Συγκλονίζουν οι αποκαλύψεις από την πόλη Ουβίρα, στην ανατολική Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, όπου κυβερνητικοί αξιωματούχοι ανακοίνωσαν τον εντοπισμό δύο ομαδικών τάφων με τουλάχιστον 172 θύματα. Η μακάβρια ανακάλυψη έγινε αμέσως μετά την ανάκτηση του ελέγχου της περιοχής από τον κυβερνητικό στρατό, έπειτα από τη σύντομη αλλά βίαιη κατοχή της από την αντάρτικη οργάνωση AFC/M23.
Το χρονικό της τραγωδίας
Η Ουβίρα, μια πόλη στρατηγικής σημασίας στις όχθες της λίμνης Τανγκανίκα, καταλήφθηκε από τους αντάρτες τον περασμένο Δεκέμβριο. Αν και η απόσυρσή τους ξεκίνησε μια εβδομάδα αργότερα υπό τη διεθνή πίεση —κυρίως των ΗΠΑ— οι πληγές που άφησαν πίσω τους αποδεικνύονται βαθιές.
Σύμφωνα με τον κυβερνήτη του Νότιου Κίβου, Ζαν-Ζακ Πουρούσι, οι σοροί βρέθηκαν κατανεμημένες σε δύο συνοικίες:
- Κιλομόνι: Εντοπίστηκαν 31 πτώματα.
- Καβιμβίρα: Εντοπίστηκαν 141 πτώματα. Επιπλέον, τοπικοί ακτιβιστές αναφέρουν την ύπαρξη και άλλων τάφων σε γειτονικά χωριά, όπως η Καμπίμπα, γεγονός που υποδηλώνει ότι ο αριθμός των θυμάτων ενδέχεται να αυξηθεί.
Αλληλοκατηγορίες και καταγγελίες για εγκλήματα πολέμου
Η οργάνωση Human Rights Watch είχε ήδη προειδοποιήσει από τον Δεκέμβριο για συνοπτικές εκτελέσεις αμάχων από τους αντάρτες της Μ23, επικαλούμενη μαρτυρίες κατοίκων και πηγές του ΟΗΕ. Από την πλευρά της, η ηγεσία των ανταρτών αρνείται κάθε εμπλοκή, κάνοντας λόγο για κυβερνητική «προπαγάνδα» με στόχο τη δυσφήμισή τους.
Ωστόσο, η κατάσταση περιπλέκεται καθώς το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων σημειώνει ότι ούτε ο κυβερνητικός στρατός ούτε οι φιλοκυβερνητικές παραστρατιωτικές ομάδες είναι άμοιροι ευθυνών, καθώς φέρονται να διέπραξαν εγκλήματα κατά τη διάρκεια της υποχώρησής τους πριν από την κατάληψη της πόλης.
Το ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο
Η προέλαση της Μ23 τον τελευταίο χρόνο έχει προκαλέσει τεράστια ανθρωπιστική κρίση, με την οργάνωση να ελέγχει πλέον σημαντικά τμήματα των επαρχιών Βόρειου και Νότιου Κίβου. Παράλληλα, η ένταση με τη γειτονική Ρουάντα παραμένει στα ύψη, με την Κινσάσα και τον ΟΗΕ να την κατηγορούν για στρατιωτική στήριξη των ανταρτών, ισχυρισμούς τους οποίους το Κιγκάλι απορρίπτει κατηγορηματικά. Παρά τις μεσολαβητικές προσπάθειες των ΗΠΑ και του Κατάρ, οι μάχες συνεχίζονται αμείωτες, βυθίζοντας την περιοχή σε έναν φαύλο κύκλο βίας.