Η σχέση της Μαρίν Λε Πεν με την οικογένειά της και οι τελευταίες εξελίξεις γύρω από τον Ζορντάν Μπαρντελά διαμορφώνουν ένα νέο σκηνικό στο εσωτερικό του γαλλικού Εθνικού Συναγερμού, ενόψει και της προετοιμασίας για τις προεδρικές εκλογές του 2027.
Ο 31χρονος πρόεδρος του κόμματος βρίσκεται αντιμέτωπος με καταγγελίες σύμφωνα με τις οποίες, σε νεαρή ηλικία, είχε ανταλλάξει μηνύματα με αντισημιτικό περιεχόμενο.
Ο ίδιος απορρίπτει τις κατηγορίες, χαρακτηρίζοντάς τες «κατάφωρα ψεύδη». Η Μαρίν Λε Πεν, από την πλευρά της, έχει εδώ και χρόνια επιχειρήσει να απομακρύνει το κόμμα από το αντισημιτικό παρελθόν που συνδέεται με προηγούμενες περιόδους της ιστορίας του.
Μέχρι στιγμής, η Λε Πεν εξακολουθεί να στηρίζει τον Μπαρντελά. Σε κοινή τους εμφάνιση την Τρίτη, έκανε λόγο για προσπάθεια ανακοπής της δυναμικής του κόμματος, υποστηρίζοντας ότι «το σύστημα» θα χρησιμοποιήσει ακόμη και ακραίες μεθόδους εναντίον τους.
Ωστόσο, οι πιέσεις γύρω από τον Μπαρντελά είχαν γίνει εμφανείς πριν ξεσπάσουν οι συγκεκριμένες καταγγελίες. Το εσωκομματικό του περιθώριο είχε ήδη περιοριστεί, καθώς η Λε Πεν ενίσχυε τον ρόλο συγγενών και παλαιών συνεργατών της, διαμορφώνοντας τον στενό πυρήνα της ενόψει της εκλογικής αναμέτρησης του 2027.
Η 27χρονη Νόλουεν Ολιβιέ, ανιψιά της Λε Πεν και πρώην σύντροφος του Μπαρντελά, ανέλαβε τη διεύθυνση επικοινωνίας. Παράλληλα, η Μαριόν Μαρεσάλ, επίσης ανιψιά της Λε Πεν, επέστρεψε στο πολιτικό προσκήνιο μετά την αποχώρησή της από το κόμμα και αναμένεται να έχει ενεργό ρόλο στην προεκλογική προσπάθεια. Στον στενό κύκλο της Λε Πεν βρίσκεται και ο κουνιάδος της, Φιλίπ Ολιβιέ, ο οποίος συμμετέχει σε σημαντικές συσκέψεις για την προεκλογική εκστρατεία.
Την ίδια ώρα, πρόσωπα που είχαν συνδεθεί με τον Μπαρντελά έχουν χάσει θέσεις ή έχουν βρεθεί εκτός του στενού κομματικού πυρήνα. Ενδεικτικό της μεταβολής των ισορροπιών θεωρείται το γεγονός ότι ο Μπαρντελά δεν προσκλήθηκε να μιλήσει σε πρόσφατη κοινοβουλευτική συγκέντρωση του κόμματος, παρά το γεγονός ότι είναι πρόεδρός του και είχε θεωρηθεί επί μακρόν πιθανός διάδοχος της Λε Πεν.
Δεν υπάρχει μέχρι στιγμής ένδειξη ότι η Λε Πεν προτίθεται να απομακρύνει τον Μπαρντελά. Ωστόσο, η πολιτική της διαδρομή έχει καταγράψει ανάλογες ρήξεις. Το 2015 είχε διαγράψει από το κόμμα τον πατέρα της και ιδρυτή του, Ζαν Μαρί Λε Πεν, μετά τις επανειλημμένες αντιπαραθέσεις για τις δηλώσεις του σχετικά με το Ολοκαύτωμα και τον αντισημιτισμό.
Το προηγούμενο αυτό αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα που περιορίζει τα περιθώρια πολιτικών κινήσεων του Μπαρντελά, την ώρα που η Λε Πεν προετοιμάζεται για την τέταρτη προσπάθειά της να διεκδικήσει την προεδρία της Γαλλίας.
