Με όρους αυτοπεποίθησης και μεγαλόπνοου αφηγήματος, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απευθύνθηκε σήμερα στον επιχειρηματικό κόσμο, επενδύοντας για ακόμη μία φορά στην αμυντική βιομηχανία ως πανάκεια για τα δομικά προβλήματα της τουρκικής οικονομίας. Οι εξαγωγές όπλων αναγορεύτηκαν σε σύμβολο εθνικής ανεξαρτησίας και ανθεκτικότητας, υποκαθιστώντας τη συζήτηση για τον πληθωρισμό, τη φτώχεια και τη νομισματική αστάθεια.
Η αμυντική βιομηχανία ως προπαγανδιστικό άλλοθι
Μιλώντας στην 7η Έκτακτη Γενική Συνέλευση της Συνομοσπονδίας Τούρκων Επιχειρηματιών και Επαγγελματιών, ο Τούρκος πρόεδρος παρουσίασε την πολεμική βιομηχανία ως κινητήρα ανάπτυξης και ασπίδα απέναντι σε «διεθνείς πιέσεις». Σύμφωνα με το αφήγημά του, τα τουρκικά αμυντικά προϊόντα γνωρίζουν τέτοια ζήτηση ώστε η παραγωγή αδυνατεί να καλύψει τις παραγγελίες – μια εικόνα αυτάρκειας που έρχεται σε αντίθεση με την εξάρτηση της χώρας από εισαγωγές και εξωτερικό δανεισμό.
Ο Ερντογάν έσπευσε να υπογραμμίσει ότι η άνοδος αυτή δεν οφείλεται σε διεθνή στήριξη, αλλά επιτεύχθηκε «παρά τα εμπόδια», καλλιεργώντας για άλλη μια φορά το αφήγημα της πολιορκημένης Τουρκίας που θριαμβεύει απέναντι σε όλους.
Οι αριθμοί ως πολιτικό εργαλείο
Με έμφαση σε εντυπωσιακά μεγέθη, ο Τούρκος πρόεδρος μίλησε για «επανάσταση» στον αμυντικό τομέα, επισημαίνοντας ότι οι εξαγωγές αυξήθηκαν από 248 εκατ. δολάρια το 2002 σε πάνω από 10,5 δισ. δολάρια το 2025. Οι αριθμοί, ωστόσο, παρουσιάστηκαν αποκομμένοι από το ευρύτερο οικονομικό πλαίσιο: μια οικονομία με διαρκή πληθωρισμό, υποτίμηση του νομίσματος και συρρίκνωση της αγοραστικής δύναμης των πολιτών.
Εχθροί, καταστροφολόγοι και «δολοφόνοι της οικονομίας»
Πιστός στη γνώριμη τακτική του, ο Ερντογάν απέκρουσε κάθε κριτική ως υπονομευτική, στοχοποιώντας την αντιπολίτευση και όσους προειδοποιούν για την πορεία της οικονομίας. Οι επικριτές βαφτίστηκαν για ακόμη μία φορά «καταστροφολόγοι» και «δολοφόνοι της οικονομίας», σε μια προσπάθεια να φιμωθεί κάθε αντίλογος και να απονομιμοποιηθεί κάθε ανάλυση που δεν ευθυγραμμίζεται με το επίσημο αφήγημα.
Θεολογία και γεωπολιτική φιλοδοξία
Στην ομιλία του δεν έλειψε ούτε η θρησκευτική επίκληση. Ο Τούρκος πρόεδρος επένδυσε στο γνώριμο μείγμα τεχνολογίας, πίστης και εθνικού πεπρωμένου, υποσχόμενος νέες «ευκαιρίες» και επιτάχυνση της πορείας προς τον «Αιώνα της Τουρκίας», με τη θεϊκή ευλογία να λειτουργεί ως εγγύηση πολιτικής επιτυχίας.
Κλείνοντας, ο Ερντογάν περιέγραψε μια Τουρκία-ηγέτιδα της νέας παγκόσμιας τάξης, με «επικές ιστορίες» και διεθνή ακτινοβολία. Το μήνυμα, ωστόσο, απευθυνόταν πρωτίστως στο εσωτερικό ακροατήριο: εθνική ανάταση αντί για κοινωνική ανακούφιση, γεωπολιτική φιλοδοξία αντί για οικονομική σταθερότητα.