Η χθεσινή επίθεση του Ισραήλ σε ενεργειακές υποδομές του Ιράν εντείνει την ανησυχία στις διεθνείς αγορές και διαμορφώνει ένα φορτισμένο σκηνικό ενόψει της σημερινής Συνόδου Κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες, όπου οι επιπτώσεις του πολέμου αναμένεται να κυριαρχήσουν στις συζητήσεις.
Παρά την απουσία κοινής γραμμής μεταξύ των κρατών-μελών, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να ζητήσει τη λήψη αποφάσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο για βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα μέτρα, επιδιώκοντας μεγαλύτερη ευελιξία για εθνικές παρεμβάσεις. Στόχος, όπως τονίζεται, είναι να αποφευχθούν τα λάθη της ενεργειακής κρίσης του 2022 και η καθυστερημένη αντίδραση της Ευρώπης.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι το εύρος των παρεμβάσεων θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια και την ένταση της κρίσης, ιδιαίτερα σε σχέση με την κατάσταση στο Στενό του Ορμούζ.
Σε περίπτωση παρατεταμένης αναταραχής, εξετάζεται το ενδεχόμενο χαλάρωσης των δημοσιονομικών περιορισμών, ώστε τα κράτη-μέλη να έχουν μεγαλύτερα περιθώρια κινήσεων, ακόμη και σε φορολογικά μέτρα. Στο πλαίσιο αυτό, για πρώτη φορά τίθεται ανοιχτά από την ελληνική κυβέρνηση το ενδεχόμενο παρέμβασης στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στα καύσιμα, υπό την προϋπόθεση ευρωπαϊκής συνεννόησης.
Την ίδια στιγμή, η Αθήνα διατηρεί στο «οπλοστάσιο» της και εθνικά μέτρα σε περίπτωση που δεν υπάρξει ευρωπαϊκή συμφωνία, αξιοποιώντας τη δημοσιονομική της επάρκεια για την ενίσχυση των νοικοκυριών. Σενάρια όπως η επαναφορά επιδοτήσεων τύπου fuel pass, αλλά και εναλλακτικές παρεμβάσεις –όπως η προώθηση της τηλεργασίας και των δημόσιων συγκοινωνιών– βρίσκονται στο τραπέζι.
Σε γεωπολιτικό επίπεδο, ο κ. Μητσοτάκης αναμένεται να αναδείξει την ανάγκη για μια συνολική ευρωπαϊκή αμυντική στρατηγική, που θα καλύπτει τόσο τα ανατολικά όσο και τα νότια σύνορα της Ένωσης, με έμφαση στη σημασία της Ανατολικής Μεσογείου.
Παράλληλα, η ελληνική θέση παραμένει σαφής: αποφυγή οποιασδήποτε εμπλοκής στον πόλεμο, προσήλωση στη διπλωματική επίλυση της κρίσης και αντίθεση σε επέκταση επιχειρήσεων όπως η Επιχείρηση ASPIDES πέρα από την υφιστάμενη γεωγραφική τους εμβέλεια.