Σε κρίσιμες διαβουλεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης προχωρούν τα κόμματα της ισραηλινής αντιπολίτευσης, με κοινό στόχο την απομάκρυνση του Μπενιαμίν Νετανιάχου από την εξουσία και την ανάδειξη του κεντρώου Γκάντι Άιζενκοτ στην πρωθυπουργία. Οι εκλογές της 27ης Οκτωβρίου δεν εξασφάλισαν αυτοδυναμία σε κανένα από τα δύο βασικά πολιτικά στρατόπεδα, καθιστώντας καθοριστικό τον ρόλο των αραβικών κομμάτων, τα οποία εξασφάλισαν συνολικά 19 έδρες στην Κνεσέτ.
Οι ηγέτες των κομμάτων της αντιπολίτευσης συναντήθηκαν στη Χερτζλία, κοντά στο Τελ Αβίβ, για την πρώτη τους κοινή μετεκλογική διαβούλευση, επιχειρώντας να γεφυρώσουν τις πολιτικές τους διαφορές και να διαμορφώσουν τις προϋποθέσεις για μια νέα κυβερνητική πλειοψηφία.
Η διαδικασία αναμένεται να είναι σύνθετη, καθώς ο συνασπισμός του Νετανιάχου διαθέτει 53 έδρες και το μπλοκ της αντιπολίτευσης υπό τον Άιζενκοτ 48, ενώ για τον σχηματισμό κυβέρνησης απαιτούνται τουλάχιστον 61 από τις 120 έδρες της Κνεσέτ.
Κοινή υποψηφιότητα Άιζενκοτ παρά τις πολιτικές διαφορές
Στη συνάντηση συμμετείχαν οι πρώην πρωθυπουργοί Γιαΐρ Λαπίντ και Ναφτάλι Μπένετ, ο επικεφαλής της ισραηλινής αριστεράς Γιαΐρ Γκολάν και ο εθνικιστής Αβίγκντορ Λίμπερμαν.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του κόμματος Yashar του Γκάντι Άιζενκοτ, σκοπός της συνάντησης ήταν ο συντονισμός των επόμενων κινήσεων για τον σχηματισμό κυβέρνησης.
Παρά τις σημαντικές ιδεολογικές και πολιτικές διαφορές τους, οι συμμετέχοντες έχουν συμφωνήσει να προτείνουν τον Άιζενκοτ για την πρωθυπουργία κατά τις διαβουλεύσεις με τον πρόεδρο του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτσογκ.
Η συμφωνία αυτή, ωστόσο, δεν αρκεί για την εξασφάλιση κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας.
Λαπίντ: «Επικίνδυνη απόπειρα ακύρωσης των εκλογών»
Κατά την άφιξή του στη συνάντηση, ο Γιαΐρ Λαπίντ εξαπέλυσε επίθεση εναντίον του Νετανιάχου, κατηγορώντας το πολιτικό του στρατόπεδο ότι επιχειρεί να υπονομεύσει το εκλογικό αποτέλεσμα.
«Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μία επικίνδυνη απόπειρα ακύρωσης των εκλογών», δήλωσε, αναφερόμενος στις συνεχιζόμενες καταγγελίες περί νοθείας από την πλευρά του απερχόμενου κυβερνητικού συνασπισμού.
Ο Λαπίντ υποστήριξε ότι η συμπεριφορά αυτή καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη αποκλεισμού του Νετανιάχου και των συμμάχων του από την επόμενη κυβέρνηση.
«Έχουν ήδη προκαλέσει πολύ κακό με τον τρόπο αυτόν στο κράτος και στον λαό του Ισραήλ», πρόσθεσε.
Οι 19 έδρες των αραβικών κομμάτων και το κυβερνητικό αδιέξοδο
Το σημαντικότερο εμπόδιο για τη συγκρότηση νέας κυβέρνησης αφορά τη στάση της αντιπολίτευσης απέναντι στα αραβικά κόμματα.
Η Ενωμένη Λίστα και το κόμμα Raam εξασφάλισαν συνολικά 19 έδρες στις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου, καταγράφοντας ιστορική επίδοση χάρη στη μαζική συμμετοχή των Αράβων πολιτών του Ισραήλ.
