Η παγκόσμια αγορά ενέργειας βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα παράδοξο φαινόμενο, καθώς οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν απροσδόκητα σταθερές, παρά το γεγονός ότι ο πόλεμος στο Ιράν έχει προκαλέσει ένα από τα μεγαλύτερα σοκ προσφοράς στην ιστορία, παραλύοντας τα Στενά του Ορμούζ.
Σύμφωνα με στοιχεία της JPMorgan, η επίσημη εμπορική κίνηση μέσω του στρατηγικής σημασίας περάσματος έχει κατακρημνιστεί, αγγίζοντας μόλις το 15% των προπολεμικών επιπέδων. Παρ' όλα αυτά, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης δεν έχουν σημειώσει τη ραγδαία εκτίναξη που πολλοί προέβλεπαν.
Ανάλυση του CNNi επιχειρεί να εξηγήσει αυτή την ηρεμία, προκρίνοντας τη θεωρία ότι σημαντικοί όγκοι αργού πετρελαίου καταφέρνουν να παρακάμψουν τον διπλό αποκλεισμό των Στενών μέσω παράνομων οδών. Αναλυτές επισημαίνουν ότι πολλά δεξαμενόπλοια σβήνουν τους αναμεταδότες τους για να κινούνται χωρίς να εντοπίζονται.
Η JPMorgan εκτιμά ότι αυτές οι «αόρατες» ροές έφτασαν τα 2,1 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως στα τέλη Μαΐου, γεγονός που μετριάζει την ένταση της κρίσης, χωρίς ωστόσο να ανατρέπει πλήρως την ανοδική τάση στα διεθνή αποθέματα.
Διαδρομές «φαντάσματα» και εναλλακτικοί αγωγοί
Στην ίδια κατεύθυνση κινούνται και οι εκτιμήσεις του Rapidan Energy Group, οι οποίες αναφέρουν ότι οι παράνομες διελεύσεις έχουν λειτουργήσει ως ανάχωμα στην πλήρη κατάρρευση της αγοράς. Από την πλευρά της, η επενδυτική τράπεζα Piper Sandler υπολογίζει ότι τον Μάιο διακινούνταν καθημερινά περίπου 2,9 εκατομμύρια βαρέλια από τα Στενά, εκ των οποίων τα 2,1 εκατομμύρια αφορούσαν πλοία που πλήρωναν διόδια σε ιρανικές οντότητες και τα υπόλοιπα 900.000 βαρέλια μεταφέρονταν από πλοία-φαντάσματα.
Πέρα από το λαθρεμπόριο, καθοριστικό ρόλο παίζει η διοχέτευση 4,5 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα εκτός Περσικού Κόλπου μέσω εναλλακτικών υποδομών, όπως ο αγωγός Ανατολής-Δύσης της Σαουδικής Αραβίας που καταλήγει στην Ερυθρά Θάλασσα.
Ωστόσο, ο πιο σημαντικός παράγοντας για τη σταθεροποίηση των τιμών εντοπίζεται στην Κίνα, η οποία έχει περιορίσει αισθητά τις εισαγωγές της, επιλέγοντας να καλύψει τις ανάγκες της από τα τεράστια εθνικά της αποθέματα. Η μειωμένη αυτή ζήτηση από έναν από τους μεγαλύτερους καταναλωτές παγκοσμίως έδωσε την απαραίτητη ανάσα στο διεθνές σύστημα.
Προειδοποιήσεις για επερχόμενη επιδείνωση
Παρά την προσωρινή ισορροπία, η JPMorgan προειδοποιεί ότι οι τιμές, οι οποίες προσεγγίζουν τα 100 δολάρια, δεν υποδηλώνουν ότι το πρόβλημα είναι μικρό, αλλά ότι η αγορά έχει βρει ακριβούς τρόπους να το απορροφήσει. Πολλοί αναλυτές ανησυχούν ότι οι επενδυτές υποτιμούν τους πραγματικούς κινδύνους, καθώς τα εμπορικά αποθέματα μειώνονται ραγδαία και το Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου των ΗΠΑ αγγίζει το χαμηλότερο επίπεδο από τις αρχές της δεκαετίας του 1980.
Οι προβλέψεις για το άμεσο μέλλον παραμένουν δυσοίωνες. Στελέχη της Piper Sandler εκτιμούν ότι η κατάσταση θα επιδεινωθεί κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, προβλέποντας ότι η τιμή του Brent θα σκαρφαλώσει στα 130 δολάρια το βαρέλι τον Ιούλιο και τον Αύγουστο. Μια τέτοια εξέλιξη αναμένεται να ωθήσει την τιμή της βενζίνης πάνω από τα 5 δολάρια το γαλόνι στις ΗΠΑ, γεγονός που, σύμφωνα με τους ειδικούς, ίσως λειτουργήσει ως αναγκαστικό κίνητρο για τη μείωση της κατανάλωσης και την έκτακτη απελευθέρωση νέων αποθεμάτων.