Ένα καθοριστικό βήμα προς την πλήρη ενσωμάτωσή της στον ευρωπαϊκό χώρο ελεύθερης κυκλοφορίας πραγματοποιεί η Κυπριακή Δημοκρατία. Η πρόσφατη Έκθεση Αξιολόγησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία παρουσιάστηκε στην Επιτροπή Σένγκεν στις Βρυξέλλες, ανάβει το «πράσινο φως» για την ένταξη της χώρας, επιβεβαιώνοντας ότι η Λευκωσία έχει ολοκληρώσει με απόλυτη επιτυχία όλη την απαραίτητη τεχνική και επιχειρησιακή προεργασία.
Το κρίσιμο αυτό ζήτημα βρέθηκε στο επίκεντρο της συνάντησης που είχε στο Παρίσι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, με την Πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Η θετική αυτή εξέλιξη φέρνει την Κύπρο πολύ κοντά στην επίτευξη ενός μεγάλου εθνικού στόχου που έχει τεθεί ήδη από το 2019: την πλήρη ένταξη στη Ζώνη Σένγκεν εντός του 2026.
Η Κύπρος, μαζί με την Ιρλανδία, αποτελούν σήμερα τις μοναδικές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δεν απολαμβάνουν τα προνόμια της ελεύθερης διακίνησης χωρίς συνοριακούς ελέγχους, παρόλο που η Λευκωσία εφαρμόζει εδώ και χρόνια αυστηρά τους σχετικούς κανόνες.
Τι καταγράφει η πολυσέλιδη έκθεση της Κομισιόν
Η έκθεση αξιολόγησης, η οποία ξεπερνά τις 60 σελίδες, τεκμηριώνει την εντυπωσιακή πρόοδο που έχει σημειώσει η Κύπρος. Μέσα από σημαντικές επενδύσεις σε εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους, η χώρα αναβάθμισε τις υποδομές της, τα πληροφοριακά της συστήματα και την εκπαίδευση του προσωπικού της.
Οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες πιστοποιούν την ετοιμότητα της Λευκωσίας σε κρίσιμους τομείς, όπως η φύλαξη των συνόρων, οι επιστροφές παράτυπων μεταναστών, η αστυνομική συνεργασία, η έκδοση θεωρήσεων (βίζα) και η προστασία των προσωπικών δεδομένων.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ο τρόπος με τον οποίο η έκθεση προσεγγίζει τις γεωπολιτικές ιδιαιτερότητες του νησιού. Η Πράσινη Γραμμή δεν αντιμετωπίζεται ως «σύνορο» —κάτι που θα μπορούσε να δημιουργήσει πολιτικές περιπλοκές— αλλά ως μια άριστα επιτηρούμενη γραμμή κατάπαυσης του πυρός.
Αυτό σημαίνει ότι με την είσοδο της Κύπρου στο Σένγκεν δεν θα υπάρξει καμία αλλαγή στο καθεστώς των ελεύθερων διελεύσεων για όσους διακινούνται νόμιμα. Αντίστοιχα, οι Βρετανικές Βάσεις αντιμετωπίζονται ως μια ειδική συνταγματική ιδιαιτερότητα που δεν αποτελεί εμπόδιο.
Τα επόμενα βήματα προς την τελική απόφαση
Η διαδικασία βρίσκεται πλέον στην τελική της ευθεία σε επίπεδο θεσμών. Η έκθεση έχει προωθηθεί στο Κολλέγιο των Επιτρόπων και αναμένεται να υιοθετηθεί επίσημα μέσω γραπτής διαδικασίας, καθώς δεν έχουν εκφραστεί αντιρρήσεις από τα μέλη της Επιτροπής.
Αν και ο δρόμος δεν είναι χωρίς προκλήσεις, ο Ευρωπαίος Επίτροπος Μετανάστευσης, Μάγκνους Μπρούνερ, επιβεβαίωσε την εξαιρετική συνεργασία με τις κυπριακές αρχές, υπενθυμίζοντας παράλληλα πως η τελική, πολιτική απόφαση για την άρση των ελέγχων ανήκει αποκλειστικά στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, όπου απαιτείται η σύμφωνη γνώμη των κρατών-μελών.
Τα οφέλη για την Κύπρο από αυτή την εξέλιξη αναμένεται να είναι τεράστια, ενισχύοντας την ασφάλεια, τον τουρισμό, τις αεροπορικές συνδέσεις και τις ξένες επενδύσεις στο νησί.