Για πρώτη φορά στην ιστορία της εξερεύνησης του διαστήματος, αστροναύτες κατάφεραν να πραγματοποιήσουν ακτινογραφίες υψηλής διαγνωστικής ποιότητας στον ίδιο τους τον εαυτό ενώ βρίσκονταν σε τροχιά.
Το επίτευγμα αυτό, τα αποτελέσματα του οποίου δημοσιεύθηκαν στην επιστημονική επιθεώρηση Radiology, ανοίγει νέους ορίζοντες για την υγειονομική περίθαλψη και την αντιμετώπιση τραυματισμών σε μελλοντικές, μακράς διάρκειας αποστολές.
Όπως δήλωσε η ερευνήτρια αεροδιαστημικής ιατρικής Sheyna Gifford, η εξέλιξη αυτή άλλαξε το μέλλον των διαστημικών αποστολών, καθιστώντας εφικτό αυτό που μέχρι πρότινος θεωρούνταν αδύνατο.
Από τους υπερήχους στις φορητές ακτίνες Χ
Μέχρι σήμερα, η μοναδική πρακτική μέθοδος απεικόνισης στο διάστημα ήταν ο υπέρηχος, καθώς οι συσκευές είναι ασφαλείς και εύχρηστες σε συνθήκες μικροβαρύτητας, αν και απαιτούν εξειδικευμένη εκπαίδευση.
Οι ακτινογραφίες —αν και απαραίτητες για την ταχεία διάγνωση καταγμάτων— θεωρούνταν εξαιρετικά δύσκολες, καθώς απαιτούν απόλυτη ευθυγράμμιση και ακινησία της πηγής, του ανιχνευτή και του εξεταζόμενου.
Η λύση δόθηκε με την ανάπτυξη μικρών, επαναφορτιζόμενων και υπερφορητών ψηφιακών συσκευών. Η επιτυχής δοκιμή πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της ιδιωτικής αποστολής Fram2 της SpaceX, κατά τη διάρκεια τριήμερης πτήσης σε πολική τροχιά.
Το τετραμελές πλήρωμα, λαμβάνοντας εκπαίδευση μόλις τεσσάρων ωρών, κατάφερε να λάβει καθαρές ακτινογραφίες σε χέρια, θώρακα, κοιλιά και λεκάνη. Ειδικοί ακτινολόγοι στη Γη εξέτασαν τις εικόνες και πιστοποίησαν ότι η ποιότητά τους κάλυπτε πλήρως τις απαιτήσεις για διαγνωστική χρήση.
Προοπτικές για το διάστημα και τη Γη
Εκτός από την ιατρική φροντίδα, η συγκεκριμένη τεχνολογία μπορεί να αξιοποιηθεί και για τον τεχνικό έλεγχο του διαστημικού εξοπλισμού, εντοπίζοντας εσωτερικές φθορές χωρίς να απαιτείται αποσυναρμολόγηση.
Παρά την επιτυχία, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι υπάρχουν ακόμη προκλήσεις, όπως η περαιτέρω μείωση του όγκου και του βάρους του εξοπλισμού, καθώς και η ενίσχυση της ανθεκτικότητάς του.
Παράλληλα, για μελλοντικές αποστολές στη Σελήνη ή στον Άρη —όπου η επικοινωνία με τη Γη παρουσιάζει καθυστερήσεις— εξετάζεται η ενσωμάτωση τεχνητής νοημοσύνης για την αυτόματη αξιολόγηση και διάγνωση των λήψεων.