Η Τουρκία διατήρησε και το 2025 την αρνητική πρωτιά ως η χώρα με τις περισσότερες προσφυγές ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ), παρά τη συνολική μείωση του φόρτου υποθέσεων του δικαστηρίου, σύμφωνα με την Ετήσια Έκθεση που δόθηκε στη δημοσιότητα στο Στρασβούργο.
Κατά τη διάρκεια του 2025 καταχωρίστηκαν 6.743 νέες προσφυγές κατά της Τουρκίας, αριθμός αυξημένος σε σχέση με το 2024 (4.450), αλλά χαμηλότερος από το 2023 (8.341). Παρά τη μείωση των συνολικών εκκρεμών υποθέσεων του ΕΔΔΑ κατά 11%, οι προσφυγές που αφορούν την Τουρκία εξακολουθούν να αντιστοιχούν σε ποσοστό άνω του ενός τρίτου του συνόλου. Στις 31 Δεκεμβρίου 2025 εκκρεμούσαν 18.464 υποθέσεις κατά της Τουρκίας, αριθμός που ξεπερνά κατά πολύ εκείνον της Ρωσίας, της Ουκρανίας και της Πολωνίας.
Σύμφωνα με την Έκθεση, περισσότερο από το 80% των προσφυγών που προέρχονται από την Τουρκία συνδέονται με τα μέτρα που ελήφθησαν μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 2016, όπως συλλήψεις, προφυλακίσεις, ποινικές διώξεις και απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων. Το Δικαστήριο επισημαίνει ότι πολλές από αυτές τις υποθέσεις εγείρουν πανομοιότυπα νομικά ζητήματα και εξετάζονται ομαδικά, πρακτική που περιορίζει τον αριθμό των αποφάσεων χωρίς να μειώνει τον πραγματικό αριθμό των προσώπων που πλήττονται.
Το 2025 το ΕΔΔΑ εξέδωσε 74 αποφάσεις που αφορούσαν την Τουρκία. Στις 66 διαπιστώθηκε τουλάχιστον μία παραβίαση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, ενώ σε έξι υποθέσεις δεν διαπιστώθηκε παραβίαση και δύο έκλεισαν για διαδικαστικούς λόγους.
Οι συχνότερες παραβιάσεις αφορούσαν το άρθρο 6 της Σύμβασης, που κατοχυρώνει το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη, με 24 σχετικές καταδίκες. Ακολούθησε το άρθρο 5, που προστατεύει το δικαίωμα στην ελευθερία και την ασφάλεια, με 21 αποφάσεις για παράνομη κράτηση ή ανεπαρκή δικαστικό έλεγχο.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στις παραβιάσεις του άρθρου 7, που απαγορεύει την επιβολή ποινής χωρίς σαφή νομική βάση και κατοχυρώνει την αρχή της νομιμότητας στο ποινικό δίκαιο. Το άρθρο αυτό, που δεν επιδέχεται καμία παρέκκλιση ούτε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, παραβιάστηκε μόλις πέντε φορές συνολικά σε όλα τα κράτη-μέλη το 2025 – εκ των οποίων οι τρεις αφορούσαν την Τουρκία.
Στις συγκεκριμένες υποθέσεις, το Δικαστήριο έκρινε ότι τα τουρκικά δικαστήρια βασίστηκαν σε ερμηνείες του ποινικού δικαίου που δεν πληρούσαν τα κριτήρια σαφήνειας, προσβασιμότητας και προβλεψιμότητας. Όπως σημειώνεται, οι προσφεύγοντες δεν μπορούσαν εύλογα να προβλέψουν ότι η συμπεριφορά τους θα οδηγούσε σε ποινική ευθύνη, με βάση το ισχύον τότε νομικό πλαίσιο.
Οι παραβιάσεις του άρθρου 7 δεν αφορούσαν μεμονωμένες περιπτώσεις, αλλά εκατοντάδες προσφεύγοντες, καθώς οι υποθέσεις εξετάστηκαν σε ομαδικές διαδικασίες λόγω κοινού πραγματικού και νομικού υποβάθρου. Το ΕΔΔΑ υπογραμμίζει ότι η πρακτική αυτή μειώνει τον αριθμό των αποφάσεων, χωρίς να περιορίζει την έκταση των παραβιάσεων.
Σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, οι παραβιάσεις του άρθρου 7 παραμένουν εξαιρετικά σπάνιες, με την πλειονότητα των κρατών να μην καταγράφει καμία. Η συγκέντρωσή τους στις υποθέσεις κατά της Τουρκίας καταδεικνύει, σύμφωνα με την Έκθεση, συστημικά προβλήματα στην εφαρμογή της αρχής της νομιμότητας.
Το Δικαστήριο καταγράφει, τέλος, συνεχιζόμενη εισροή νέων προσφυγών από την Τουρκία και στις αρχές του 2026, με περίπου 650 νέες υποθέσεις μέσα στις πρώτες εβδομάδες του έτους, κυρίως από απολυμένους δημοσίους υπαλλήλους. Ενόψει νέου κύματος μαζικών προσφυγών, το ΕΔΔΑ έχει ήδη θέσει σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2026 ειδικά διοικητικά μέτρα για την αποτελεσματικότερη διαχείρισή τους.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στις αυξημένες προσφυγές από τουρκικούς αθλητικούς συλλόγους, που αμφισβητούν την ανεξαρτησία της Επιτροπής Διαιτησίας της Τουρκικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας, με το Δικαστήριο να έχει ήδη κρίνει ότι δεν πληροί τις απαιτήσεις ανεξαρτησίας που προβλέπει η Σύμβαση.