Οι προσδοκίες για μια δυναμική οικονομική ανάκαμψη το 2026 εξανεμίζονται υπό το βάρος των γεωπολιτικών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, με την Ευρώπη και την Ελλάδα να βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα εκρηκτικό κοκτέιλ ακρίβειας και επιβράδυνσης.
Η παραμονή του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια και του φυσικού αερίου πάνω από τα 50 ευρώ, σε συνδυασμό με τη διολίσθηση του ευρώ (στο 1,14 έναντι του δολαρίου), εκτινάσσει το κόστος των εισαγωγών, καθώς τα ενεργειακά προϊόντα τιμολογούνται στο αμερικανικό νόμισμα.
Η απειλή της ύφεσης και το «πάγωμα» των προβλέψεων
Ο επίτροπος Βάλντις Ντομπρόβσκις έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου στο πρόσφατο Eurogroup, εκτιμώντας πως η ανάπτυξη στην ΕΕ θα περιοριστεί κάτω από το 1%, ακόμη και στην περίπτωση που η κρίση στο Ιράν τερματιστεί σύντομα. Οι απώλειες στο ΑΕΠ υπολογίζονται από 0,4% έως 0,6%, ενώ ο πληθωρισμός αναμένεται να κινηθεί τουλάχιστον μία ποσοστιαία μονάδα πάνω από τον στόχο του 2%.
Το πλέον δυσοίωνο σενάριο, που περιλαμβάνει κλιμάκωση των εχθροπραξιών στις ενεργειακές υποδομές του Κόλπου, παραμένει στο τραπέζι, με την Κομισιόν να κρατά ως «έσχατο όπλο» την ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής για να αποτρέψει τη διολίσθηση σε καθαρή ύφεση.
Ο φόβος του στασιμοπληθωρισμού
Η Ευρώπη απειλείται πλέον άμεσα από το φαινόμενο του στασιμοπληθωρισμού: έναν συνδυασμό αναιμικής ανάπτυξης και επίμονα υψηλών τιμών, μια κατάσταση από την οποία η έξοδος είναι εξαιρετικά δυσχερής για τα κράτη-μέλη.
Οι επιπτώσεις στην ελληνική οικονομία
Η Ελλάδα, λόγω της υψηλής εξάρτησής της από τις εισαγωγές καυσίμων, βλέπει ήδη τους διεθνείς οργανισμούς να «ψαλιδίζουν» τις προοπτικές της:
Τράπεζα της Ελλάδος: Αναθεώρησε την πρόβλεψη για την ανάπτυξη στο 1,9% (από 2,1%).
ΔΝΤ: Υποβάθμισε την εκτίμησή του στο 1,8%, υπογραμμίζοντας πως το αυξημένο ενεργειακό κόστος «ροκανίζει» τις αρχικές θετικές προσδοκίες για το τρέχον έτος.