Η στρατιωτική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή επεκτείνεται απροσδόκητα στο αφρικανικό μέτωπο, με τις ΗΠΑ να προχωρούν, τον Μάρτιο του 2026, στον χαρακτηρισμό των Μουσουλμάνων Αδελφών εντός του σουδανικού στρατού ως τρομοκρατικής οργάνωσης.
Η απόφαση αυτή ελήφθη αφού ηγετικά στελέχη της οργάνωσης δήλωσαν δημόσια την ετοιμότητά τους να πολεμήσουν στο πλευρό της Τεχεράνης σε περίπτωση αμερικανικής ή ισραηλινής χερσαίας εισβολής στο Ιράν. Η κίνηση της Ουάσιγκτον αποσκοπεί στον περιορισμό της ιρανικής και κινεζικής επιρροής στην περιοχή, θέτοντας τον σουδανικό στρατό σε δεινή θέση, καθώς βασίζεται σε αυτές τις ομάδες για την αντιμετώπιση των Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης (RSF) του Χεμεντί.
Η «διπλωματία του πίσω καθίσματος» από το Πεκίνο
Η Κίνα, αντιμέτωπη με την απειλή για τις πετρελαϊκές και αναπτυξιακές της επενδύσεις, υιοθετεί μια στάση προσεκτικού πραγματισμού. Οι κινεζικές υπηρεσίες πληροφοριών παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, επιλέγοντας τη λεγόμενη «διπλωματία του πίσω καθίσματος» (backseat diplomacy).
Το Πεκίνο αποφεύγει την άμεση εμπλοκή ή τη στήριξη των φιλοϊρανικών φατριών, προκρίνοντας μη δυτικές διαμεσολαβητικές προσπάθειες. Παρόλο που η Κίνα βλέπει την ιρανική παρέμβαση ως παράγοντα αστάθειας, δεν τη θεωρεί «κόκκινη γραμμή», αρκούμενη στη διασφάλιση των ενεργειακών οδών και των υποδομών της.
Οι εσωτερικές εκκαθαρίσεις στον σουδανικό στρατό
Υπό το βάρος των διεθνών πιέσεων και του φόβου για οικονομική απομόνωση από τα κράτη του Κόλπου, η ηγεσία του σουδανικού στρατού υπό τον στρατηγό Αμπντέλ Φατάχ αλ-Μπουρχάν έσπευσε να πάρει αποστάσεις.
Νομικές διώξεις: Ξεκίνησαν συλλήψεις ισλαμιστών εθελοντών και διοικητών, με πιο χαρακτηριστική την κράτηση του ηγέτη Νάτζι Αμπντουλάχ, ο οποίος είχε υποσχεθεί την αποστολή drones και μαχητών για την προστασία της Τεχεράνης.
Διπλωματική θωράκιση: Ο στρατός ξεκαθάρισε ότι οι ιδεολογικές αυτές φωνές δεν εκπροσωπούν την επίσημη κρατική πολιτική, επιχειρώντας να διασώσει τις ζωτικές σχέσεις του με τη Σαουδική Αραβία και να αποφύγει την ένταξη στον «Άξονα της Αντίστασης».
Η στρατηγική ευκαιρία της Κίνας
Το Πεκίνο αντιμετωπίζει με καχυποψία τις αμερικανικές κυρώσεις, θεωρώντας τες εργαλείο πολιτικής πίεσης. Ωστόσο, η κινεζική στρατηγική ενδέχεται να εκμεταλλευτεί το κενό που δημιουργεί η οικονομική απομόνωση των Μουσουλμάνων Αδελφών.
Η Κίνα παρουσιάζεται ως ένας πιο «αξιόπιστος» εταίρος που δεν παρεμβαίνει στην εσωτερική ταυτότητα των συμμάχων του, υπό την προϋπόθεση ότι διασφαλίζεται η σταθερότητα. Μακροπρόθεσμα, η μείωση της ιρανικής επιρροής στο Σουδάν λόγω των αραβικών αντιδράσεων θα μπορούσε να εξυπηρετήσει τα κινεζικά συμφέροντα, επιτρέποντας στο Πεκίνο να εδραιωθεί ως ο κυρίαρχος εξωτερικός δρώντας χωρίς τη στρατιωτική κόστους εμπλοκή.