Κοινή στρατιωτική άσκηση στη Μεσόγειο θα πραγματοποιήσουν η Τουρκία και η Αίγυπτος από τις 4 έως τις 9 Νοεμβρίου, στα ανοιχτά της Αλεξάνδρειας. Η άσκηση, με την ονομασία «Θάλασσα Φιλίας 2026», διεξάγεται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο, μετά την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης και τις νέες τουρκικές προτάσεις προς το Κάιρο για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.
Τη διεξαγωγή της άσκησης ανακοίνωσε το τουρκικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας, διευκρινίζοντας ότι θα συμμετάσχουν ναυτικές μονάδες και στρατιωτικό προσωπικό και από τις δύο χώρες.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, το πρόγραμμα περιλαμβάνει επιχειρήσεις μονάδων επιφανείας, ανθυποβρυχιακές ασκήσεις, σενάρια αεράμυνας και εκπαίδευση σε υποβρύχιες επιθέσεις.
Στην Αλεξάνδρεια το τουρκικό πολεμικό πλοίο TCG Burgazada
Ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Άμυνας, Ζέκι Ακτούρκ, γνωστοποίησε ότι το πολεμικό πλοίο TCG Burgazada θα πραγματοποιήσει επίσκεψη στο λιμάνι της Αλεξάνδρειας από την 1η έως τις 3 Νοεμβρίου, πριν από την έναρξη της κοινής άσκησης.
Το ίδιο πλοίο είχε προηγουμένως καταπλεύσει στη Σούδα της Κρήτης, όπου παρέμεινε από τις 25 έως τις 28 Οκτωβρίου.
Η Τουρκία και η Αίγυπτος είχαν πραγματοποιήσει αντίστοιχη άσκηση και το 2025, στη ναυτική βάση Aksaz, στην περιοχή της Μούγλας στην Τουρκία.
Η φετινή διοργάνωση εντάσσεται στη στρατιωτική συνεργασία των δύο χωρών, σε μια περίοδο κατά την οποία οι εξελίξεις γύρω από τις θαλάσσιες ζώνες της Ανατολικής Μεσογείου βρίσκονται εκ νέου στο επίκεντρο της διπλωματικής αντιπαράθεσης.
Το τουρκολιβυκό μνημόνιο και οι αντιδράσεις της Ελλάδας
Η κοινή άσκηση πραγματοποιείται μετά την επικύρωση, στις 20 Οκτωβρίου, του τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης.
Η εξέλιξη αυτή έχει προκαλέσει νέες αντιδράσεις από την ελληνική πλευρά, η οποία αμφισβητεί τη νομιμότητα της συμφωνίας μεταξύ Άγκυρας και Τρίπολης.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, έθεσε το ζήτημα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, χαρακτηρίζοντας το τουρκολιβυκό μνημόνιο «παράνομο και αυθαίρετο».
Η Αθήνα διατηρεί την αντίθεσή της στη συγκεκριμένη συμφωνία, η οποία αποτελεί ένα από τα βασικά σημεία αντιπαράθεσης με την Τουρκία για τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το άνοιγμα της Άγκυρας προς την Αίγυπτο για τις θαλάσσιες ζώνες
Παράλληλα, η Τουρκία έχει απευθύνει πρόταση προς την Αίγυπτο για διαπραγματεύσεις σχετικά με την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών μεταξύ των δύο χωρών.
Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι μια συμφωνία με την Τουρκία θα μπορούσε να εξασφαλίσει στο Κάιρο περισσότερα από 15.000 επιπλέον τετραγωνικά χιλιόμετρα θαλάσσιας δικαιοδοσίας, σε σύγκριση με μια ενδεχόμενη αντίστοιχη συμφωνία με την Ελλάδα.
Πρόκειται για ισχυρισμό της τουρκικής πλευράς, ο οποίος εντάσσεται στις προσπάθειές της να προωθήσει τις θέσεις της για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στην περιοχή.
Η πραγματοποίηση της άσκησης «Θάλασσα Φιλίας 2026» αποκτά, επομένως, ιδιαίτερο διπλωματικό ενδιαφέρον, καθώς συμπίπτει με τις νέες εξελίξεις γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο και την προσπάθεια της Άγκυρας να ενισχύσει τη συνεργασία της με την Αίγυπτο.
Οι κινήσεις αυτές παρακολουθούνται με ενδιαφέρον από την Αθήνα, δεδομένης της σημασίας που έχουν οι σχέσεις Ελλάδας – Αιγύπτου και η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών για τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.