Αντιμέτωπο με χρηματοδοτικό έλλειμμα περίπου 7 δισεκατομμυρίων ευρώ βρίσκεται το ΝΑΤΟ, καθώς απομένουν λιγότεροι από δύο μήνες για την ολοκλήρωση του 2026 και η Συμμαχία κινδυνεύει να μην εκπληρώσει τη δέσμευσή της για παροχή στρατιωτικής βοήθειας ύψους 70 δισεκατομμυρίων ευρώ στην Ουκρανία. Σύμφωνα με το Politico, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δέχονται αυξανόμενες πιέσεις να καλύψουν το κενό, την ώρα που οι ΗΠΑ έχουν περιορίσει δραστικά τις νέες συνεισφορές τους και το Κίεβο ζητά περισσότερα συστήματα αεράμυνας.
Τα 32 κράτη μέλη του ΝΑΤΟ είχαν συμφωνήσει τον περασμένο Ιούλιο να διαθέσουν 70 δισεκατομμύρια ευρώ για τη στρατιωτική υποστήριξη της Ουκρανίας το 2026 και αντίστοιχο ποσό το 2027.
Ωστόσο, σύμφωνα με τρεις διπλωμάτες της Συμμαχίας που μίλησαν ανώνυμα στο Politico, ο φετινός στόχος εμφανίζει πλέον έλλειμμα περίπου 7 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Παραμένει αδιευκρίνιστο από πού ακριβώς προκύπτει το χρηματοδοτικό κενό, ενώ εκφράζονται ανησυχίες ότι ενδέχεται να επηρεάσει την προμήθεια κρίσιμου στρατιωτικού εξοπλισμού για την αντιμετώπιση των ρωσικών πυραυλικών επιθέσεων και των μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Κρίσιμη σύνοδος του ΝΑΤΟ στις 17 Νοεμβρίου
Το ζήτημα αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο της συνόδου του ΝΑΤΟ στις 17 Νοεμβρίου, κατά την οποία οι ευρωπαϊκές χώρες θα εξετάσουν τρόπους ενίσχυσης της χρηματοδότησης και επιτάχυνσης των παραδόσεων στρατιωτικού εξοπλισμού στην Ουκρανία.
Παρότι αναμένονται νέες οικονομικές δεσμεύσεις, οι διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι οι σύμμαχοι ενδέχεται να μην καταφέρουν να επιτύχουν τον στόχο των 70 δισεκατομμυρίων ευρώ μέχρι το τέλος του έτους.
Αξιωματούχος του ΝΑΤΟ, απαντώντας εκ μέρους της Συμμαχίας, υποστήριξε ότι «οι σύμμαχοι συνεχίζουν να παρέχουν ουσιαστική στρατιωτική υποστήριξη στην Ουκρανία», επισημαίνοντας ότι καταβάλλονται προσπάθειες για την εκπλήρωση της δέσμευσης.
Όπως πρόσθεσε, οι χώρες μέλη εργάζονται ώστε να διασφαλίσουν ότι η Ουκρανία θα διαθέτει την υποστήριξη που χρειάζεται τόσο στο παρόν όσο και στο μέλλον.
Πιέσεις από το Κίεβο για την εκπλήρωση των δεσμεύσεων
Η ουκρανική κυβέρνηση έχει επανειλημμένα ζητήσει από τους συμμάχους της να αυξήσουν τη στρατιωτική χρηματοδότηση, καθώς συνεχίζονται οι ρωσικές αεροπορικές επιθέσεις.
Κατά τη διάρκεια συνάντησης κεκλεισμένων των θυρών την Πέμπτη, η πρέσβειρα της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, Αλιόνα Γκέτμαντσουκ, υπογράμμισε τη σημασία της τήρησης της δέσμευσης που ανέλαβαν τα κράτη μέλη στη Σύνοδο Κορυφής της Άγκυρας.
