Σοβαρές επιφυλάξεις για την ικανότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αμυνθεί ανεξάρτητα απέναντι σε μια εξωτερική απειλή έως το 2030 εκφράζει το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο (ECA) σε έκθεσή του.
Παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειωθεί μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, το ECA προειδοποιεί ότι ο στόχος της πλήρους αμυντικής ετοιμότητας έως το τέλος της δεκαετίας συναντά εγγενή εμπόδια.
Όπως επισημαίνει το μέλος του ECA, Μάρεκ Οπιόλα, οι κυριότερες αγκυλώσεις εστιάζονται στον κατακερματισμό των εθνικών αμυντικών συστημάτων, την έλλειψη συντονισμού μεταξύ των κρατών-μελών, τα βιομηχανικά σημεία συμφόρησης και τη συνεχιζόμενη εξάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Παρότι τα κράτη-μέλη αύξησαν τις αμυντικές δαπάνες τους κατά 79% την περίοδο 2020-2025, ο κατακερματισμός οδηγεί συχνά σε επικαλύψεις ή κενά στις στρατιωτικές δυνατότητες —με χαρακτηριστικό παράδειγμα το ναυάγιο της κοινής γαλλογερμανικής πρωτοβουλίας για το μαχητικό αεροσκάφος νέας γενιάς.
Η έκθεση αναδεικνύει επίσης την ένταση ανάμεσα στην ανάγκη για άμεσες προμήθειες στο πεδίο των επιχειρήσεων και στην ευρωπαϊκή πολιτική «Buy European». Μεταξύ 2022 και 2023, το 78% των αμυντικών αγορών της ΕΕ έγινε από χώρες εκτός του μπλοκ (με τις ΗΠΑ να αποσπούν το 63%).
Την ίδια στιγμή, η πιεστική πραγματικότητα επιβάλλει εξαιρέσεις: η Ουκρανία ζήτησε πρόσφατα παρέκκλιση από τους ευρωπαϊκούς κανόνες προμηθειών προκειμένου να αγοράσει αμερικανικούς πυραύλους Patriot με κονδύλια από το δάνειο στήριξης των 90 δισ. ευρώ της ΕΕ, αίτημα που τελεί υπό την έγκριση των κρατών-μελών.
Σύμφωνα με τους ελεγκτές, ενώ οι αγορές από τρίτες χώρες δικαιολογούνται βραχυπρόθεσμα για την κάλυψη επειγουσών αναγκών, η Ευρώπη οφείλει να αναπτύξει παράλληλα έναν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό για την ενίσχυση της δικής της πολεμικής βιομηχανίας.