Ο Φλοριάν Φιλιπό, πρώην στενός συνεργάτης της Λε Πεν, συνέκρινε ορισμένες από τις τελευταίες εξελίξεις με όσα είχε βιώσει ο ίδιος πριν αποχωρήσει από το κόμμα. Όπως ανέφερε, η σταδιακή απομάκρυνση από το κέντρο των αποφάσεων μπορεί να εκφραστεί ακόμη και μέσα από φαινομενικά μικρές κινήσεις, όπως η μη συμμετοχή σε σημαντικές εκδηλώσεις ή η ενίσχυση άλλων προσώπων στον κομματικό μηχανισμό.
Η οικογένεια στο επίκεντρο
Ο αυξημένος ρόλος της οικογένειας της Λε Πεν στην προεκλογική της προσπάθεια έγινε πιο εμφανής μετά την απόφαση του δικαστηρίου που, στις 7 Ιουλίου, άνοιξε τον δρόμο για την υποψηφιότητά της.
Την επόμενη ημέρα, η Λε Πεν βρέθηκε στη Λα Φλες, περιοχή με ισχυρούς δεσμούς τόσο με τον Εθνικό Συναγερμό όσο και με την οικογένειά της. Στην περιοδεία της βρέθηκαν μαζί της η αδελφή της, Μαρί-Καρολίν, ο Φιλίπ Ολιβιέ και, σύμφωνα με τον τοπικό Τύπο, η Νόλουεν Ολιβιέ, η οποία πλέον έχει αναλάβει τη διεύθυνση επικοινωνίας.
Ο Μπαρντελά βρισκόταν επίσης εκεί, ακολουθώντας τη Λε Πεν κατά τη διάρκεια της επαφής της με τους πολίτες και τους δημοσιογράφους.
Έκτοτε, συγγενείς και παλιοί συνεργάτες της Λε Πεν έχουν αποκτήσει αυξημένη παρουσία στον προεκλογικό μηχανισμό. Η Μαριόν Μαρεσάλ αναμένεται να έχει ενεργό ρόλο, ενώ σε πρόσφατη συνέντευξή της δήλωσε ότι θα μπορούσε να συμβάλει στη βελτίωση των σχέσεων με τη Γερμανία και την Ιταλία σε περίπτωση εκλογικής νίκης της Λε Πεν.
Παράλληλα, ενισχύεται η παρουσία παλαιών συνεργατών της Γαλλίδας πολιτικού. Ο πρώην επικεφαλής του επιτελείου της, Ρενό Λαμπαγιέ, ανέλαβε καθήκοντα αναπληρωτή διευθυντή της προεκλογικής εκστρατείας, ενώ ο βουλευτής του Εθνικού Συναγερμού Σεμπαστιέν Σενού ανέλαβε την ευθύνη για τους τοπικούς εκπροσώπους.
Στελέχη που βρίσκονται κοντά στη Λε Πεν υποστηρίζουν ότι η συγκέντρωση της προεκλογικής προσπάθειας γύρω από έναν περιορισμένο κύκλο συνεργατών μπορεί να λειτουργήσει ως στοιχείο συνοχής.
Ο Φιλίπ Ολιβιέ, πάντως, απέρριψε τις αναφορές που συνδέουν την παρουσία του στο κόμμα αποκλειστικά με τον οικογενειακό του ρόλο, υποστηρίζοντας ότι συμμετέχει εδώ και χρόνια στην πολιτική ηγεσία του σχηματισμού.
Οι εσωκομματικές συγκρούσεις του παρελθόντος
Η ισχυρή παρουσία της οικογένειας Λε Πεν δεν αποτελεί νέο φαινόμενο. Ο Εθνικός Συναγερμός και ο προκάτοχός του είχαν για δεκαετίες ως κεντρικό σημείο αναφοράς την οικογένεια, πριν η Μαρίν Λε Πεν παραδώσει την ηγεσία στον Μπαρντελά το 2021.
Κατά το παρελθόν, στελέχη που ανέβηκαν στην κομματική ιεραρχία βρέθηκαν αργότερα εκτός του στενού πυρήνα, όταν οι πολιτικές τους επιδιώξεις συγκρούστηκαν με εκείνες της οικογένειας.