Η Ουκρανή διπλωμάτης επισήμανε την ανάγκη να διατεθεί το σύνολο των 70 δισεκατομμυρίων ευρώ που είχαν συμφωνηθεί για το 2026, προκειμένου να συνεχιστεί η προμήθεια του απαραίτητου στρατιωτικού εξοπλισμού.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ενίσχυση της ουκρανικής αεράμυνας, ενόψει και των αυξημένων αναγκών κατά τη χειμερινή περίοδο.
Μαρκ Ρούτε: Οι σύμμαχοι πρέπει να διαθέσουν περισσότερα χρήματα
Την ανάγκη πρόσθετης στρατιωτικής βοήθειας υπογράμμισε και ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε.
Κατά τη διάρκεια πρόσφατης επίσκεψής του στο Ταλίν, κάλεσε τις χώρες μέλη να ενισχύσουν τις συνεισφορές τους, δίνοντας προτεραιότητα στα συστήματα αεράμυνας.
«Με τον χειμώνα να έρχεται και με την επιθετικότητα της Ρωσίας να είναι αμείλικτη, οι σύμμαχοι πρέπει να κάνουν περισσότερα, ειδικά για την υποστήριξη της αεράμυνας», δήλωσε.
Οι εκκλήσεις αυτές διατυπώνονται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ανάγκες του ουκρανικού στρατού παραμένουν υψηλές, ενώ οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν αυξανόμενες δυσκολίες στη χρηματοδότηση της στρατιωτικής βοήθειας.
Οι ΗΠΑ περιορίζουν τη βοήθεια – Το βάρος στους Ευρωπαίους
Σύμφωνα με το Politico, μία από τις βασικές προκλήσεις για τη συνέχιση της χρηματοδότησης είναι η δραστική μείωση των νέων αμερικανικών συνεισφορών.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, που αποτελούσαν προηγουμένως τον μεγαλύτερο στρατιωτικό υποστηρικτή της Ουκρανίας, έχουν σχεδόν σταματήσει να αναλαμβάνουν νέες δεσμεύσεις από την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο.
Ως αποτέλεσμα, το κύριο βάρος της χρηματοδότησης έχει μεταφερθεί στις ευρωπαϊκές χώρες, πολλές από τις οποίες αντιμετωπίζουν σημαντικές δημοσιονομικές πιέσεις.
Η Γερμανία, η Ολλανδία και οι σκανδιναβικές χώρες συγκαταλέγονται μεταξύ εκείνων που ζητούν μεγαλύτερη συμμετοχή και από άλλους συμμάχους, προκειμένου να επιμεριστεί το κόστος.
Οι διαφωνίες γύρω από την κατανομή των οικονομικών υποχρεώσεων δυσχεραίνουν την προσπάθεια κάλυψης του ελλείμματος πριν από το τέλος του έτους.
Στο επίκεντρο οι αμερικανικοί πύραυλοι Patriot
Η στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία διοχετεύεται μέσω διαφορετικών μηχανισμών, μεταξύ των οποίων τα προγράμματα μη θανατηφόρας υποστήριξης του ΝΑΤΟ.
Σημαντικό ρόλο διαδραματίζει επίσης ο μηχανισμός Καταλόγου Προτεραιοτήτων Απαιτήσεων για την Ουκρανία, μέσω του οποίου οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι χρηματοδοτούν την αγορά κρίσιμων αμερικανικών οπλικών συστημάτων για λογαριασμό του Κιέβου.
Σε αυτά περιλαμβάνονται αναχαιτιστικοί πύραυλοι για τα συστήματα Patriot, τα οποία χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση αεροπορικών και πυραυλικών επιθέσεων.
Η πιθανή αδυναμία κάλυψης του χρηματοδοτικού στόχου ενδέχεται να επηρεάσει την προμήθεια τέτοιων συστημάτων, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουκρανία ζητά την ταχύτερη δυνατή ενίσχυση της αεράμυνάς της.
Η σύνοδος της 17ης Νοεμβρίου αναμένεται να αποτελέσει κρίσιμο σταθμό για την αποσαφήνιση των νέων οικονομικών δεσμεύσεων και των δυνατοτήτων κάλυψης του ελλείμματος μέχρι το τέλος του 2026.