Η Τουρκία και το Ισραήλ ανταλλάσσουν βαριές κουβέντες, δείχνοντας ότι οι σχέσεις τους πηγαίνουν από το κακό στο χειρότερο. Όπως εξηγεί ο Σεθ Τζ. Φράντζμαν στη Jerusalem Post, αυτή η κόντρα γίνεται προς το παρόν μόνο με δηλώσεις, αλλά κρύβει από πίσω έναν μεγάλο αγώνα για το ποιος θα έχει το πάνω χέρι στην περιοχή.
Όλα ξεκίνησαν όταν ο Τούρκος υπουργός Εσωτερικών, Μουσταφά Τσιφτσί, δήλωσε ότι εύχεται να δει σύντομα την «απελευθέρωση» της Ιερουσαλήμ, συγκρίνοντας την κατάσταση με τους πολέμους στη Συρία και το Καραμπάχ. Η απάντηση του Ισραηλινού υπουργού Άμυνας, Ισραήλ Κατζ, ήταν άμεση και πολύ σκληρή.
Ξεκαθάρισε ότι η Ιερουσαλήμ θα είναι για πάντα η πρωτεύουσα του Ισραήλ, τονίζοντας ότι η χώρα του δεν είναι καμία αδύναμη «Αυτοκρατορία Σταυροφόρων» και ξέρει να αμύνεται.
Μάλιστα, κατηγόρησε την κυβέρνηση Ερντογάν ότι καταστρέφει το σύγχρονο κράτος που έχτισε ο Ατατούρκ, γυρίζοντας την Τουρκία πίσω στην εποχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που έχει καταρρεύσει οριστικά.
Ιδεολογικό υπόβαθρο και ο φόβος της ισραηλινής υπερδύναμης
Η ρητορική της Άγκυρας για την Ιερουσαλήμ δεν είναι καινούργια, καθώς αποτελεί βασικό άξονα της ιδεολογίας του κυβερνώντος κόμματος AKP, το οποίο εμφορείται από τις αρχές του πολιτικού Ισλάμ.
Ωστόσο, η τρέχουσα κλιμάκωση πηγάζει από τη βαθύτερη ανησυχία της Τουρκίας για την ανάδειξη του Ισραήλ σε περιφερειακή υπερδύναμη. Οι ευρείες στρατιωτικές επιχειρήσεις του Ισραήλ σε πολλαπλά μέτωπα (Λίβανος, Συρία, Υεμένη, Ιράν) μετά την 7η Οκτωβρίου έχουν ενισχύσει τη θέση του.
Η Άγκυρα βλέπει στο ισχυροποιημένο Ισραήλ μια αντανάκλαση της δικής της επεκτατικής πολιτικής της τελευταίας δεκαετίας, κατά την οποία η Τουρκία ενεπλάκη στρατιωτικά στη Συρία, τη Λιβύη και το Καραμπάχ, ενώ προκάλεσε εντάσεις και με την Ελλάδα.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η Μέση Ανατολή αναπαράγει ένα κλασικό ιστορικό μοντέλο ισορροπίας δυνάμεων, όπου δύο ισχυρά κράτη με αντίρροπες ιδεολογίες και αναπτυγμένη αμυντική βιομηχανία διεκδικούν την επιρροή στην ίδια περιοχή.
Τα νέα «θερμά» μέτωπα: Από τη Μεσόγειο μέχρι την Αφρική
Ο Τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, διευρύνει συνεχώς το μέτωπο της κριτικής του, υποστηρίζοντας ότι οι ισραηλινές επιθέσεις στη Συρία και τον Λίβανο συνιστούν πλέον άμεση απειλή για την ασφάλεια της ίδιας της Τουρκίας. Ο κ. Ερντογάν κατηγόρησε επίσης το Τελ Αβίβ για αποσταθεροποίηση της Αφρικής, με αφορμή την ισραηλινή αναγνώριση της Σομαλιλάνδης — μιας περιοχής όπου η Άγκυρα διατηρεί ισχυρή στρατιωτική και πολιτική παρουσία στο πλευρό της Σομαλίας.
Στο στόχαστρο της Άγκυρας μπήκαν εκ νέου η Ελλάδα και η Κύπρος. Ο Τούρκος πρόεδρος χαρακτήρισε τις δύο χώρες «σιωνιστές υπεργολάβους» που συμπλέουν με το Ισραήλ στην Ανατολική Μεσόγειο, προειδοποιώντας σε αυστηρό τόνο ότι οποιαδήποτε παραβίαση των δικαιωμάτων της Τουρκίας και των Τουρκοκυπρίων θα λάβει μια εξαιρετικά ισχυρή απάντηση.
Η ανάλυση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι αυτή η παρατεταμένη λεκτική αντιπαράθεση αφήνει ορατό το ενδεχόμενο να μετατραπεί μελλοντικά σε πραγματική στρατιωτική εμπλοκή στα ανοιχτά μέτωπα της περιοχής.