Μια συστηματική προσπάθεια δημιουργίας πολιτικών και επιχειρησιακών τετελεσμένων επί του πεδίου βρίσκεται σε εξέλιξη από την Άγκυρα και το κατοχικό καθεστώς, ενόψει της κρίσιμης επίσκεψης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, στην Κύπρο στα τέλη Ιουλίου.
Βασική επιδίωξη της τουρκικής πλευράς είναι να μετατοπίσει το πλαίσιο των διαπραγματεύσεων, προτάσσοντας τη λύση συνομοσπονδίας δύο κυρίαρχων κρατών.
Η στρατηγική της Τουρκίας εξελίσσεται μέσα από συντονισμένες ενέργειες σε πολλαπλά μέτωπα. Στον ενεργειακό τομέα, μετά τις ανακοινώσεις για τον αγωγό Ισραήλ–Κύπρου, η Άγκυρα υπέγραψε παράνομο «μνημόνιο» με τα κατεχόμενα για την κατασκευή διπλού υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου 101 χιλιομέτρων, το οποίο συνοδεύεται από σεισμικές έρευνες του σκάφους Oruç Reis.
Παράλληλα, τέθηκε σε λειτουργία το νέο σύστημα θαλάσσιας επιτήρησης VTS με τεχνολογία HAVELSAN και ASELSAN, το οποίο παρέχει 24ωρη παρακολούθηση της ναυσιπλοΐας με απευθείας μεταφορά δεδομένων στο κέντρο ελέγχου στη Μερσίνα.
Στο πεδίο της ασφάλειας, από τον Μάρτιο έχει ενεργοποιηθεί ένα ευρύ στρατιωτικό πλέγμα στο βόρειο τμήμα του νησιού, με τη μεταστάθμευση μαχητικών F-16, την εγκατάσταση αντιαεροπορικών συστημάτων Hisar-A και τη χρήση drones τύπου Akıncı και TB2.
Πατώντας στο προηγούμενο του υποθαλάσσιου αγωγού νερού που λειτουργεί από το 2015, η Τουρκία προωθεί παράλληλα τη σύνδεση ηλεκτρικού καλωδίου, αν και το συγκεκριμένο έργο συναντά θεσμικά εμπόδια, καθώς ο ENTSO-E και η ΕΕ αναγνωρίζουν αποκλειστικά το έργο Great Sea Interconnector της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Ο ουσιαστικός στόχος της Άγκυρας δεν είναι η άμεση τεχνική ολοκλήρωση των έργων, αλλά η προκαταβολική νομιμοποίηση μιας νέας πραγματικότητας, όπου οι βασικές υποδομές, η ασφάλεια και η επιτήρηση των κατεχομένων ελέγχονται πλήρως από το τουρκικό κράτος στο πλαίσιο του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Η Λευκωσία έχει καταγγείλει τις ενέργειες αυτές ως παράνομες, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση κάλεσε την Τουρκία να σεβαστεί τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών-μελών.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η Κυπριακή Δημοκρατία καλείται να περάσει στην αντεπίθεση, επιταχύνοντας τα δικά της ενεργειακά έργα, θέτοντας τις μονομερείς τουρκικές ενέργειες στον ΓΓ του ΟΗΕ και διεκδικώντας την επιβολή ευρωπαϊκών κυρώσεων σε όσους εμπλέκονται στα παράνομα έργα.