Η Ισπανία παραμένει βυθισμένη στο πένθος μετά τη φονική σύγκρουση δύο τρένων υψηλής ταχύτητας στην περιοχή της Ούρδα, στην επαρχία του Τολέδο, με τον επίσημο απολογισμό να ανέρχεται σε 68 νεκρούς και δεκάδες τραυματίες.
Οι επιχειρήσεις των σωστικών συνεργείων συνεχίζονται αδιάκοπα, καθώς οι αρχές δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο να αυξηθεί ο αριθμός των θυμάτων όταν ολοκληρωθεί η απομάκρυνση των κατεστραμμένων βαγονιών.
Περισσότερα από 500 μέλη της ισπανικής Πολιτικής Φρουράς, μαζί με διασώστες και ειδικά συνεργεία, επιχειρούν στο σημείο, χρησιμοποιώντας βαρέος τύπου γερανούς, drones με θερμικές κάμερες και εξειδικευμένο εξοπλισμό για τον εντοπισμό και την ανάσυρση των θυμάτων. Τρία ειδικά εκπαιδευμένα σκυλιά αναμένεται να συνδράμουν στις έρευνες μόλις διασφαλιστεί η πρόσβαση στα βαγόνια.
Η περιοχή έχει αποκλειστεί, ενώ η ανακρίτρια που χειρίζεται την υπόθεση έχει κηρύξει απόρρητη την έρευνα και έχει διατάξει την κατάσχεση των «μαύρων κουτιών» των δύο αμαξοστοιχιών.
Παράλληλα, οι αρχές έχουν ξεκινήσει τη διαδικασία ταυτοποίησης των θυμάτων, καθώς μέχρι αργά το βράδυ είχαν καταγραφεί 29 δηλώσεις εξαφάνισης από τη Μαδρίτη, το Τολέδο και τη Σεβίλλη.
Τα ηχητικά ντοκουμέντα και η εντολή που προκαλεί ερωτήματα
Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται η διαχείριση της κυκλοφορίας από το κέντρο ελέγχου της Ατότσα στη Μαδρίτη, μετά την εμφάνιση προβλήματος στο σύστημα ασφαλείας των τρένων. Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, η βλάβη στο αυτόματο σύστημα ελέγχου και σηματοδότησης LZB οδήγησε στην ακινητοποίηση αμαξοστοιχιών, με τον έλεγχο να περνά στη συνέχεια σε χειροκίνητη λειτουργία.
Το προβλεπόμενο πρωτόκολλο ασφαλείας απαιτούσε, υπό αυτές τις συνθήκες, τα τρένα να κινούνται με οπτική επιτήρηση και ταχύτητα που δεν θα ξεπερνούσε τα 40 χιλιόμετρα την ώρα.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον υπουργό Μεταφορών Όσκαρ Πουέντε, στο τρένο υψηλής ταχύτητας AVE της κρατικής εταιρείας Renfe δόθηκε εντολή να συνεχίσει κανονικά την πορεία του, χωρίς να έχει επιβεβαιωθεί ότι η γραμμή ήταν ελεύθερη.
Τα ηχητικά ντοκουμέντα που δημοσιοποίησε ο ισπανικός ραδιοφωνικός σταθμός Cadena SER φέρονται να καταγράφουν τις επικοινωνίες μεταξύ των μηχανοδηγών και του κέντρου ελέγχου λίγο πριν από τη σύγκρουση. Στις συνομιλίες, ο ελεγκτής δίνει αρχικά εντολή στο AVE να συνεχίσει με κανονική πορεία, ενώ στη συνέχεια ενημερώνεται ότι η αμαξοστοιχία της ιδιωτικής εταιρείας Iryo παραμένει ακινητοποιημένη στις ράγες.
Παρά την ενημέρωση αυτή, δεν φαίνεται να δίνεται εντολή για άμεση επιβράδυνση ή ακινητοποίηση του συρμού που ακολουθούσε. Η απόφαση έχει χαρακτηριστεί «ανεξήγητη» από τον Πουέντε, ο οποίος έκανε λόγο για πιθανό ανθρώπινο λάθος. Τα ακριβή αίτια του δυστυχήματος, ωστόσο, δεν έχουν ακόμη διαπιστωθεί επισήμως και αποτελούν αντικείμενο της συνεχιζόμενης έρευνας.
Κατεστραμμένα βαγόνια και μαρτυρίες επιζώντων
Η σύγκρουση σημειώθηκε στη σιδηροδρομική γραμμή υψηλής ταχύτητας Μαδρίτης–Σεβίλλης, λίγο πριν από τις 9 το πρωί. Το AVE της Renfe, το οποίο μετέφερε περίπου 397 επιβάτες, προσέκρουσε από πίσω στο τρένο της Iryo, στο οποίο επέβαιναν 147 άνθρωποι.
