Ένα ευρύ πλέγμα μέτρων για την ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα παρουσίασε η κυβέρνηση στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, δίνοντας έμφαση στη μείωση του ενεργειακού κόστους για τους αγρότες, στην αξιοποίηση αδιάθετων κοινοτικών κονδυλίων, στις αλλαγές στον κανονισμό του ΕΛΓΑ και στην ενεργοποίηση νέων χρηματοδοτικών εργαλείων για επενδύσεις.
Στον πυρήνα των παρεμβάσεων βρίσκεται το αγροτικό ρεύμα. Όπως ανακοινώθηκε, από την 1η Απριλίου 2026 και για δύο ακόμη χρόνια παρατείνεται μέσω της ΔΕΗ το τιμολόγιο ΓΑΙΑ με σταθερή τιμή, ενώ για τους παραγωγούς χωρίς ληξιπρόθεσμες οφειλές η χρέωση μειώνεται στα 8,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα. Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Κώστας Τσιάρας, υπογράμμισε ότι πρόκειται για τη χαμηλότερη τιμή στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σημειώνοντας πως η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα που εφαρμόζει σύστημα εγγυημένων τιμών στο αγροτικό ρεύμα χωρίς να προκαλούνται στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό. Παράλληλα, διευκρίνισε ότι όλοι οι νέοι αγρότες αποκτούν δικαίωμα ένταξης στο ΓΑΙΑ, ενώ η συντριπτική πλειονότητα των υφιστάμενων παραγωγών έχει ήδη ενταχθεί.
Παράλληλα, ανακοίνωσε την μείωση ΦΠΑ στις ζωοτροφές από το 13% σε 6% από το 2021. Μείωση ΦΠΑ στα λιπάσματα από 13% σε 6% από το 2022
Μείωση 50% το 2026 και κατάργηση το 2027 του ΕΝΦΙΑ. Αφορά κύριες κατοικίες σε οικισμούς με πληθυσμό έως 1.500 κατοίκους (και 1.700 σε Έβρο, Δυτ. Μακεδονία κ.α.)
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στην επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο αγροτικό πετρέλαιο απευθείας στην αντλία. Ο υφυπουργός Οικονομικών, Θάνος Πετραλιάς, εξήγησε ότι θα δημιουργηθεί ειδική εφαρμογή μέσω του myDATA app, από την οποία ο αγρότης θα λαμβάνει έναν κωδικό QR για χρήση στο πρατήριο. Μέσω διασύνδεσης με την ΑΑΔΕ, θα γίνεται σε πραγματικό χρόνο έλεγχος της ιδιότητας του δικαιούχου, του είδους καυσίμου και του διαθέσιμου υπολοίπου έκπτωσης, ώστε η μείωση να αποτυπώνεται άμεσα στο τιμολόγιο. Για τους πρατηριούχους προβλέπεται ταχεία διαδικασία συμψηφισμού ή επιστροφής του φόρου. Το νέο σύστημα είναι στόχος να τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Νοεμβρίου του 2026, μετά την υποβολή του νέου ΟΣΔΕ 2026
Οι ανακοινώσεις έγιναν από κοινού από τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστα Τσιάρα, τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρη Παπαστεργίου και τον υφυπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Θάνο Πετραλιά.
Σημαντικό μέρος του πακέτου αφορά και την αναδιανομή αδιάθετων πόρων της βασικής ενίσχυσης. Περίπου 160 εκατ. ευρώ, που εκτιμάται ότι θα περισσέψουν, δεν θα επιστραφούν στις Βρυξέλλες αλλά θα κατευθυνθούν στους αγρότες. Από αυτά, 80 εκατ. ευρώ προορίζονται για βαμβακοπαραγωγούς και σιτοπαραγωγούς μέσω οικολογικών σχημάτων, ενώ εξετάζεται και η ένταξη των παραγωγών μηδικής. Τα υπόλοιπα 80 εκατ. ευρώ θα διανεμηθούν στους κτηνοτρόφους, με ίση κατανομή μεταξύ πρόσθετης βασικής ενίσχυσης και οικολογικών σχημάτων, με τις σχετικές πληρωμές να τοποθετούνται στο δεύτερο τρίμηνο του έτους.
Παράλληλα, προωθούνται ουσιαστικές αλλαγές στον κανονισμό του ΕΛΓΑ. Η αποζημίωση για ασφαλισμένες ζημιές αυξάνεται στο 100% της ασφαλιζόμενης αξίας, από 80% σήμερα, χωρίς αύξηση των εισφορών. Θεσπίζεται επίσης νέο σύστημα παρακράτησης της εισφοράς από τη βασική ενίσχυση σε δύο φάσεις από τα τέλη του 2026, με στόχο την καθολική ασφάλιση αγροτών, κτηνοτρόφων και αλιέων. Το ανώτατο όριο αποζημίωσης ανεβαίνει στις 200.000 ευρώ από 70.000 ευρώ, ενώ ανοίγει διάλογος για περαιτέρω παρεμβάσεις.
Στον τομέα των επενδύσεων, η κυβέρνηση εκτιμά ότι η συνολική κινητοποίηση κεφαλαίων στον πρωτογενή τομέα θα ξεπεράσει τα 3 δισ. ευρώ, συνυπολογίζοντας την ιδιωτική συμμετοχή. Σε εξέλιξη βρίσκονται ή ολοκληρώνονται δράσεις για θερμοκήπια, Σχέδια Βελτίωσης, το πρόγραμμα Νέων Γεωργών, παρεμβάσεις για τη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα, επενδύσεις στη μεταποίηση, στη συλλογική οργάνωση, στην καινοτομία, καθώς και προγράμματα LEADER και κατάρτισης.
Τέλος, τέθηκε σε εφαρμογή το Ταμείο Αγροτικής Επιχειρηματικότητας, μετά τη συμφωνία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης με την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα. Η αρχική δημόσια δαπάνη ανέρχεται σε 160 εκατ. ευρώ, με τη συνολική χρηματοδοτική δυνατότητα –μέσω μόχλευσης– να εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 350 εκατ. ευρώ. Τα νέα εργαλεία περιλαμβάνουν εγγυήσεις για επενδυτικά δάνεια, μικροδάνεια με ευνοϊκούς όρους, καθώς και ειδικό σχήμα για νέους γεωργούς που συνδυάζει δανεισμό, μη επιστρεπτέα ενίσχυση και τεχνική υποστήριξη.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης παρουσίασε το Εθνικό Σύστημα Ιχνηλάτησης ελληνικών προϊόντων, με μοναδικό barcode για κάθε προϊόν, ώστε να διασφαλίζεται η διαφάνεια και η σαφής καταγραφή της προέλευσης «από το χωράφι στο ράφι».