Η ανακοίνωση της προσωρινής συμφωνίας ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν έφερε άμεση ανακούφιση στις διεθνείς αγορές, προκαλώντας πτώση στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων μηνών.
Ωστόσο, όπως επισημαίνουν αναλυτές και διεθνή μέσα όπως το Politico, η εξέλιξη αυτή δεν σημαίνει το αυτόματο τέλος της ενεργειακής κρίσης, καθώς παραμένουν σοβαρά αγκάθια γύρω από την ασφάλεια των μεταφορών, τις κατεστραμμένες υποδομές και τον διεθνή ανταγωνισμό.
Η θετική επίδραση φάνηκε αμέσως στις τιμές, με το αργό πετρέλαιο Brent να υποχωρεί κάτω από τα 80 ευρώ και το φυσικό αέριο στην Ευρώπη να καταγράφει σημαντική πτώση.
Σύμφωνα με έκθεση της εταιρείας ερευνών Kpler, οι ζημιές στις πετρελαϊκές υποδομές της Μέσης Ανατολής είναι διαχειρίσιμες, γεγονός που επιτρέπει την προσδοκία ότι η παραγωγή —που είχε μειωθεί κατά 12 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως λόγω των συγκρούσεων— θα μπορούσε να ανακάμψει αισθητά μέχρι τα τέλη Αυγούστου, με το Ιράκ και το Κουβέιτ να επιστρέφουν στα προπολεμικά επίπεδα έως τον Δεκέμβριο.
Σκεπτικισμός για τις νάρκες και το θρίλερ με τα «διόδια»
Παρά την αισιοδοξία, κορυφαίοι οικονομολόγοι εμφανίζονται συγκρατημένοι. Η τρέχουσα υποχώρηση των τιμών θεωρείται περιορισμένη, καθώς η αγορά παραμένει επιφυλακτική για το τελικό περιεχόμενο της συμφωνίας και την επίλυση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Επιπλέον, η διαδικασία αποναρκοθέτησης του Στενού του Ορμούζ και ο επανακαθορισμός των ασφαλίστρων για τη ναυτιλία απαιτούν χρόνο, κάνοντας την άμεση αντίδραση των αγορών να φαντάζει σχεδόν υπερβολική.
Το μεγαλύτερο πεδίο αντιπαράθεσης αυτή τη στιγμή εντοπίζεται στην πρόθεση της Τεχεράνης να επιβάλει «τέλη διέλευσης» στα πλοία που διασχίζουν το Στενό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς ενέργειας.
Αν και ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε αρχικά ότι η δίοδος θα άνοιγε ελεύθερα, η Ουάσινγκτον αναγκάστηκε σε αναδίπλωση μετά τις απαιτήσεις του Ιράν. Πλοιοκτήτες και ναυτιλιακοί κολοσσοί, όπως η Maersk, εμφανίζονται εξαιρετικά διστακτικοί να στείλουν τα πλοία τους μέσω της συγκεκριμένης διαδρομής αν ισχύσουν οι νέες χρεώσεις, κάτι που ενδέχεται να καθυστερήσει σημαντικά την εξομάλυνση του εφοδιασμού.
Ο καλοκαιρινός «πόλεμος» για το φυσικό αέριο
Ακόμα και με πλήρως ανοιχτά τα Στενά, η Ευρώπη αναμένεται να βρεθεί αντιμέτωπη με έναν σκληρό ανταγωνισμό απέναντι στην Ασία για την εξασφάλιση Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (LNG). Λόγω των καταστροφών στις υποδομές, οι οποίες ίσως χρειαστούν χρόνια για να αποκατασταθούν πλήρως, οι διαθέσιμες ποσότητες είναι περιορισμένες.
Η Γηραιά Ήπειρος έχει μείνει πίσω στους στόχους αναπλήρωσης των αποθεμάτων της για τον επόμενο χειμώνα και ενδέχεται να αναγκαστεί να προσφέρει υψηλότερες τιμές για να προσελκύσει φορτία. Την ίδια στιγμή, η ζήτηση στην Ασία αναμένεται αυξημένη λόγω των υψηλών θερμοκρασιών που φέρνει το φαινόμενο Σούπερ Ελ Νίνιο.
Στην εξίσωση προστίθεται και η στάση της Κίνας, η οποία, αν αποφασίσει να βγει ξανά στην αγορά για να αναπληρώσει τα δικά της αποθέματα που κατανάλωσε κατά τη διάρκεια του πολέμου, θα θέσει ένα σαφές όριο στο πόσο χαμηλά μπορούν να πέσουν οι διεθνείς τιμές ενέργειας.