Σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής αστάθειας στη Μέση Ανατολή, η Τουρκία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν διατηρεί μια αμφιλεγόμενη αλλά σταθερή στρατηγική: την υποστήριξη της επιβίωσης του ισλαμικού καθεστώτος της Τεχεράνης.
Σύμφωνα με αναλυτές, η Άγκυρα δεν βλέπει το Ιράν μόνο ως περιφερειακό εταίρο, αλλά ως απαραίτητο «γεωπολιτικό ανάχωμα» ενάντια στη δυτική επιρροή και το Ισραήλ.
Στρατηγική «αμφισημία» και ιδεολογική σύγκλιση
Η πολιτική της Τουρκίας χαρακτηρίζεται από «στρατηγική αμφισημία». Ενώ δημόσια το Λονδίνο, η Ουάσινγκτον και άλλες δυτικές πρωτεύουσες αναζητούν σταθερότητα, η τουρκική κυβέρνηση –στελεχωμένη από πρόσωπα με φιλοϊρανικές καταβολές όπως ο Χακάν Φιντάν και ο Ιμπραήμ Καλίν– εργάζεται παρασκηνιακά για να αποτρέψει την κατάρρευση της ιρανικής ηγεσίας.
Ο φόβος της Άγκυρας είναι ξεκάθαρος: αν το καθεστώς των μουλάδων πέσει και αντικατασταθεί από μια κυβέρνηση φιλική προς τη Δύση ή το Ισραήλ, η Τουρκία θα βρεθεί απομονωμένη ως ο μόνος ηγέτης του πολιτικού Ισλάμ που αντιπαρατίθεται ανοιχτά στο Ισραήλ.
Το αφήγημα της «πολιορκίας» ως εργαλείο επιβίωσης
Η κυβέρνηση Ερντογάν έχει εξαπολύσει μια άνευ προηγουμένου εκστρατεία ενημέρωσης, όπου το Ισραήλ παρουσιάζεται πλέον ως «υπαρξιακή απειλή» για την ίδια την Τουρκία. Μέσω ενός ελεγχόμενου μέσων ενημέρωσης, προπαγανδιστές ισχυρίζονται ότι «μετά το Ιράν, σειρά έχει η Τουρκία», συνδυάζοντας:
Εθνικιστικά και θρησκευτικά αισθήματα: Ενώνοντας το εσωτερικό ακροατήριο απέναντι σε έναν εξωτερικό εχθρό.
Μιλιταριστική ρητορική: Προβάλλοντας τα εγχώρια επιτεύγματα της αμυντικής βιομηχανίας (drones Bayraktar, πύραυλοι TAYFUN, αεροσκάφη KAAN) ως σύμβολα εθνικού πεπρωμένου.
Δαιμονοποίηση των αντιπάλων: Κάθε εσωτερική κριτική κατά της κυβέρνησης Ερντογάν βαφτίζεται συχνά «συνεργασία με τη Μοσάντ» ή ξένα κέντρα ισχύος.
Οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα Πέρα από την ιδεολογία, η σχέση με το Ιράν αποφέρει και απτά οικονομικά οφέλη. Κυκλώματα που σχετίζονται με την τουρκική ελίτ έχουν πλουτίσει παρακάμπτοντας τις διεθνείς κυρώσεις κατά του Ιράν, χρησιμοποιώντας το εμπόριο, τα ενεργειακά deals και τα χρηματοπιστωτικά κανάλια ως «γκρίζες ζώνες» κερδοφορίας.
Η στρατηγική του Ερντογάν φαίνεται να είναι μια επένδυση στο μέλλον: όσο το καθεστώς του Ιράν παραμένει στην εξουσία, ο ίδιος αισθάνεται πιο ασφαλής, διατηρώντας την Τουρκία ως κεντρικό παίκτη που αμφισβητεί την «τάξη πραγμάτων» στη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, αυτή η τακτική εγκυμονεί κινδύνους, καθώς η Τουρκία απομακρύνεται σταδιακά από τους δυτικούς συμμάχους της στο ΝΑΤΟ, «κλειδώνοντας» τον εαυτό της σε μια πορεία αντιπαράθεσης που ενδέχεται να έχει απρόβλεπτες συνέπειες για την εθνική της ασφάλεια.
Με πληροφορίες από nordicmonitor