Χαρακτηριστική ήταν η σύγκρουση στα τέλη της δεκαετίας του 1990 με τον Μπρουνό Μεγκρέ, ο οποίος αμφισβήτησε την ηγεσία του Ζαν Μαρί Λε Πεν. Η εσωκομματική αντιπαράθεση προκάλεσε διάσπαση, ενώ η Μαρί-Καρολίν τάχθηκε με την πλευρά των ανταρτών. Την ίδια περίοδο, ο Ζαν Μαρί άρχισε να δίνει μεγαλύτερο πολιτικό ρόλο στη Μαρίν Λε Πεν.
Χρόνια αργότερα, η ίδια η Μαρίν Λε Πεν συγκρούστηκε με τον πατέρα της. Το 2015, έπειτα από σειρά αντιπαραθέσεων για τις δηλώσεις του σχετικά με τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και το Ολοκαύτωμα, ο Ζαν Μαρί Λε Πεν διαγράφηκε από το κόμμα υπό την ηγεσία της κόρης του.
Ανάλογη ρήξη σημειώθηκε και μετά τις προεδρικές εκλογές του 2017, όταν ο Φλοριάν Φιλιπό, τότε ένας από τους στενότερους συνεργάτες της Λε Πεν, αποχώρησε μετά από εσωκομματική διαμάχη για την πολιτική κατεύθυνση του κόμματος.
Ο Μπαρντελά και ο ρόλος του «σχεδίου Β»
Η σημερινή θέση του Μπαρντελά συνδέεται άμεσα και με την πολιτική εξέλιξη της Λε Πεν. Για αρκετούς μήνες προετοιμαζόταν για το ενδεχόμενο να αποτελέσει την εναλλακτική επιλογή του κόμματος για τις προεδρικές εκλογές, εφόσον η Λε Πεν δεν μπορούσε να είναι υποψήφια.
Μετά τις δικαστικές εξελίξεις του Ιουλίου, το ενδεχόμενο αυτό υποχώρησε και ο Μπαρντελά καλείται πλέον να στηρίξει την υποψηφιότητα της Λε Πεν, διατηρώντας παράλληλα τον ρόλο του ως προέδρου του κόμματος.
Σύμφωνα με στέλεχος του Εθνικού Συναγερμού, η θέση του απαιτεί ισορροπία: από τη μία πλευρά πρέπει να παραμένει διαθέσιμος ως πιθανή μελλοντική επιλογή και από την άλλη να αναγνωρίζει τον πρωταγωνιστικό ρόλο της Λε Πεν.
Οι διαφορές καταγράφονται και στο επίπεδο της πολιτικής κατεύθυνσης. Συνεργάτες του Μπαρντελά έχουν υποστηρίξει μια περισσότερο δημοσιονομικά προσεκτική γραμμή και ηπιότερη προσέγγιση στο ζήτημα των συντάξεων. Η Λε Πεν, αντίθετα, δίνει έμφαση στην προστασία των συντάξεων, στη μείωση των φόρων στα καύσιμα και την ηλεκτρική ενέργεια, καθώς και στα ζητήματα της μετανάστευσης και της αγοραστικής δύναμης.
Στο μεταξύ, οι καταγγελίες για τα φερόμενα ως αντισημιτικά μηνύματα που είχε ανταλλάξει ο Μπαρντελά όταν ήταν 17 ετών προσθέτουν νέα διάσταση στην εσωκομματική συζήτηση. Το γαλλικό ερευνητικό μέσο Mediapart υποστηρίζει ότι είχε κάνει συγκεκριμένες δηλώσεις αντισημιτικού περιεχομένου, ενώ ο ίδιος τις χαρακτηρίζει ψευδείς.
Ο Εθνικός Συναγερμός έχει απορρίψει τις καταγγελίες και ο Μπαρντελά ανακοίνωσε ότι προσέφυγε στη Δικαιοσύνη, καταθέτοντας αγωγή για συκοφαντική δυσφήμηση κατά του Mediapart.
Σε κοινή συνέντευξη Τύπου την Τρίτη, ο Μπαρντελά έκανε λόγο για προσπάθεια αποσταθεροποίησης της εκστρατείας του κόμματος, ενώ η Λε Πεν εξέφρασε δημόσια την «απόλυτη εμπιστοσύνη» της στον πρόεδρο του Εθνικού Συναγερμού.