Στο πολιτικό σκηνικό των Ηνωμένων Πολιτειών βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη μια δομική μετατόπιση εντός του Δημοκρατικού Κόμματος. Όπως ακριβώς το κίνημα του Tea Party ώθησε πριν από μία δεκαετία το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα προς τα δεξιά, έτσι και σήμερα μια νέα εσωτερική τάση μετακινεί τους Δημοκρατικούς σε σαφώς πιο ριζοσπαστικές, αντικαπιταλιστικές θέσεις.
Το πλέον ενδιαφέρον στοιχείο αυτής της πολιτικής μεταμόρφωσης είναι το κοινωνικοοικονομικό προφίλ όσων την τροφοδοτούν. Δεν πρόκειται για τα παραδοσιακά στρώματα της χειρωνακτικής βιομηχανικής εργατικής τάξης, αλλά για μια νέα γενιά πολιτών με υψηλό μορφωτικό επίπεδο και σχετική οικονομική ευμάρεια.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της οργάνωσης Δημοκρατικοί Σοσιαλιστές της Αμερικής (DSA), η οποία αριθμεί πλέον πάνω από 100.000 μέλη, το 77% των μελών αυτοπροσδιορίζονται ως λευκοί, ενώ παράλληλα το 80% και άνω των μελών ηλικίας 25 ετών και άνω κατέχουν τουλάχιστον ένα πανεπιστημιακό πτυχίο.
Η σύνθεση αυτή οδήγησε αναλυτές (όπως τον Τζέι Κάσπιαν Κανγκ στο New Yorker) να εισαγάγουν τον όρο «σοσιαλιστές με Subaru», περιγράφοντας μορφωμένους νέους που διαθέτουν την οικονομική άνεση να καταναλώνουν ποιοτικά αγαθά και να ζουν άνετα, αλλά ταυτόχρονα νιώθουν βαθιά εργασιακή και στεγαστική ανασφάλεια, στερούμενοι τη δυνατότητα να αποκτήσουν δική τους κατοικία.
Η πολεμική των ΜΜΕ και οι αντιφάσεις των ηγετικών στελεχών
Η ανάδειξη προβεβλημένων στελεχών από εύπορα υπόβαθρα έχει μετατραπεί σε κεντρικό όπλο στα χέρια των συντηρητικών μέσων ενημέρωσης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο 38χρονος Γκουστάβο Γκορντίγιο, συμπρόεδρος του παραρτήματος των DSA στη Νέα Υόρκη, ο οποίος βρέθηκε στο στόχαστρο της New York Post όταν αποκαλύφθηκε ότι διαμένει σε πολυτελή μεζονέτα αξίας 1,5 εκατ. δολαρίων στο Μπρούκλιν, αγορασμένη από τους εκατομμυριούχους γονείς του, ενώ παράλληλα είχε εγκαταλείψει τις σπουδές του στο Γέιλ και μια μαθητεία ηλεκτρολόγου για να αφοσιωθεί στον πολιτικό ακτιβισμό.
Παρόμοιες αιτιάσεις περί υποκρισίας και πλαστής ταύτισης με την εργατική τάξη αντιμετώπισαν ο Ζοχράν Μαμντάνι, υποψήφιος δήμαρχος της Νέας Υόρκης, ως γόνος διακεκριμένου καθηγητή του Κολούμπια και βραβευμένης σκηνοθέτιδας, καθώς και ο Γκρέιαμ Πλάτνερ, πρώην υποψήφιος Γερουσιαστής, ο οποίος κατηγορήθηκε ότι υποδυόταν τον απλό εργάτη παρά τις ισχυρές οικογενειακές οικονομικές πλάτες.
Η κρίση της «Επαγγελματικής - Διοικητικής Τάξης»
Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο Τάιλερ Όστιν Χάρπερ στο The Atlantic, η απλή επικέντρωση στην προσωπική υποκρισία ορισμένων στελεχών προσπερνά το ουσιαστικό ερώτημα: γιατί οι ίδιοι οι ευνοημένοι του συστήματος επιδιώκουν την αποδόμησή του;
Η απάντηση βρίσκεται στην κρίση της «επαγγελματικής - διοικητικής τάξης» (Professional-Managerial Class), όρος που διατυπώθηκε το 1977 από τους Τζον και Μπάρμπαρα Ερενράιχ. Η τάξη αυτή —στην οποία ανήκουν γιατροί, δικηγόροι, καθηγητές, μηχανικοί λογισμικού, δημοσιογράφοι και κοινωνικοί λειτουργοί— είχε ιστορικά την αποστολή να νομιμοποιεί και να συντηρεί τον καπιταλισμό, αποδεικνύοντας ότι το σύστημα προσφέρει ποιότητα ζωής, πολιτιστικά αγαθά και κοινωνική ανέλιξη.
Σήμερα, η τάξη αυτή καταρρέει εσωτερικά. Σύμφωνα με δημοσκόπηση της YouGov για το CBS News, μόλις το 32% των ψηφοφόρων των Δημοκρατικών εκφράζεται θετικά για τον καπιταλισμό, ενώ το 58% αποτιμά θετικά τον σοσιαλισμό. Μάλιστα, στους Δημοκρατικούς με πανεπιστημιακή μόρφωση, η θετική γνώμη για τον σοσιαλισμό ξεπερνά το 70%.
Η μετατόπιση προς την Αριστερά δεν είναι απλώς μια περαστική νεανική μόδα. Πηγάζει από τη σκληρή καθημερινή εμπειρία των ίδιων των επαγγελματιών της γνώσης: εκπαιδευτικοί που πληρώνουν από την τσέπη τους τα σχολικά είδη των μαθητών, ερευνητές και καθηγητές που διδάσκουν παράλληλα σε τρία πανεπιστήμια με ωρομίσθια σύμβαση για να επιβιώσουν, νοσηλευτές που βλέπουν τα νοσοκομεία τους να εξαγοράζονται από κερδοσκοπικά funds, καθώς και νέοι πτυχιούχοι επιβαρυμένοι με εξοντωτικά φοιτητικά δάνεια χωρίς καμία εγγύηση εισόδου στη μεσαία τάξη.
Όταν οι άνθρωποι που καλούνται να υπερασπιστούν το σύστημα διαπιστώνουν από πρώτο χέρι την αδικία, την ανασφάλεια και την απουσία προοπτικής, η αποστασία τους από τον καπιταλισμό δεν αποτελεί υποκρισία, αλλά μια ορθολογική και ηθική αντίδραση απέναντι σε ένα σύστημα που αδυνατεί πλέον να πείσει ακόμη και τους ίδιους τους απολογητές του.