Στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, το διπλωματικό οπλοστάσιο των μεγάλων δυνάμεων εμπλουτίζεται με ένα νέο, πολύτιμο «νόμισμα»: την πρόσβαση σε προηγμένα chips.
Όπως αποκαλύπτει η Wall Street Journal, οι ΗΠΑ χρησιμοποίησαν την προοπτική προμήθειας ισχυρών επεξεργαστών της Nvidia προς την Αρμενία ως αποφασιστικό κίνητρο, προκειμένου να κάμψουν τις επιφυλάξεις της και να οδηγήσουν την περιοχή σε μια προκαταρκτική συμφωνία ειρήνης με το Αζερμπαϊτζάν, έπειτα από συγκρούσεις δεκαετιών.
Όταν η αμερικανική πλευρά διαπίστωσε ότι οι εύθραυστες συνομιλίες μεταξύ του Αρμένιου πρωθυπουργού Νικόλ Πασινιάν και του προέδρου του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίεφ κινδύνευαν με κατάρρευση, αναζήτησε ένα χειροπιαστό «μέρισμα ειρήνης» για το Γερεβάν.
Η λύση δόθηκε μέσω της έγκρισης εξαγωγής δεκάδων χιλιάδων προηγμένων επεξεργαστών GB300 της Nvidia, δίνοντας το πράσινο φως για την υλοποίηση του Firebird, ενός γιγαντιαίου project data center στην Αρμενία, η αξία του οποίου ξεπερνά τα 5 δισεκατομμύρια δολάρια.
Το project αυτό, που αναμένεται να εξοπλιστεί με 70.000 AI servers της Nvidia έως το τέλος του 2027, προσέφερε στην αρμενική κυβέρνηση το αναγκαίο πολιτικό κεφάλαιο για να δικαιολογήσει τη συμφωνία στο εσωτερικό της χώρας.
Παράλληλα, το σχέδιο ειρήνευσης περιλαμβάνει τη δημιουργία εμπορικού και διαμετακομιστικού διαδρόμου (Trump Route) που θα συνδέει το Αζερμπαϊτζάν με τον θύλακα του Ναχιτσεβάν μέσω Αρμενίας, ενισχύοντας την οικονομική αλληλεξάρτηση στην περιοχή.
Η εξέλιξη αυτή στον Νότιο Καύκασο αποδεικνύει ότι τα chips υψηλής τεχνολογίας έχουν πάψει να αποτελούν απλά βιομηχανικά εξαρτήματα. Έχουν μετατραπεί σε πρωτογενές στρατηγικό αγαθό, αναλαμβάνοντας στις διεθνείς διαπραγματεύσεις του 21ου αιώνα τον ρόλο που κάποτε κατείχαν αποκλειστικά το πετρέλαιο, τα εξοπλιστικά προγράμματα και τα οικονομικά δάνεια.