Μετά τη Ρωσία και το Ιράν, η Ουάσινγκτον στρέφει πλέον ανοιχτά το βλέμμα της προς την Κίνα, εκφράζοντας έντονη ανησυχία για την ταχεία ενίσχυση του κινεζικού πυρηνικού προγράμματος.
Ανώτατος Αμερικανός αξιωματούχος αρμόδιος για τον έλεγχο των πυρηνικών όπλων κατηγόρησε δημόσια το Πεκίνο ότι πραγματοποίησε μυστική πυρηνική δοκιμή το 2020, υποστηρίζοντας ότι τόσο η Κίνα όσο και η Ρωσία προχωρούν σε υπόγειες δοκιμές χαμηλής απόδοσης, παραβιάζοντας στην πράξη το άτυπο μορατόριουμ δεκαετιών.
Μιλώντας στη Διάσκεψη για τον Αφοπλισμό στη Γενεύη, ο υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ για τον έλεγχο των εξοπλισμών, Τόμας ΝτιΝάνο, δήλωσε ότι η Κίνα προετοιμάζει δοκιμές με αποδόσεις «εκατοντάδων τόνων» και ότι έχει επιχειρήσει να παρακάμψει ή να παρεμβαίνει στα διεθνή συστήματα σεισμικής παρακολούθησης, ώστε να αποκρύψει προηγούμενες εκρήξεις. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ουάσινγκτον έχει σαφή γνώση ότι στις 22 Ιουνίου 2020 πραγματοποιήθηκε πυρηνική δοκιμή κινεζικής προέλευσης, ενώ κατηγόρησε τη Ρωσία ότι συνδράμει το Πεκίνο στην ανάπτυξη σχάσιμου υλικού.
Οι δηλώσεις αυτές ρίχνουν νέο φως στην πρόσφατη απόφαση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να μην επιδιώξει την ανανέωση της συμφωνίας New START, της τελευταίας μεγάλης συνθήκης περιορισμού των πυρηνικών όπλων μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας. Ο Τραμπ έχει ξεκαθαρίσει ότι επιθυμεί μια «νέα και εκσυγχρονισμένη» συμφωνία, ενώ ήδη από τον Δεκέμβριο είχε δηλώσει ότι έδωσε εντολή για την επανεκκίνηση των αμερικανικών πυρηνικών δοκιμών, για πρώτη φορά μετά το 1992, επικαλούμενος τις «μυστικές δοκιμές» Μόσχας και Πεκίνου.
Κατά τον ΝτιΝάνο, οι επανειλημμένες ρωσικές παραβιάσεις, η αύξηση των παγκόσμιων πυρηνικών αποθεμάτων και οι αδυναμίες της New START επιβάλλουν στις ΗΠΑ να αναζητήσουν μια νέα αρχιτεκτονική ελέγχου εξοπλισμών, προσαρμοσμένη στις σύγχρονες απειλές. Υποστήριξε μάλιστα ότι οι περιορισμοί που επέβαλε το μονομερές μορατόριουμ των ΗΠΑ συνέβαλαν, έμμεσα, στην ταχεία ενίσχυση του κινεζικού πυρηνικού οπλοστασίου.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι η Ρωσία έχει δοκιμάσει επιτυχώς το τελευταίο διάστημα προηγμένα πυρηνικά οπλικά συστήματα, όπως τον πυρηνικό πύραυλο κρουζ Burevestnik και το μη επανδρωμένο υποβρύχιο όχημα Poseidon, χωρίς ωστόσο να παρουσιάσει δημόσια αποδεικτικά στοιχεία για τις εκτιμήσεις της Ουάσινγκτον σχετικά με τις κινεζικές και ρωσικές δοκιμές.
Το Πεκίνο απέρριψε τις κατηγορίες, διαβεβαιώνοντας μέσω της πρεσβείας του στην Ουάσινγκτον ότι τηρεί μορατόριουμ στις πυρηνικές δοκιμές και πολιτική «μη πρώτης χρήσης» πυρηνικών όπλων. Κινέζοι αξιωματούχοι κάλεσαν τις ΗΠΑ να σεβαστούν τη δέσμευσή τους στον πυρηνικό αφοπλισμό και να λάβουν συγκεκριμένα μέτρα για τη διατήρηση του διεθνούς καθεστώτος μη διάδοσης.
Παράλληλα, η αμερικανική πλευρά ξεκαθαρίζει ότι επιδιώκει μια ευρύτερη πολυμερή συμφωνία, η οποία δεν θα περιορίζεται μόνο στη Ρωσία, αλλά θα περιλαμβάνει και την Κίνα, καθώς και άλλα πυρηνικά κράτη. Ωστόσο, αναγνωρίζει ότι η επίτευξη ενός τέτοιου πλαισίου θα είναι χρονοβόρα και πολιτικά δύσκολη, ειδικά δεδομένου ότι το Πεκίνο ιστορικά αρνείται να συμμετάσχει σε διαπραγματεύσεις όσο το οπλοστάσιό του παραμένει σημαντικά μικρότερο από εκείνο των ΗΠΑ και της Ρωσίας.
Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του Πενταγώνου, η Κίνα διαθέτει περίπου 600 πυρηνικές κεφαλές και εκτιμάται ότι θα φτάσει τις 1.000 έως το 2030. Αντίστοιχα, η Ρωσία διαθέτει περίπου 4.300 κεφαλές και οι ΗΠΑ περίπου 3.700. Η σχεδόν πλήρης διακοπή του πυρηνικού διαλόγου Ουάσινγκτον–Πεκίνου, ιδίως μετά το «πάγωμα» των συνομιλιών το 2024 λόγω των αμερικανικών πωλήσεων όπλων στην Ταϊβάν, καθιστά το τοπίο ακόμη πιο περίπλοκο.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η σκληρή ρητορική των ΗΠΑ αντανακλά μια βαθύτερη στρατηγική ανησυχία: η Κίνα δεν θεωρείται πλέον απλώς ένας ανερχόμενος πυρηνικός παίκτης, αλλά μια δύναμη με τη δυνατότητα και τη βούληση να αμφισβητήσει ευθέως τη στρατιωτική υπεροχή των Ηνωμένων Πολιτειών.