Η σταθερότητα στη Μέση Ανατολή και η μελλοντική γεωπολιτική ισορροπία της περιοχής εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις σχέσεις που διατηρούν η Δύση και το Ισραήλ με την Τουρκία, εκτιμά σε ανάλυσή του στην Telegraph ο ειδικός στις διεθνείς σχέσεις, Ed Husain.
Όπως επισημαίνει, η ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή βασίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες: τα αραβικά κράτη, την Τουρκία και το Ιράν. Για να διατηρήσουν την επιρροή τους, η Δύση και το Ισραήλ χρειάζεται να έχουν στο πλευρό τους τουλάχιστον δύο από αυτούς τους παράγοντες.
Μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, η Δύση και το Ισραήλ έχουν καταφέρει σε μεγάλο βαθμό να περιορίσουν και να απομονώσουν το Ιράν. Ωστόσο, σύμφωνα με την ανάλυση, η αυξανόμενη ρητορική ορισμένων Ισραηλινών πολιτικών εναντίον της Τουρκίας ενδέχεται να διαταράξει αυτή την ισορροπία.
Στο άρθρο γίνεται αναφορά σε δηλώσεις του πρώην πρωθυπουργού του Ισραήλ Ναφτάλι Μπένετ, ο οποίος χαρακτήρισε την Τουρκία «νέα απειλή», προχωρώντας ακόμη και σε συγκρίσεις με το Ιράν. Παρόμοια στάση αποδίδεται και στον πρώην υπουργό Άμυνας Γιοάβ Γκάλαντ, που εμφανίζεται να αντιμετωπίζει την Άγκυρα με αυξημένη καχυποψία.
Ο Husain, ωστόσο, υποστηρίζει ότι μια τέτοια προσέγγιση αγνοεί τη μακροχρόνια γεωπολιτική αντιπαλότητα μεταξύ Τουρκίας και Ιράν. Οι δύο χώρες ανταγωνίζονται εδώ και δεκαετίες για επιρροή στον μουσουλμανικό κόσμο, με ιστορικές συγκρούσεις και έντονες πολιτικές αντιθέσεις.
Η Τουρκία, μια σουνιτική χώρα με πληθυσμό περίπου 86 εκατομμυρίων και κληρονόμος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, διατηρεί στρατηγική θέση ανάμεσα στην Ευρώπη, τη Ρωσία και τη Μέση Ανατολή. Αντίστοιχα, το σιιτικό Ιράν, με περίπου 92 εκατομμύρια κατοίκους, αποτελεί συνέχεια της περσικής αυτοκρατορικής παράδοσης και βασικό ανταγωνιστή της Άγκυρας στην περιοχή.
Στην ανάλυση υπογραμμίζεται επίσης ότι η Τουρκία αποτελεί σημαντικό σύμμαχο του ΝΑΤΟ, διαθέτοντας τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό της Συμμαχίας και ανεπτυγμένη βιομηχανία στρατιωτικών drones. Μια ενδεχόμενη σύγκρουση με την Άγκυρα θα μπορούσε να προκαλέσει ευρύτερες γεωπολιτικές αναταράξεις, επηρεάζοντας ακόμη και τις σχέσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ισραήλ.
Παρά τις εντάσεις των τελευταίων ετών, οι σχέσεις Τουρκίας και Ισραήλ δεν έχουν διακοπεί. Η Άγκυρα υπήρξε, άλλωστε, η πρώτη μουσουλμανική χώρα που αναγνώρισε το Ισραήλ το 1949, ενώ για δεκαετίες οι δύο πλευρές διατηρούσαν στενή πολιτική και οικονομική συνεργασία.
Σημαντικός παράγοντας για τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή παραμένει και ο σουνιτικός αραβικός κόσμος, ο οποίος αριθμεί περίπου 400 εκατομμύρια κατοίκους σε 21 κράτη. Χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αποκτούν ολοένα μεγαλύτερο ρόλο στη διαμόρφωση της νέας γεωπολιτικής πραγματικότητας.
Ο Husain προειδοποιεί ότι μια αντιπαράθεση με την Τουρκία θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγαλύτερη απομόνωση του Ισραήλ, ενώ ταυτόχρονα θα ενίσχυε το Ιράν και συμμάχους του, όπως η Χαμάς. Κατά την άποψή του, η διπλωματική προσέγγιση με την Άγκυρα αποτελεί πιο ρεαλιστική επιλογή για την ασφάλεια της Δύσης, του Ισραήλ αλλά και των αραβικών συμμάχων τους.
Τέλος, σημειώνει ότι μια μακροπρόθεσμη λύση για τη σταθερότητα στην περιοχή θα πρέπει να περιλαμβάνει και την προοπτική δημιουργίας παλαιστινιακού κράτους, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια του Ισραήλ.