί την ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ χωρίς χρεώσεις για διάστημα 60 ημερών.
- Οι ΗΠΑ θα καταστήσουν διαθέσιμα παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία μετά την εφαρμογή του μνημονίου.
- Εφόσον επιτευχθεί οριστική συμφωνία, οι ΗΠΑ θα αποσύρουν τις δυνάμεις τους εντός 30 ημερών και θα άρουν όλες τις κυρώσεις κατά του Ιράν.
- Η τελική συμφωνία θα περιλαμβάνει ταμείο ύψους 300 δισ. δολαρίων για την ανοικοδόμηση του Ιράν.
- Οι ΗΠΑ θα χορηγήσουν προσωρινές εξαιρέσεις από τις κυρώσεις, επιτρέποντας στο Ιράν να εξάγει πετρέλαιο κατά τη διάρκεια των συνομιλιών.
Την ίδια στιγμή, το δημοσίευμα κάνει λόγο για έντονες διαφωνίες στο εσωτερικό της αμερικανικής κυβέρνησης σχετικά με τη συμφωνία. Ο διευθυντής της CIA, Τζον Ράτκλιφ, φέρεται να προειδοποίησε τον Ντόναλντ Τραμπ ότι τα διαθέσιμα στοιχεία των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών δημιουργούν σοβαρές αμφιβολίες ως προς την πρόθεση της Τεχεράνης να τηρήσει τις δεσμεύσεις της.
Παρόμοιες επιφυλάξεις φέρονται να εξέφρασαν ο υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, και ο υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ. Αντίθετα, υπέρ της συμφωνίας εμφανίζονται ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς και οι ειδικοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ.
Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, συνομιλίες Ιρανών αξιωματούχων που καταγράφηκαν από τις υπηρεσίες πληροφοριών δεν συμβαδίζουν με τις διαβεβαιώσεις που δόθηκαν προς τους διαμεσολαβητές και την αμερικανική πλευρά, γεγονός που εντείνει τις αμφιβολίες σχετικά με τις πραγματικές προθέσεις της Τεχεράνης ενόψει των κρίσιμων διαπραγματεύσεων.