Οι Άραβες πολίτες αποτελούν περίπου το 20% του πληθυσμού της χώρας και αντιμετωπίζουν διακρίσεις, οι οποίες έχουν ενταθεί κατά την περίοδο διακυβέρνησης Νετανιάχου.
Παρά την εκλογική τους ενίσχυση και τη διαθεσιμότητά τους να υποστηρίξουν τον Άιζενκοτ προκειμένου να απομακρυνθεί ο Νετανιάχου, τα περισσότερα κόμματα της αντιπολίτευσης εμφανίζονται απρόθυμα να συνεργαστούν μαζί τους.
Η στάση αυτή συνδέεται με τον φόβο πολιτικού κόστους σε τμήματα του εβραϊκού εκλογικού σώματος, σε μια κοινωνία που έχει γνωρίσει βαθιά πόλωση μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023.
Διχασμένη η αντιπολίτευση για συνεργασία με τις αραβικές λίστες
Στο στρατόπεδο της αντιπολίτευσης, ο Γιαΐρ Γκολάν είναι ο μόνος από τους βασικούς ηγέτες που έχει ταχθεί ανοιχτά υπέρ της συνεργασίας με τα αραβικά κόμματα.
Αντίθετα, ο Αβίγκντορ Λίμπερμαν απορρίπτει κατηγορηματικά ένα τέτοιο ενδεχόμενο.
Το Yashar του Άιζενκοτ εμφανίζεται επίσης αρνητικό, χωρίς ωστόσο να έχει αποκλείσει οριστικά τη συγκεκριμένη προοπτική.
Αδιευκρίνιστη παραμένει η στάση του κόμματος Μαζί, με το οποίο συνδέονται οι Ναφτάλι Μπένετ και Γιαΐρ Λαπίντ.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς οι 48 έδρες της αντιπολίτευσης δεν επαρκούν για την ανάδειξη κυβέρνησης. Ακόμη και η εξασφάλιση εξωτερικής κοινοβουλευτικής στήριξης από τις αραβικές λίστες θα μπορούσε να αποδειχθεί καθοριστική για την αλλαγή των πολιτικών συσχετισμών.
Νετανιάχου: Πρόταση για ευρύ συνασπισμό χωρίς τα αραβικά κόμματα
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου επιδιώκει από την πλευρά του να διατηρηθεί στην εξουσία, αναζητώντας πιθανές συνεργασίες ή αποσκιρτήσεις από το στρατόπεδο της αντιπολίτευσης.
Λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση της συνάντησης στη Χερτζλία, δημοσίευσε μακροσκελή ανάρτηση στα κοινωνικά δίκτυα, δηλώνοντας «ανοικτός στον διάλογο» και προτείνοντας τον σχηματισμό ευρέος κυβερνητικού συνασπισμού υπό την ηγεσία του.
Απέκλεισε, ωστόσο, οποιαδήποτε συμμετοχή των αραβικών κομμάτων, τα οποία αποτέλεσαν βασικό στόχο των επιθέσεών του κατά την προεκλογική περίοδο.
Ο Νετανιάχου συνεχίζει επίσης να διατυπώνει ισχυρισμούς περί εκλογικής νοθείας, τους οποίους η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή του Ισραήλ χαρακτηρίζει αβάσιμους.
Μέχρι στιγμής, τα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν έχουν απαντήσει δημόσια στην πρότασή του.
Ξεκινούν οι διαβουλεύσεις του προέδρου Χέρτσογκ
Η διαδικασία σχηματισμού κυβέρνησης περνά πλέον στον πρόεδρο του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτσογκ, ο οποίος θα πραγματοποιήσει διαβουλεύσεις με τα κοινοβουλευτικά κόμματα την Τετάρτη και την Πέμπτη.
Μετά την ολοκλήρωσή τους, θα αναθέσει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον πολιτικό αρχηγό που θα κρίνει ότι διαθέτει τις περισσότερες πιθανότητες να συγκεντρώσει την απαιτούμενη κοινοβουλευτική στήριξη.
Με κανένα από τα δύο βασικά στρατόπεδα να διαθέτει αυτοδύναμη πλειοψηφία, η στάση των αραβικών κομμάτων και οι εσωτερικές αντιθέσεις της αντιπολίτευσης αναδεικνύονται σε καθοριστικούς παράγοντες για την επόμενη κυβέρνηση του Ισραήλ.