Η επίσημη ανακοίνωση της Περιφερειακής Κυβέρνησης του Κουρδιστάν (KRG) στο Ερμπίλ τον Σεπτέμβριο του 2026 σχετικά με την ολοκλήρωση της ενοποίησης των δυνάμεων Πεσμεργκά υπό το Υπουργείο Υποθέσεων Πεσμεργκά συνιστά μια κομβική εξέλιξη στην πολιτική και στρατιωτική αρχιτεκτονική του Ιρακινού Κουρδιστάν.
Ενώ η πολιτική ηγεσία της περιοχής, περιλαμβανομένων των Νετσιρβάν και Μασρούρ Μπαρζανί, χαρακτήρισε την εξέλιξη ως «ιστορικό ορόσημο» για τη δημιουργία ενός εθνικού στρατού, η αναλυτική εξέταση της νέας δομής αναδεικνύει τις πολυπλοκότητες και τα όρια του εγχειρήματος.
Στο επίκεντρο της μεταρρύθμισης βρίσκεται η κατάργηση της αυτοτελούς οργανωτικής υπόστασης των δύο ιστορικών σχηματισμών, των Δυνάμεων 80 του Δημοκρατικού Κόμματος του Κουρδιστάν (KDP) και των Δυνάμεων 70 της Πατριωτικής Ένωσης του Κουρδιστάν (PUK).
Οι δομές αυτές μετονομάστηκαν και εντάχθηκαν επισήμως στο υπουργικό πλαίσιο ως 1η Περιφερειακή Διοίκηση, με κάλυψη στις επαρχίες Ερμπίλ και Ντοχούκ, και 2η Περιφερειακή Διοίκηση, με κάλυψη στις επαρχίες Σουλεϊμανίγια και Χαλάμπτζα.
Όσον αφορά την επιχειρησιακή κατανομή, η 1η Περιφερειακή Διοίκηση περιλαμβάνει 6 μεραρχίες, 18 ταξιαρχίες και 54 τάγματα στη ζώνη επιρροής του KDP. Αντίστοιχα, η 2η Περιφερειακή Διοίκηση περιλαμβάνει 5 μεραρχίες, 15 ταξιαρχίες και 45 τάγματα στη ζώνη επιρροής του PUK.
Παρά τη συνεπαγόμενη υπαγωγή στο υπουργείο, οι επιμέρους διοικήσεις διατηρούν ουσιαστική αυτονομία στη διαχείριση προσωπικού, τις προαγωγές αξιωματικών, τη διοικητική μέριμνα και τον επιχειρησιακό σχεδιασμό στους αντίστοιχους τομείς ευθύνης τους.
Παράλληλα, η οικονομική διαχείριση εισάγει μεν ενοποιημένες διαδικασίες στον προϋπολογισμό, διατηρεί όμως διακριτούς υπολογαριασμούς για την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών των δύο διοικήσεων, ενώ σημαντικά σώματα ασφαλείας, όπως οι δυνάμεις Ζεραβάνι, οι υπηρεσίες πληροφοριών Asayish και οι ειδικές αντιτρομοκρατικές μονάδες, παραμένουν εκτός υπουργικού ελέγχου.
Η ολοκλήρωση της διαδικασίας συνδέεται άμεσα με εξωτερικές και εγχώριες πιέσεις. Η ανακοίνωση συνέπεσε με τη συμπλήρωση τεσσάρων ετών από την υπογραφή του μνημονίου κατανόησης του 2022 μεταξύ της KRG και του Υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ, ο οποίος είχε θέσει την ενοποίηση των Πεσμεργκά ως προαπαιτούμενο για τη συνέχιση της χρηματοδοτικής και εξοπλιστικής υποστήριξης.
Ταυτόχρονα, η θεσμική αυτή ενσωμάτωση προσφέρει νομική κατοχύρωση στους Πεσμεργκά ως επίσημο συνταγματικό σκέλος του ιρακινού αμυντικού συστήματος, διευκολύνοντας τις διαπραγματεύσεις με την Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση της Βαγδάτης για την καταβολή της μισθοδοσίας τους από τον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό.
H αναδιάρθρωση αποτελεί ένα σημαντικό γραφειοκρατικό και θεσμικό βήμα. Από τη μία πλευρά, υπάγει για πρώτη φορά το σύνολο των συμβατικών δυνάμεων υπό μία ενιαία υπουργική ομπρέλα και μια θεσμοθετημένη αλυσίδα διοίκησης.
Από την άλλη πλευρά, η διατήρηση της γεωγραφικής και κομματικής διαιρέσεως στη βάση των δύο περιφερειακών διοικήσεων υποδηλώνει ότι η μεταρρύθμιση κινήθηκε στα όρια των πολιτικών συμβιβασμών μεταξύ KDP και PUK, αφήνοντας την ουσιαστική αποκομματικοποίηση του στρατεύματος.