Η απαγγελία ομοσπονδιακών κατηγοριών στις Ηνωμένες Πολιτείες εναντίον του Ραούλ Κάστρο για την κατάρριψη πολιτικών αεροσκαφών το 1996 ενδέχεται να οδηγήσει σε οριστική ρήξη κάθε προοπτικής διπλωματικής συνεννόησης ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Αβάνα, εντείνοντας τα σενάρια ακόμη και για στρατιωτική σύγκρουση.
Η ανακοίνωση των κατηγοριών έγινε στο Μαϊάμι και προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στους κόλπους της κουβανικής διασποράς στις ΗΠΑ, με αντικαστρικούς κύκλους να εκτιμούν ότι η κουβανική κυβέρνηση βρίσκεται πλέον σε εξαιρετικά αδύναμη θέση.
Σύμφωνα με την ανάλυση του CNN, πολλοί εξόριστοι Κουβανοί θεωρούν ότι η επανάσταση των Φιντέλ και Ραούλ Κάστρο βρίσκεται κοντά στην κατάρρευση και ότι απαιτείται ακόμη μεγαλύτερη πίεση προς την Αβάνα, χωρίς συμβιβασμούς που θα επέτρεπαν στην ηγεσία της Κούβας να διατηρήσει την εξουσία της.
Από την άλλη πλευρά, για τους υποστηρικτές της κουβανικής επανάστασης στο νησί, θεωρείται αδιανόητο το ενδεχόμενο ο Ραούλ Κάστρο να οδηγηθεί ποτέ σε αμερικανικό δικαστήριο. Ο πρώην Αμερικανός διπλωμάτης Ρικάρντο Ζούνιγκα χαρακτήρισε τον Κάστρο «ζωντανή ενσάρκωση της επανάστασης», προειδοποιώντας ότι η δίωξή του μπορεί να οδηγήσει σε περαιτέρω κλιμάκωση αντί για πολιτική λύση.
Ο Ζούνιγκα, που συμμετείχε στις μυστικές διαπραγματεύσεις αποκατάστασης των διπλωματικών σχέσεων επί προεδρίας Ομπάμα, υποστήριξε ότι η διακοπή της επικοινωνίας μεταξύ Ουάσινγκτον και Αβάνας μέσω τέτοιων ενεργειών μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο σύγκρουσης.
Η υπόθεση αφορά την κατάρριψη, το 1996, δύο πολιτικών αεροσκαφών της οργάνωσης «Αδελφοί για τη Διάσωση», κατά την οποία έχασαν τη ζωή τους τέσσερις Κουβανοαμερικανοί. Για μεγάλο μέρος της κοινότητας του Μαϊάμι, το περιστατικό παραμένει ατιμώρητο εδώ και δεκαετίες.
Το κλίμα έντασης αποτυπώνεται και στις δημόσιες παρεμβάσεις Αμερικανών πολιτικών. Η Κουβανοαμερικανίδα βουλευτής των Ρεπουμπλικάνων Μαρία Ελβίρα Σαλαζάρ δήλωσε ότι «η εποχή των Κάστρο έχει τελειώσει», ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο συμφωνίας με την Κούβα, ανεξάρτητα από το αν θα υπάρξει αλλαγή καθεστώτος.
Παράλληλα, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο έχει διαμηνύσει ότι η ανώτατη ηγεσία της Κούβας θα πρέπει να αποχωρήσει από την εξουσία.
Την ίδια ώρα, οι αμερικανικές κυρώσεις και ο πετρελαϊκός αποκλεισμός έχουν επιδεινώσει δραματικά την οικονομική κατάσταση στην Κούβα, προκαλώντας ελλείψεις βασικών αγαθών, διακοπές ρεύματος και σποραδικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η πρόσφατη επίσκεψη του διευθυντή της CIA Τζον Ράτκλιφ λειτούργησε ως σαφές μήνυμα προς την κουβανική κυβέρνηση ότι το χρονικό περιθώριο για υποχωρήσεις στενεύει. Παράλληλα, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανακοίνωσε νέες οικονομικές κυρώσεις εις βάρος ανώτατων Κουβανών αξιωματούχων.
Η δίωξη του Ραούλ Κάστρο ανεβάζει το επίπεδο έντασης σε βαθμό που, σύμφωνα με αναλυτές, παραπέμπει στην εποχή του Ψυχρού Πολέμου. Στο δημοσίευμα επισημαίνεται ότι οι κατηγορίες θα μπορούσαν να αποτελέσουν το υπόβαθρο ακόμη και για πιθανή στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ με στόχο την έκδοσή του.
Σε αντίθεση πάντως με άλλες περιπτώσεις, όπως αυτή της Βενεζουέλας, στην Κούβα εκτιμάται ότι οι υποστηρικτές της επανάστασης και οι ένοπλες δυνάμεις θα αντιδράσουν πολύ πιο σκληρά σε οποιαδήποτε αμερικανική επέμβαση. Ήδη η κουβανική κυβέρνηση πραγματοποιεί στρατιωτικές ασκήσεις και καλεί τον πληθυσμό να προετοιμαστεί για ενδεχόμενο χτύπημα, ενώ ο πρόεδρος Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ προειδοποίησε για «λουτρό αίματος» σε περίπτωση εισβολής.