Την πρώτη συνεδρίαση της κοινής επιτροπής για το Στενό του Ορμούζ πραγματοποίησαν το Ιράν και το Ομάν στη Μουσκάτ, με αντικείμενο τη μελλοντική διαχείριση της ναυσιπλοΐας και ζητήματα που αφορούν το στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα.
Την είδηση γνωστοποίησε ο Ιρανός υφυπουργός Εξωτερικών για Νομικές και Διεθνείς Υποθέσεις, Καζέμ Γαριμπαμπαντί, ο οποίος ανέφερε ότι η συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της επίσκεψής του στην πρωτεύουσα του Ομάν.
Σύμφωνα με τον ίδιο, κατά τις συνομιλίες με τον πρέσβη του υπουργείου Εξωτερικών του Ομάν, Αμπντουλαζίζ Αλ-Χινάι, εξετάστηκαν τα κυριαρχικά δικαιώματα των παράκτιων κρατών του Περσικού Κόλπου, καθώς και ζητήματα που αφορούν τη μελλοντική διαχείριση του Στενού του Ορμούζ, στη βάση της προσωρινής συμφωνίας που υπεγράφη αυτόν τον μήνα μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον.
Οι δύο πλευρές συμφώνησαν να συνεχίσουν τον διάλογο μέσω κοινής ομάδας εργασίας των υπουργείων Εξωτερικών τους, με στόχο τη διαμόρφωση πλαισίου για τη διαχείριση της ναυσιπλοΐας, τις υπηρεσίες που θα παρέχονται στα διερχόμενα πλοία και το σχετικό κόστος. Παράλληλα, συμφώνησαν να διαβουλεύονται με τα υπόλοιπα παράκτια κράτη του Κόλπου και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη.
Ασαφές το ζήτημα των χρεώσεων
Η κοινή δήλωση δεν κάνει ρητή αναφορά στην επιβολή διοδίων για τη διέλευση από το Στενό του Ορμούζ. Ωστόσο, οι αναφορές σε «υπηρεσίες» και «κόστη» αφήνουν ανοικτό το ενδεχόμενο επιβολής οικονομικών επιβαρύνσεων υπό διαφορετική μορφή, όπως χρεώσεις για ναυτιλιακές υπηρεσίες, μέτρα ασφαλείας ή διοικητικά τέλη.
Στις συνομιλίες συμμετείχαν επίσης ο πρόεδρος του ιρανικού Κοινοβουλίου, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, ο σουλτάνος του Ομάν, Χαϊθάμ μπιν Ταρίκ, και ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ μπιν Χαμάντ Αλ Μπουσαΐντι.
Διαφωνίες για το μέλλον του Στενού
Το μέλλον του Στενού του Ορμούζ αποτελεί ένα από τα βασικά ζητήματα στις συνομιλίες μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών.
Η Τεχεράνη εξετάζει το ενδεχόμενο επιβολής νέων «τελών υπηρεσιών», τα οποία δεν υφίσταντο πριν από τον πόλεμο, ενώ η Ουάσιγκτον απορρίπτει οποιαδήποτε μορφή οικονομικής επιβάρυνσης, υποστηρίζοντας ότι το Στενό του Ορμούζ αποτελεί διεθνή θαλάσσια οδό.
Τις τελευταίες ημέρες, το Ομάν έχει τηρήσει επιφυλακτική στάση. Αρχικά ανακοίνωσε, μαζί με το Ιράν, ότι εξετάζονται τα κόστη που σχετίζονται με τη μελλοντική διαχείριση του περάσματος. Στη συνέχεια, διευκρίνισε ότι δεν σχεδιάζεται η επιβολή «τελών διέλευσης» και ανακοίνωσε τη δημιουργία προσωρινού θαλάσσιου διαδρόμου κοντά στις ακτές του, σε συντονισμό με τον ΟΗΕ.
Το Ιράν απάντησε ότι η μόνη εξουσιοδοτημένη θαλάσσια δίοδος είναι εκείνη που διέρχεται κοντά στις δικές του ακτές.
Το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον προβλέπει ότι το Ιράν θα συμμετάσχει σε διάλογο με το Ομάν για τον καθορισμό του μελλοντικού καθεστώτος διαχείρισης του Στενού του Ορμούζ, σε συνεννόηση με τα υπόλοιπα παράκτια κράτη και σύμφωνα με το ισχύον διεθνές δίκαιο.
Το ίδιο κείμενο προβλέπει ότι η διέλευση των πλοίων θα παραμείνει χωρίς οικονομική επιβάρυνση για διάστημα 60 ημερών από την υπογραφή της συμφωνίας, χωρίς να διευκρινίζεται τι θα ισχύσει μετά τη λήξη της μεταβατικής αυτής περιόδου.