Όταν πέτυχε μεγάλες νίκες στις δημοτικές εκλογές του Μαρτίου 2024, η τουρκική αντιπολίτευση πίστεψε ότι είχε βρει τον τρόπο να κερδίσει τον Ταγίπ Ερντογάν.
Δύο και πλέον χρόνια μετά, ο βασικός της υποψήφιος για την προεδρία βρίσκεται στη φυλακή, το μεγαλύτερο κόμμα της έχει διασπαστεί έπειτα από δικαστική απόφαση και ορισμένοι δήμαρχοι που εξελέγησαν με το ψηφοδέλτιό της έχουν περάσει στο AKP.
Οι ηγέτες της δηλώνουν ότι συνεχίζουν τον αγώνα και ότι οι ψηφοφόροι θα απορρίψουν στις εκλογές του 2028 όσα θεωρούν πολιτικά υποκινούμενη δικαστική καταστολή. Η κυβέρνηση αρνείται τις κατηγορίες και υποστηρίζει ότι η Δικαιοσύνη λειτουργεί ανεξάρτητα.
Το στοίχημα της οργής
Η μεγάλη πρόκληση για την αντιπολίτευση είναι να κρατήσει ζωντανή την οργή των πολιτών μέχρι τις κάλπες.
Η Σερέν Σελβίν Κορκμάζ, συνιδρύτρια του think tank IstanPol, εκτιμά ότι η οργή δεν έχει χαθεί, προειδοποιεί όμως ότι αν δεν μετατραπεί σε πολιτική ή οργανωτική δράση, θα καταλήξει σε απογοήτευση, απελπισία ή απάθεια.
Το πλήγμα στη Σμύρνη
Το AKP δεν έχει κερδίσει ποτέ τη Σμύρνη, την τρίτη μεγαλύτερη πόλη της χώρας με περίπου 4,5 εκατ. κατοίκους. Αυτόν τον μήνα, ωστόσο, ο δήμαρχος Τζεμίλ Τουγκάι, που εξελέγη το 2024 με την αντιπολίτευση, προσχώρησε στο κόμμα του Ερντογάν.
Ο ίδιος λέει ότι το έκανε «προς το συμφέρον της Σμύρνης», ενώ ο Ερντογάν απέρριψε ως συκοφαντικούς τους ισχυρισμούς ότι άλλαξε κόμμα υπό πίεση. Ο επικεφαλής του Νέου Κόμματος στην πόλη, Τσαγατάι Γκιουτς, είπε στο Reuters ότι η κυβέρνηση θα διαπιστώσει «σοβαρό λάθος υπολογισμό» στις εκλογές. Το Νέο Κόμμα του Οζγκιούρ Οζέλ είχε οργανώσει διαδηλώσεις πριν από την αποχώρηση.
Οι κάτοικοι που μίλησαν στο Reuters διχάζονται. Ο 50χρονος Κοράι σημείωσε ότι «προσχώρησε ο Τουγκάι, όχι οι Σμυρνιοί», και η 67χρονη Χαλιντέ ότι θα ψηφίσει τον Οζέλ. Άλλοι, όπως ο 46χρονος Ίσα, ελπίζουν σε περισσότερες δημοτικές υπηρεσίες με στήριξη της κυβέρνησης. Ο 53χρονος Αλπάι εκτίμησε ότι ο δήμαρχος «δεν είχε άλλη επιλογή»: ή η φυλακή του Σιλιβρί ή η αλλαγή κόμματος.
Ιμάμογλου και διάσπαση του CHP
Στο Σιλιβρί κρατείται και ο δήμαρχος Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου, βασικός αντίπαλος του Ερντογάν. Το 2024 είχε επανεκλεγεί με το CHP, που συγκέντρωσε 37,8% και κράτησε Άγκυρα, Σμύρνη και άλλες μεγάλες πόλεις, νίκες που η αντιπολίτευση έβλεπε ως εφαλτήριο για την αναμέτρηση με τον Ερντογάν.
Σήμερα δεκάδες δήμαρχοι και εκατοντάδες δημοτικοί αξιωματούχοι βρίσκονται στη φυλακή. Ο Ιμάμογλου αναμένει δίκη για κατηγορίες διαφθοράς, τις οποίες αρνείται.
Το CHP διασπάστηκε όταν δικαστική απόφαση απομάκρυνε τον Οζέλ από την ηγεσία και επανέφερε τον Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου. Ο Οζέλ, στενός σύμμαχος του Ιμάμογλου, ίδρυσε το Νέο Κόμμα για να κρατήσει την οργή των ψηφοφόρων.
Ο κίνδυνος της απάθειας και οι πρόωρες εκλογές
Ο καθηγητής Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Ege, Ταντζού Τοσούν, αναρωτήθηκε γιατί να ψηφίσει κάποιος αν χάσει την πίστη στην αλλαγή, εκτιμώντας ότι η συμμετοχή ίσως μειωθεί ελαφρώς, ιδίως στους ψηφοφόρους της αντιπολίτευσης.
Οι εκλογές είναι προγραμματισμένες για τον Μάιο του 2028, όμως προεδρικός σύμβουλος δήλωσε αυτόν τον μήνα ότι πιθανότατα θα γίνουν λίγο νωρίτερα, κάτι που θα επέτρεπε στον Ερντογάν να παρακάμψει τους συνταγματικούς περιορισμούς και να διεκδικήσει ξανά την προεδρία.