Η ενημέρωση της Τουρκίας από τη Γαλλία σχετικά με το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ (GSI) δεν σημαίνει ότι το Παρίσι αναγνωρίζει το τουρκολιβυκό μνημόνιο, υποστήριξε Τούρκος αναλυτής διεθνών σχέσεων, μιλώντας σε τηλεοπτικό σταθμό της γειτονικής χώρας.
Όπως μετέδωσε από την Κωνσταντινούπολη ο ανταποκριτής του ΣΚΑΪ, Μανώλης Κωστίδης, ο αναλυτής Χαλίτ Χαμζάογλου κλήθηκε να σχολιάσει εάν η γαλλική ενημέρωση προς την Άγκυρα για το έργο αποτελεί έμμεση αναγνώριση της συμφωνίας Τουρκίας – Λιβύης.
Ο ίδιος απέρριψε αυτή την ερμηνεία, εξηγώντας ότι η Γαλλία επιδιώκει να αναπτύξει τις διμερείς σχέσεις της με την Τουρκία, παρά τις διαφωνίες που υπάρχουν μεταξύ των δύο πλευρών σε επιμέρους ζητήματα. Όπως ανέφερε, το Παρίσι οφείλει να λαμβάνει υπόψη του την Άγκυρα και, στο πλαίσιο αυτό, έχει αναλάβει πρωτοβουλία με στόχο την αποκλιμάκωση της έντασης.
Ο Χαμζάογλου υποστήριξε, ωστόσο, ότι η Τουρκία δεν επιθυμεί να δημιουργηθούν τετελεσμένα στην περιοχή, εκφράζοντας αμφιβολίες για το κατά πόσο το ζήτημα αφορά αποκλειστικά την εγκατάσταση ενός ηλεκτρικού καλωδίου. Κατά την εκτίμησή του, το έργο έχει ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση, ενώ έκανε λόγο για μαξιμαλιστικές διεκδικήσεις από την πλευρά χωρών όπως η Ελλάδα και το Ισραήλ.
Η Γαλλία στο επίκεντρο της τουρκικής συζήτησης
Από την πλευρά του, ο ακαδημαϊκός Χαγιατί Ουνλού έθεσε στο επίκεντρο το ζήτημα των υποθαλάσσιων ερευνών, επισημαίνοντας ότι το κρίσιμο ερώτημα αφορά το ακριβές αντικείμενο των εργασιών και το εάν αυτές περιορίζονται αποκλειστικά στην όδευση του καλωδίου.
Όπως ανέφερε, οι υποθαλάσσιες περιοχές αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη στρατηγική σημασία, αντίστοιχη με εκείνη της θαλάσσιας επιφάνειας. Στο πλαίσιο αυτό, σημείωσε ότι πέρα από την Τουρκία, σημαντικό ρόλο στην υπόθεση διαδραματίζει πλέον και η Γαλλία.
Ο ίδιος συνέκρινε τη σημερινή κατάσταση με την ένταση του 2024, όταν στο επίκεντρο βρίσκονταν κυρίως οι σχέσεις Ελλάδας και Τουρκίας. Αυτή τη φορά, όπως υποστήριξε, το έργο παρουσιάζεται ως ευρωπαϊκή οικονομική και πολιτική πρωτοβουλία, με τη Γαλλία να αναλαμβάνει πρωταγωνιστικό ρόλο.
Κατά τον Ουνλού, η υπόθεση έχει πλέον αποκτήσει πιο σύνθετο χαρακτήρα, καθώς εμπλέκονται περισσότερες πλευρές και διαμορφώνεται ένα ευρύτερο πεδίο διαπραγματεύσεων. Μεταξύ των ενστάσεων της Άγκυρας, πρόσθεσε, συγκαταλέγεται και η έλλειψη επαρκούς ενημέρωσης.
Hurriyet: «Η Άγκυρα ενέκρινε το καλώδιο»
Την ίδια ώρα, η τουρκική εφημερίδα Hurriyet παρουσιάζει τις τελευταίες εξελίξεις ως διπλωματική διευθέτηση της έντασης γύρω από το έργο. Με τίτλο «Λύθηκε ο κόμπος του καλωδίου – Η Άγκυρα έδωσε την έγκριση», υποστηρίζει ότι ξεπεράστηκε το αδιέξοδο που απειλούσε να εξελιχθεί σε νέα εστία αντιπαράθεσης μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η Τουρκία εξέδωσε NAVTEX το βράδυ της προηγούμενης ημέρας, σχετικά με τις υπεράκτιες έρευνες για την προγραμματισμένη καλωδιακή σύνδεση της Ελλάδας με το Ισραήλ μέσω της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η εφημερίδα συνδέει την εξέλιξη με τις διπλωματικές επαφές που προηγήθηκαν μεταξύ της Άγκυρας και της Γαλλίας, η οποία συμμετέχει στην υλοποίηση του έργου. Παράλληλα, αναφέρει ότι η Τουρκία και η Γαλλία έχουν διατυπώσει θέσεις σύμφωνα με τις οποίες τμήμα της διαδρομής του καλωδίου διέρχεται από την υφαλοκρηπίδα τους.
Κατά τη Hurriyet, η τουρκική NAVTEX απομακρύνει την αβεβαιότητα που είχε δημιουργηθεί γύρω από την εξέλιξη του έργου.
Η διατύπωση της τουρκικής NAVTEX και η αναφορά σε «συναίνεση»
Ιδιαίτερη σημασία έχει, πάντως, η διατύπωση που χρησιμοποιείται στην τουρκική αναγγελία. Συγκεκριμένα, δεν γίνεται αναφορά σε «άδεια», αλλά σε δραστηριότητες που έχουν «συντονιστεί με τις αρμόδιες τουρκικές αρχές» και για τις οποίες έχει εξασφαλιστεί η «συναίνεση» της τουρκικής πλευράς.
Στην ανακοίνωση αναφέρεται ότι οι θαλάσσιες επιστημονικές έρευνες θα πραγματοποιηθούν εντός της περιοχής ευθύνης της τουρκικής υπηρεσίας NAVTEX και στην περιοχή που η Άγκυρα χαρακτηρίζει ως τουρκική υφαλοκρηπίδα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ως σημείο αναφοράς παρατίθεται, μάλιστα, η επιστολή που είχε αποσταλεί στα Ηνωμένα Έθνη στις 18 Μαρτίου 2020, με αριθμό A/74/757, μέσω της οποίας η Τουρκία είχε γνωστοποιήσει τα εξωτερικά όρια των σχετικών διεκδικήσεών της.
Η τουρκική αναγγελία αφορά τις ερευνητικές εργασίες του πλοίου «Abeille Marengo» για την εγκατάσταση του υποβρύχιου καλωδίου, από τις 10 Νοεμβρίου 2026 έως τις 19 Μαρτίου 2027, κατά μήκος δύο συγκεκριμένων διαδρομών, οι οποίες ορίζονται από τις γεωγραφικές συντεταγμένες που περιλαμβάνονται στο κείμενο.
Παράλληλα, καλούνται τα υπόλοιπα πλοία που κινούνται στην περιοχή να διατηρούν απόσταση ασφαλείας δύο ναυτικών μιλίων από το ερευνητικό σκάφος.