Μια από τις πιο σημαντικές αρχαιολογικές αποκαλύψεις των τελευταίων ετών έρχεται στο φως στο νότιο Ιράκ, όπου ερευνητές επιβεβαίωσαν τη θέση της «Αλεξάνδρειας του Τίγρη», της χαμένης πόλης που ίδρυσε προσωπικά ο Μέγας Αλέξανδρος τον 4ο αιώνα π.Χ.
Ένας εμπορικός κολοσσός που άντεξε στον χρόνο
Η πόλη, που ιδρύθηκε το 324 π.Χ. για να γεφυρώσει το εμπόριο μεταξύ της Ινδίας και της Μεσογείου, αποτελούσε ένα στρατηγικό λιμάνι στη συμβολή των ποταμών Τίγρη και Καρούν. Αν και η περιοχή έπεσε στη λήθη μετά τον 3ο αιώνα μ.Χ., λόγω των αλλαγών στην κοίτη του Τίγρη, τα ευρήματα των σύγχρονων αρχαιολόγων μαρτυρούν μια μητρόπολη ασύλληπτου μεγέθους.
Τα ευρήματα και η «αόρατη» ιστορία
Χρησιμοποιώντας drones και σαρώσεις υψηλής ανάλυσης, η ομάδα του Πανεπιστημίου της Κωνσταντίας και οι Βρετανοί αρχαιολόγοι χαρτογράφησαν μια έκταση 2,5 τετραγωνικών μιλίων. Τα αποτελέσματα της γεωφυσικής έρευνας αποκαλύπτουν:
Τεράστια οικοδομικά τετράγωνα: Μεγέθη που ξεπερνούν ακόμη και τις πρωτεύουσες της εποχής, όπως η Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου.
Υποδομές: Εντοπίστηκαν ναοί, εργαστήρια, φούρνοι και το εντυπωσιακό δίκτυο καναλιών του αρχαίου λιμανιού.
Επιβλητικά τείχη: Οχυρωματικές κατασκευές που φτάνουν σε ορισμένα σημεία τα οκτώ μέτρα ύψος, διατηρημένες σε εξαιρετική κατάσταση ακριβώς κάτω από την επιφάνεια του εδάφους.
Μια ανασκαφή κάτω από αντίξοες συνθήκες
Η έρευνα στον χώρο του Τζεμπέλ Καγιάμπερ ήταν μια διαρκής πρόκληση. Οι αρχαιολόγοι εργάστηκαν για χρόνια σε συνθήκες ακραίας ζέστης (πάνω από 49 βαθμούς Κελσίου), ενώ κατά το παρελθόν η περιοχή υπήρξε πεδίο μαχών κατά τον πόλεμο Ιράν-Ιράκ, με στρατόπεδα να έχουν εγκατασταθεί πάνω στα ερείπια. Ακόμα και κατά την έναρξη των ερευνών το 2013, οι ερευνητές έπρεπε να μετακινούνται με τεθωρακισμένα οχήματα για λόγους ασφαλείας.
Το «κλειδί» για το Παρθικό Βασίλειο
Σύμφωνα με τον καθηγητή Στέφαν Ρ. Χάουζερ, η Αλεξάνδρεια του Τίγρη προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία για τη μελέτη του Παρθικού Βασιλείου, μιας από τις λιγότερο κατανοητές δυνάμεις της αρχαιότητας. Επειδή ο χώρος δεν υπέστη ποτέ μεταγενέστερη οικοδομική παρέμβαση, θεωρείται «χρονοκάψουλα» που επιτρέπει στους επιστήμονες να ανασυνθέσουν ολόκληρο το πολεοδομικό σχέδιο μιας αρχαίας μητρόπολης.
Η ομάδα σχεδιάζει τώρα, με την εξασφάλιση της απαραίτητης χρηματοδότησης, να προχωρήσει σε στοχευμένες ανασκαφές στα εργαστήρια και τις οικιστικές ζώνες, συνεχίζοντας το έργο που ξεκίνησε το 2016 για να αναδείξει πλήρως το μεγαλείο της πόλης που ο ίδιος ο Μέγας Αλέξανδρος οραματίστηκε ως κόμβο του κόσμου.