Η επιστροφή του Κυριάκου Μητσοτάκη από τη Νέα Υόρκη σηματοδοτεί την τελική ευθεία για τις αποφάσεις της κυβέρνησης σχετικά με τις παρεμβάσεις για το αυξημένο ενεργειακό κόστος.
Οι οριστικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν στο υπουργικό συμβούλιο της Τετάρτης, με το ενδιαφέρον να στρέφεται στην τοποθέτηση του πρωθυπουργού, μετά από μια εβδομάδα κατά την οποία καταγράφηκαν εσωκομματικές και ενδοκυβερνητικές εντάσεις, αλλά και δηλώσεις κυβερνητικών στελεχών που προκάλεσαν αντιδράσεις.
Το ζήτημα της ενέργειας αποτελεί πλέον σημαντική πρόκληση για την κυβέρνηση, καθώς υπάρχει ο κίνδυνος νέου κύματος πληθωριστικών πιέσεων και μετακύλισης των αυξήσεων στο σύνολο των προϊόντων και υπηρεσιών.
Η ακρίβεια παραμένει εδώ και μεγάλο διάστημα μία από τις βασικές ανησυχίες των πολιτών, με τον πρωθυπουργό, στην εβδομαδιαία ανάρτησή του, να επιχειρεί να αναδείξει την αντιμετώπιση του κόστους ζωής ως άμεση κυβερνητική προτεραιότητα.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη συγκράτηση του ενεργειακού κόστους, με προτεραιότητα στο πετρέλαιο θέρμανσης, ενώ παράλληλα αναφέρθηκε στην ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος μέσω νέων φορολογικών ελαφρύνσεων και της αύξησης των ονομαστικών μισθών.
Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση δέχεται πιέσεις και από την αντιπολίτευση, η οποία ζητά μεταξύ άλλων μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης και πρόσθετα μέτρα στήριξης των νοικοκυριών. Αντίστοιχες πιέσεις μεταφέρονται και από βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, οι οποίοι εισπράττουν από την εκλογική τους βάση έντονο προβληματισμό για το κόστος θέρμανσης ενόψει του χειμώνα.
Ορισμένοι έχουν τοποθετηθεί δημόσια υπέρ πρόσθετων παρεμβάσεων, ενώ, σύμφωνα με πληροφορίες, στο εσωτερικό της Κοινοβουλευτικής Ομάδας εξετάζεται ακόμη και η κατάθεση σχετικής ερώτησης στη Βουλή.
Στο ζήτημα του ΕΦΚ, πάντως, η κυβέρνηση έχει διαμηνύσει ότι οποιαδήποτε μείωση εξαρτάται από την έγκριση των ευρωπαϊκών θεσμών, ώστε η σχετική δαπάνη να εξαιρεθεί από τον υπολογισμό του ανώτατου ορίου δαπανών. Ο πρωθυπουργός έχει προαναγγείλει ότι θα θέσει το θέμα στη Σύνοδο Κορυφής, χωρίς μέχρι στιγμής να είναι σαφές εάν υπάρχει ευρωπαϊκή συναίνεση για μια κοινή λύση, την ώρα που αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προχωρούν ήδη σε εθνικές παρεμβάσεις για τον περιορισμό του ενεργειακού κόστους.
Παράλληλα, κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι ο σχεδιασμός των μέτρων θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη το ενδεχόμενο μιας παρατεταμένης ενεργειακής κρίσης. Για τον λόγο αυτό, το κυβερνητικό επιτελείο εξετάζει τη διατήρηση δημοσιονομικών εφεδρειών, ώστε να υπάρχει περιθώριο για νέες παρεμβάσεις εφόσον επιβεβαιωθούν τα δυσμενέστερα σενάρια.
Η προσέγγιση αυτή, ωστόσο, δεν φαίνεται να περιορίζει τον προβληματισμό στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας. Ήδη εκτιμάται ότι ο αντίκτυπος των μέτρων που παρουσιάστηκαν στη ΔΕΘ έχει περιοριστεί, ενώ αντίστοιχα περιορισμένη εμφανίζεται η επίδραση των παρεμβάσεων που έχουν ανακοινωθεί για το πετρέλαιο θέρμανσης και της συνέχισης της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης.
Πέρα από το ίδιο το ενεργειακό ζήτημα, στο κυβερνητικό επιτελείο αναδεικνύεται και ένα ευρύτερο πολιτικό ζητούμενο: η δυνατότητα της κυβέρνησης να διαμορφώνει την πολιτική ατζέντα και να διατηρεί την πρωτοβουλία των κινήσεων σε μια περίοδο αυξημένων κοινωνικών και οικονομικών πιέσεων.