Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι συμφώνησε με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, να τερματιστεί η αμερικανική στρατιωτική χρηματοδότηση προς το Ισραήλ στο τέλος του 2026, υποστηρίζοντας ότι η χώρα δεν χρειάζεται πλέον την οικονομική αυτή στήριξη.
Μιλώντας στο Fox News, ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι η συμφωνία έχει επιτευχθεί εδώ και μήνες και αφορά τη διακοπή της ετήσιας χρηματοδότησης, η οποία, σύμφωνα με τον ίδιο, ανέρχεται σε περίπου 4 δισ. δολάρια.
«Όσον αφορά τη χρηματοδότηση του Ισραήλ, ο “Μπίμπι” Νετανιάχου κι εγώ έχουμε καταλήξει σε συμφωνία. Δίνουμε στο Ισραήλ 4 δισεκατομμύρια δολάρια τον χρόνο και συμφωνήσαμε πριν από μήνες να σταματήσουμε αυτή τη χρηματοδότηση», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ο Τραμπ πρόσθεσε ότι η καταβολή των χρημάτων θα σταματήσει μέχρι το τέλος του έτους, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι ΗΠΑ θα διακόψουν κάθε μορφή υποστήριξης προς το Ισραήλ. Όπως διευκρίνισε, η Ουάσιγκτον θα εξακολουθήσει να παρέχει βοήθεια εφόσον κριθεί απαραίτητο.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι το Ισραήλ και οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν τη δυνατότητα να προμηθεύονται τα όπλα που χρειάζονται, επισημαίνοντας ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν την κορυφαία αμυντική βιομηχανία παγκοσμίως.
Η συμφωνία στρατιωτικής βοήθειας και η στάση Νετανιάχου
Το ισχύον μνημόνιο κατανόησης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ προβλέπει ετήσια στρατιωτική βοήθεια ύψους 3,8 δισ. δολαρίων και εκπνέει το 2028. Ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις για τη μορφή που θα έχει η αμερικανική υποστήριξη προς το Ισραήλ μετά τη λήξη του.
Από την πλευρά του, ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου είχε εκφράσει τον Μάιο, σε συνέντευξή του στο CBS, την επιθυμία του Ισραήλ να περιορίσει την εξάρτησή του από την αμερικανική στρατιωτική βοήθεια μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Σε επιστολή του προς Αμερικανό βουλευτή τον Ιούνιο, είχε επίσης υποστηρίξει ότι το Ισραήλ πρέπει να περάσει από τη θέση του αποδέκτη οικονομικής βοήθειας σε εκείνη του ισότιμου εταίρου των ΗΠΑ.
Η υποχώρηση της αμερικανικής στήριξης προς το Ισραήλ
Οι δηλώσεις Τραμπ έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η δημόσια υποστήριξη προς το Ισραήλ στις ΗΠΑ έχει υποχωρήσει, ιδιαίτερα μεταξύ των Δημοκρατικών, μετά την έναρξη του πολέμου στη Γάζα το 2023.
Δημοσκόπηση του Πανεπιστημίου Quinnipiac, τον Ιούνιο, έδειξε ότι το 48% των Αμερικανών ψηφοφόρων και το 66% των Δημοκρατικών θεωρούν ότι η Ουάσιγκτον παρέχει υπερβολική στήριξη στο Ισραήλ. Τα αντίστοιχα ποσοστά το 2017 ήταν 16% και 20%, καταγράφοντας σημαντική μεταβολή της κοινής γνώμης.
Η κριτική προς την ισραηλινή πολιτική έχει ενισχυθεί στο εσωτερικό του Δημοκρατικού Κόμματος, με υποψηφίους που υιοθετούν πιο επικριτική στάση απέναντι στο Ισραήλ να σημειώνουν επιτυχίες στις προκριματικές εκλογές. Παράλληλα, ολοένα και περισσότεροι μετριοπαθείς Δημοκρατικοί εμφανίζονται διατεθειμένοι να αμφισβητήσουν την παραδοσιακή αμερικανική υποστήριξη προς το Τελ Αβίβ.
Ο Τραμπ άσκησε κριτική στην πολιτική αξιοποίηση του ζητήματος από την Αριστερά, υποστηρίζοντας ότι η ετήσια χρηματοδότηση των 4 δισ. δολαρίων χρησιμοποιείται ως επιχείρημα για την επίθεση κατά των Ρεπουμπλικανών.
«Η Αριστερά χρησιμοποιεί την καταβολή των 4 δισ. δολαρίων ως ένδειξη αδικίας και δεν μπορούμε να επιτρέψουμε να συμβεί αυτό», δήλωσε, επαναλαμβάνοντας ότι η χρηματοδότηση θα τερματιστεί επειδή, κατά την άποψή του, το Ισραήλ δεν την έχει πλέον ανάγκη.