Σε διπλωματικές διαβουλεύσεις για την εξομάλυνση και την ενίσχυση των διμερών τους σχέσεων βρίσκονται οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Παλαιστινιακή Αρχή.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας Times of Israel, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει τη στενή συνεργασία της Ραμάλα, με απώτερο σκοπό την εφαρμογή ενός ευρύτερου σχεδίου για τη διακυβέρνηση και την ανοικοδόμηση της Λωρίδας της Γάζας μετά το τέλος του πολέμου.
Κεντρικό σημείο των συζητήσεων αποτελεί η προσπάθεια της Ουάσινγκτον να αποδεσμεύσει δισεκατομμύρια δολάρια παλαιστινιακών πόρων, τα οποία επί του παρόντος παρακρατούνται από το Ισραήλ.
Τα κεφάλαια αυτά προορίζονται για το νεοσύστατο «Συμβούλιο Ειρήνης», έναν αμερικανικό μηχανισμό που έχει αναλάβει την υλοποίηση ενός σχεδίου 20 σημείων για τον τερματισμό των εχθροπραξιών. Το πλάνο αυτό προβλέπει ότι η Παλαιστινιακή Αρχή θα αναλάβει τα ηνία της Γάζας, αφού πρώτα ολοκληρώσει μια σειρά από ριζικές εσωτερικές μεταρρυθμίσεις.
Το Σαουδαραβικό «κλειδί» και το Μνημόνιο Συνεργασίας
Στη διαδικασία αυτή καθοριστικός είναι ο ρόλος της Σαουδικής Αραβίας, η οποία στηρίζει ενεργά τη Ραμάλα στο κομμάτι των μεταρρυθμίσεων, θεωρώντας τες απαραίτητο θεμέλιο για τη μελλοντική ίδρυση παλαιστινιακού κράτους. Η κυβέρνηση Τραμπ βλέπει θετικά τη σαουδαραβική εμπλοκή, καθώς επιθυμεί να επεκτείνει τις «Συμφωνίες του Αβραάμ», με το Ριάντ να θέτει ως όρο για την ομαλοποίηση των σχέσεών του με το Ισραήλ τη δημιουργία μιας σταθερής πορείας προς τη λύση των δύο κρατών.
Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων βρίσκεται ένα προσχέδιο Μνημονίου Συνεργασίας, στο οποίο η Παλαιστινιακή Αρχή αναλαμβάνει δεσμεύσεις για μεταρρυθμίσεις στην παιδεία και την πρόνοια, καθώς και μέτρα κατά της ρητορικής μίσους, της βίας και των προσπαθειών διεθνοποίησης της σύγκρουσης κατά του Ισραήλ.
Από την πλευρά τους, οι ΗΠΑ υπόσχονται την άρση των κυρώσεων και την έναρξη ειρηνευτικών συνομιλιών για το ζήτημα της αυτοδιάθεσης, με τη Ραμάλα να προσδοκά παράλληλα την επαναλειτουργία της διπλωματικής της αποστολής στην Ουάσινγκτον, την οποία είχε κλείσει ο Τραμπ κατά την πρώτη του θητεία.
Επιπλέον, η παλαιστινιακή πλευρά ζητά ρητή αναφορά για πάγωμα της επέκτασης των ισραηλινών οικισμών στη Δυτική Όχθη και πάταξη της βίας των εποίκων.
Στις συνομιλίες, εκτός από τον Παλαιστίνιο αντιπρόεδρο Χουσεΐν αλ-Σέιχ και ανώτατους Αμερικανούς διπλωμάτες, συμμετέχουν κατά περιόδους ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας Τόνι Μπλερ, καθώς και η ανώτερη Σαουδάραβα αξιωματούχος Μανάλ Ραντουάν.
Οι ισραηλινές ενστάσεις και το «αγκάθι» των επιδομάτων
Παρά την κινητικότητα, οι συνομιλίες παρουσιάζουν επιβράδυνση, με την Ουάσινγκτον να εμφανίζεται διστακτική για την υπογραφή ενός επίσημου Μνημονίου, εξετάζοντας εναλλακτικά μια απλή ανταλλαγή επιστολών μεταξύ του αλ-Σέιχ και του Αμερικανού Υπουργού Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο.
Παλαιστινιακές πηγές αποδίδουν αυτή την κωλυσιεργία στις πιέσεις του Ισραήλ, το οποίο υποστηρίζει ότι η Ραμάλα δεν έχει προχωρήσει σε πραγματικές μεταρρυθμίσεις, εστιάζοντας στο αμφιλεγόμενο πρόγραμμα οικονομικής στήριξης Παλαιστινίων κρατουμένων που έχουν καταδικαστεί για τρομοκρατία.
Αν και η Παλαιστινιακή Αρχή αντικατέστησε το πρόγραμμα αυτό τον Φεβρουάριο του 2025 με ένα νέο σύστημα βασισμένο αποκλειστικά σε οικονομικά κριτήρια, έκθεση του αμερικανικού Υπουργείου Εξωτερικών προς το Κογκρέσο ανέφερε ότι οι πληρωμές συνεχίζονται με άλλη ονομασία, αν και προκαταρκτικά στοιχεία ανεξάρτητου εξωτερικού ελέγχου δείχνουν ότι η μεταρρύθμιση εφαρμόζεται κανονικά.
Ξεκαθαρίζοντας τη θέση των ΗΠΑ, εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ τόνισε ότι η επαληθεύσιμη ολοκλήρωση των μεταρρυθμίσεων και ο οριστικός τερματισμός των πληρωμών προς όσους εμπλέκονται σε τρομοκρατικές ενέργειες αποτελούν απαράβατο όρο για την ασφάλεια του Ισραήλ και την άρση των αμερικανικών ανησυχιών.