Σε μια κομβική διπλή κίνηση για την ενίσχυση της ουκρανικής άμυνας προχώρησε την Παρασκευή η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις Βρυξέλλες. Με τη λήψη των νέων μέτρων, η ΕΕ αποδεσμεύει κονδύλια ύψους 6,1 δισεκατομμυρίων ευρώ για την προμήθεια αεράμυνας, αντιπυραυλικών συστημάτων, πυρομαχικών, drones και εξοπλισμού ηλεκτρονικού πολέμου, ενώ παράλληλα εγκαινιάζει επίσημα τη νέα Συμμαχία Drone ΕΕ-Ουκρανίας.
Όπως υπογραμμίζει η Κομισιόν, η διατήρηση της στρατιωτικής ισχύος του Κιέβου εξαρτάται άμεσα από την ταχύτατη παροχή του απαραίτητου αμυντικού υλικού στις απαιτούμενες ποσότητες. Για τον λόγο αυτό, κρίνεται επιτακτική η επιτάχυνση των ευρωπαϊκών παραδόσεων μέσω της αξιοποίησης των υφιστάμενων αποθεμάτων, της αναδιάταξης των παραγγελιών και της αύξησης της παραγωγικής δυναμικότητας.
«Παράθυρο» για τους αμερικανικούς PAC-3
Η απόφαση ενέχει έντονο αμερικανικό ενδιαφέρον, καθώς διευκολύνει την αγορά των αναχαιτιστικών πυραύλων PAC-3 για τα συστήματα Patriot, μεταξύ άλλων μέσω του μηχανισμού PURL του ΝΑΤΟ. Συνολικά εγκρίθηκαν πέντε παρεκκλίσεις από τους συνήθεις κανόνες επιλεξιμότητας. Οι τρεις εξ αυτών αφορούν ουκρανικής κατασκευής drones και εξαρτήματα που ξεπερνούν τα καθορισμένα όρια κόστους, ενώ οι υπόλοιπες δύο αφορούν αμερικανικό στρατιωτικό εξοπλισμό, εστιάζοντας κυρίως στους πυραύλους PAC-3.
Η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υπογράμμισε ότι η έγκριση αυτή παρέχει στην Ουκρανία τη δυνατότητα να αποκτήσει τον απαραίτητο εξοπλισμό Patriot για την προστασία του εναέριου χώρου της από τις ρωσικές επιθέσεις. Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι η ΕΕ, σε συνεργασία με το ΝΑΤΟ, θα συνεχίσει να στηρίζει το Κίεβο με στόχο μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη.
Το παρασκήνιο των 3,2 δισ. ευρώ και ο αγώνας δρόμου πριν τον χειμώνα
Από το πακέτο των 6,1 δισ. ευρώ, τα 3,2 δισ. ευρώ αφορούν προμήθειες που απαιτούν παρέκκλιση από τους συνήθεις όρους. Ο εκπρόσωπος της Επιτροπής, Μπάλαζ Ουιβάρι, διευκρίνισε ότι το ποσό αυτό δεν κατευθύνεται αποκλειστικά στους Patriot, αλλά καλύπτει επίσης drones και λοιπό εξοπλισμό, με τις λεπτομέρειες των προγραμμάτων να παραμένουν απόρρητες για λόγους ασφαλείας.
Από την πλευρά του, ο Επίτροπος Άμυνας Αντριους Κουμπίλιους αποκάλυψε ότι οι διαβουλεύσεις των κρατών-μελών για την παρέκκλιση υπήρξαν ιδιαίτερα έντονες. Η απόφαση προχώρησε αφού η Ουάσιγκτον απέστειλε γραπτές δεσμεύσεις που κρίθηκαν ικανοποιητικές.
Πλέον, ο πρωταρχικός στόχος είναι η ταχύτητα. Το Κίεβο πιέζει για την παραλαβή όσο το δυνατόν μεγαλύτερου αριθμού πυραύλων PAC-3 πριν από την έλευση του χειμώνα. Στο πλαίσιο αυτό, το ΝΑΤΟ εξετάζει το ενδεχόμενο να μεταφέρουν άμεσα στην Ουκρανία έτοιμους πυραύλους τα κράτη-μέλη που τους διαθέτουν στα αποθέματά τους, αναπληρώνοντάς τους μεταγενέστερα από τις προγραμματισμένες παραλαβές του 2027.
Πλήρης κατανομή των €28,3 δισ. για το 2026
Το νέο πακέτο χρηματοδοτείται από το συνολικό δάνειο στήριξης της Ουκρανίας (Ukraine Support Loan) ύψους 90 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 30 δισ. αφορούν τη δημοσιονομική κάλυψη και τα 60 δισ. την άμυνα για την περίοδο 2026-2027.
Με τη σημερινή απόφαση, το σύνολο των 28,3 δισ. ευρώ που είχε προβλεφθεί για την αμυντική ενίσχυση του 2026 έχει πλέον κατανεμηθεί πλήρως σε συγκεκριμένες προμήθειες, προμηθευτές και χρονοδιαγράμματα. Μέχρι στιγμής έχουν ήδη εκταμιευθεί περίπου 8,4 δισ. ευρώ, ενώ άμεσα δρομολογείται η εκταμίευση επιπλέον 4,7 δισ. ευρώ για στρατιωτικές ανάγκες, καθώς η Επιτροπή διενεργεί τους απαραίτητους τελικούς ελέγχους στα συμβόλαια.
Πρώτη συνεδρίαση για τη Συμμαχία Drone
Στο βιομηχανικό πεδίο, η πρώτη συνάντηση της Συμμαχίας Drone ΕΕ-Ουκρανίας χαρακτηρίστηκε από τον κ. Κουμπίλιους ως σημείο-καμπή για τη σύγκλιση των αμυντικών βιομηχανιών των δύο πλευρών. Στην πρωτοβουλία συμμετέχουν 18 ιδρυτικά μέλη —εννέα από την ΕΕ και εννέα από την Ουκρανία— συμπεριλαμβανομένων κατασκευαστών και τεχλογικών start-ups, με στόχο την επιτάχυνση της παραγωγής drones και συστημάτων αντιμετώπισής τους (anti-drone).
Ο Επίτροπος τόνισε την ανάγκη για ταχύτατους κύκλους σχεδιασμού σε εβδομάδες και όχι σε μήνες, αναδεικνύοντας παράλληλα το τεράστιο παραγωγικό χάσμα, καθώς η Ευρώπη παράγει σήμερα περίπου 1,5 εκατομμύριο drones ετησίως, τη στιγμή που η Ρωσία έχει τη δυνατότητα να κατασκευάσει έως και 10 εκατομμύρια FPV drones και 1.700 βαλλιστικούς πυραύλους τον χρόνο. Η Συμμαχία υλοποιεί στην πράξη το «EU–Ukraine Drone Deal», μετατρέποντας την επιχειρησιακή εμπειρία της Ουκρανίας στο μέτωπο σε τεχνολογική και παραγωγική ισχύ για ολόκληρη την Ευρώπη.