Η σφοδρότητα της πρόσκρουσης προκάλεσε την ανατροπή τεσσάρων βαγονιών, ενώ τμήματα των αμαξοστοιχιών κατέληξαν σε πρανές δίπλα στις γραμμές. Το τελευταίο βαγόνι της Iryo υπέστη εκτεταμένες καταστροφές και τυλίχθηκε στις φλόγες, ενώ η μηχανή του AVE εκτροχιάστηκε και κατέληξε σε χαμηλότερο σημείο.
Επιζώντες περιγράφουν σκηνές πανικού, με επιβάτες να εκσφενδονίζονται από τα καθίσματά τους, ανθρώπους εγκλωβισμένους ανάμεσα στα συντρίμμια και τραυματίες να ζητούν βοήθεια μέσα από τα κατεστραμμένα βαγόνια. Οι εικόνες από το σημείο αποτυπώνουν το μέγεθος της καταστροφής, ενώ οι διασώστες συνεχίζουν να απομακρύνουν με ιδιαίτερη προσοχή τα μεταλλικά τμήματα των συρμών.
Δεύτερη πολύνεκρη τραγωδία μέσα σε εννέα μήνες
Το δυστύχημα έχει προκαλέσει έντονη οργή στην ισπανική κοινωνία, καθώς πρόκειται για τη δεύτερη πολύνεκρη σιδηροδρομική τραγωδία μέσα σε μόλις εννέα μήνες. Τον Ιανουάριο, 46 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε δυστύχημα κοντά στην Κόρδοβα, στον ίδιο ευρύτερο σιδηροδρομικό διάδρομο.
Η επανάληψη τόσο σοβαρών περιστατικών έχει εντείνει τα ερωτήματα για την ασφάλεια των σιδηροδρομικών υποδομών, παρά τη φήμη του ισπανικού δικτύου υψηλής ταχύτητας ως ενός από τα πλέον σύγχρονα στην Ευρώπη.
Ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ έχει δεσμευτεί ότι θα διεξαχθεί πλήρης έρευνα και ότι θα αποδοθούν ευθύνες, εφόσον διαπιστωθούν παραλείψεις. Την ίδια ώρα, ο ηγέτης της αντιπολίτευσης, Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο, ζητά απαντήσεις για την κατάσταση των σιδηροδρομικών υποδομών της χώρας.
Το ακροδεξιό κόμμα Vox ανακοίνωσε ότι κατέθεσε μήνυση κατά του κρατικού διαχειριστή του σιδηροδρομικού δικτύου, Adif, για ανθρωποκτονία από αμέλεια. Η προσφυγή αφορά, σύμφωνα με τις σχετικές πληροφορίες, τους χειριστές του κέντρου ελέγχου που έδωσαν τις εντολές επανεκκίνησης, τους προϊσταμένους τους και τους υπευθύνους των διαδικασιών έκτακτης λειτουργίας.
Επεισόδια στη Μαδρίτη και αιτήματα για παραιτήσεις
Η οργή για την τραγωδία μεταφέρθηκε και στους δρόμους της Μαδρίτης, όπου εκατοντάδες διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν έξω από το υπουργείο Μεταφορών, ζητώντας να αποδοθούν ευθύνες. Η κινητοποίηση εξελίχθηκε σε επεισόδια με την αστυνομία, μετά την εκτόξευση μπουκαλιών και φωτοβολίδων από διαδηλωτές, ενώ οι δυνάμεις ασφαλείας έκαναν χρήση δακρυγόνων για να διαλύσουν το πλήθος.
Η αντιπολίτευση ζητά ανεξάρτητο έλεγχο και την παραίτηση του υπουργού Μεταφορών, ενώ η κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενη πίεση για να εξηγήσει πώς δόθηκε άδεια κίνησης σε αμαξοστοιχία που κατευθυνόταν προς έναν σταματημένο συρμό.
Παράλληλα, οι μηχανοδηγοί έχουν προγραμματίσει απεργιακή κινητοποίηση, με το συνδικάτο τους να επικαλείται την ανάγκη προστασίας της σιδηροδρομικής ασφάλειας. Η κυκλοφορία των τρένων υψηλής ταχύτητας στον άξονα Μαδρίτης–Ανδαλουσίας έχει διακοπεί, ενώ η Renfe έχει αναστείλει την πώληση εισιτηρίων για τη συγκεκριμένη διαδρομή έως τις 13 Δεκεμβρίου, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η γραμμή θα παραμείνει υποχρεωτικά κλειστή μέχρι τότε.
Η Ισπανία διανύει τριήμερο εθνικό πένθος, ενώ οι σημαίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης κυματίζουν μεσίστιες στις Βρυξέλλες ως ένδειξη αλληλεγγύης προς τον ισπανικό λαό. Το βασικό ερώτημα που παραμένει είναι πώς μια βλάβη στο σύστημα ασφαλείας και οι αποφάσεις του κέντρου ελέγχου οδήγησαν σε μια από τις φονικότερες σιδηροδρομικές τραγωδίες των τελευταίων ετών στην Ευρώπη.