Μια εξαιρετικά ανησυχητική εικόνα για το μέλλον των ελληνικών βουνών αποκαλύπτει νέα διεθνής μελέτη υπό την αιγίδα του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Cryosphere.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, η Ελλάδα έχει χάσει περισσότερο από το μισό της χιονοκάλυψης της μέσα σε μόλις τέσσερις δεκαετίες, μια εξέλιξη που απειλεί άμεσα τα υδάτινα αποθέματα και την οικολογική ισορροπία της χώρας.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη στην υπηρεσία της Κλιματολογίας
Η ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε το πρωτοποριακό μοντέλο snowMapper, το οποίο συνδυάζει δορυφορικές λήψεις και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης. Το σύστημα αυτό επέτρεψε στους επιστήμονες να ανακατασκευάσουν την εξέλιξη του χιονιού από το 1984 έως το 2025, καλύπτοντας τα ιστορικά κενά δεδομένων στην Ελλάδα μέσω συγκρίσεων με τις Άλπεις και τα Πυρηναία.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η χιονοκάλυψη στις κύριες οροσειρές της χώρας έχει κάνει «βουτιά» της τάξης του 58%. Το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως στην άνοδο των θερμοκρασιών κατά τη διάρκεια του χειμώνα και όχι τόσο στη μείωση των βροχοπτώσεων.
Όπως εξηγούν οι καθηγητές Ian Willis και Κωνσταντίνος Αλεξόπουλος, η ζέστη αναγκάζει το νερό να πέφτει ως βροχή αντί για χιόνι, ενώ παράλληλα επιταχύνει το λιώσιμο του εναπομείναντος στρώματος, στερώντας από τη φύση τη «φυσική δεξαμενή» που τροφοδοτούσε σταδιακά τα ποτάμια και τους υδροφόρους ορίζοντες κατά τους ξηρούς μήνες.
Μια αλυσίδα επιπτώσεων: Από τη βρύση μέχρι τις πυρκαγιές
Η μείωση της ποσότητας του χιονιού και η συντόμευση της χιονοπεριόδου δεν είναι απλώς ένα αισθητικό ζήτημα, αλλά μια υπαρξιακή απειλή για την ελληνική ύπαιθρο. Οι συνέπειες είναι ήδη ορατές και αναμένεται να επιδεινωθούν:
Λειψυδρία: Η μειωμένη σταδιακή αποδέσμευση νερού επηρεάζει την άρδευση, την οικιακή κατανάλωση και την παραγωγή ενέργειας.
Πυρκαγιές: Η έλλειψη εδαφικής υγρασίας από το χιόνι συνδέεται άμεσα με τον αυξημένο κίνδυνο δασικών πυρκαγιών, όπως φάνηκε από το καταστροφικό καλοκαίρι του 2025.
Γεωργία: Οι καλλιέργειες μένουν εκτεθειμένες σε παρατεταμένες περιόδους ξηρασίας, θέτοντας σε κίνδυνο την επισιτιστική ασφάλεια.
Η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι αλλαγές αυτές ξεπερνούν τα όρια της φυσιολογικής κλιματικής μεταβλητότητας. Αν δεν υπάρξει αναχαίτιση της υπερθέρμανσης, η υδάτινη πίεση στην Ελλάδα θα καταστεί μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις των επόμενων δεκαετιών, απαιτώντας ριζικό επανασχεδιασμό στη διαχείριση των πόρων.