Ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία αποδίδεται στην απόφαση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο να επισκεφθεί την Αθήνα χωρίς να συμπεριλάβει την Άγκυρα στην περιοδεία του, καθώς, σύμφωνα με εκτιμήσεις από τον Ρεπουμπλικανικό χώρο, η επιλογή αυτή αντανακλά μια μετατόπιση των αμερικανικών προτεραιοτήτων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, η εξέλιξη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική στη σημερινή γεωπολιτική συγκυρία και εκλαμβάνεται ως ένδειξη ότι η Ουάσινγκτον δεν θεωρεί πλέον πως ο δρόμος προς την Ανατολική Μεσόγειο περνά υποχρεωτικά μέσα από την Τουρκία.
Άνθρωποι από τον Ρεπουμπλικανικό χώρο υπενθυμίζουν ότι ανάλογη επιλογή είχε κάνει στο παρελθόν και ο Μάικ Πομπέο. Εκτιμούν, ωστόσο, ότι η απουσία της Άγκυρας από τη συγκεκριμένη περιοδεία του Ρούμπιο αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα εξαιτίας των σημερινών συνθηκών στην περιοχή.
«Αναβάθμιση του γεωπολιτικού βάρους της Αθήνας»
Σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, η επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών αποτυπώνει παράλληλα μια αναβάθμιση του γεωπολιτικού βάρους της Αθήνας.
Η Ελλάδα εμφανίζεται να αποκτά αυξημένη σημασία στον αμερικανικό σχεδιασμό για την Ανατολική Μεσόγειο, σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις Τουρκίας και Ισραήλ βρίσκονται σε ένταση.
Η παρουσία του Ρούμπιο στην Αθήνα ερμηνεύεται στο ίδιο πλαίσιο και ως μήνυμα στήριξης προς το Ισραήλ, δεδομένης της σταθερά φιλοϊσραηλινής στάσης του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών και της στρατηγικής σχέσης Ουάσινγκτον–Τελ Αβίβ.
Στην ευρύτερη εικόνα εντάσσεται και πρόσφατη τοποθέτηση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, σύμφωνα με την οποία οι διαφορές μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας θα πρέπει να επιλύονται μέσω διαλόγου και όχι μέσω απειλών. Η ελληνική πλευρά υπογραμμίζει από την πλευρά της ότι η Αθήνα δεν ακολουθεί πολιτική απειλών έναντι της Τουρκίας.
Η Ουάσινγκτον δεν γυρίζει την πλάτη στην Τουρκία
Η απουσία της Άγκυρας από την περιοδεία Ρούμπιο δεν ερμηνεύεται, πάντως, ως συνολική απομάκρυνση των ΗΠΑ από την Τουρκία.
Οι επαφές μεταξύ των δύο πλευρών συνεχίζονται, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ είχε βρεθεί στη σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα και είχε θερμές επαφές με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Επαφές υπήρξαν επίσης στο περιθώριο της συνόδου του ΟΗΕ μέσω των αντιπροσωπειών των δύο χωρών, ενώ οι συζητήσεις για το ζήτημα των ρωσικών S-400 παραμένουν ανοιχτές.
Το συγκεκριμένο θέμα εξακολουθεί να αποτελεί βασικό εμπόδιο για τα F-35. Σύμφωνα με την αμερικανική θέση, όσο οι S-400 παραμένουν σε τουρκικό έδαφος, η υφιστάμενη νομοθεσία δεν επιτρέπει να προχωρήσει συζήτηση για την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών.
Επενδύσεις και Τεχνητή Νοημοσύνη στην ατζέντα
Πέρα από τα ζητήματα άμυνας και περιφερειακής ασφάλειας, ιδιαίτερη βαρύτητα αναμένεται να δοθεί και στην οικονομική διάσταση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων.
Ο Μάρκο Ρούμπιο είχε επισημάνει πριν από την έναρξη της ευρωπαϊκής περιοδείας του, η οποία ξεκίνησε από την Ισλανδία και ολοκληρώνεται στην Πορτογαλία, ότι οι σχέσεις ΗΠΑ και Ελλάδας δεν περιορίζονται στη στρατιωτική συνεργασία και την αμερικανική στρατιωτική παρουσία, αλλά περιλαμβάνουν ισχυρούς οικονομικούς δεσμούς και επενδύσεις.
Το αμερικανικό επενδυτικό ενδιαφέρον για την Ελλάδα αναμένεται έτσι να αποτελέσει ένα από τα βασικά θέματα των επαφών στην Αθήνα.
Στην ατζέντα βρίσκεται και η Τεχνητή Νοημοσύνη, τομέας στον οποίο εξετάζονται δυνατότητες νέων επενδύσεων και συνεργασιών και στον οποίο αποδίδει ιδιαίτερη σημασία η ελληνική πλευρά.
Το βάρος στον 6ο Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας–ΗΠΑ
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών συνοδεύεται στην Αθήνα από πολυμελή αντιπροσωπεία συνεργατών και υφυπουργών με αρμοδιότητες σε κρίσιμους τομείς, μεταξύ των οποίων οι πολιτικές υποθέσεις, ο πολιτισμός, η άμυνα και η ασφάλεια και η ενέργεια.
Η παρουσία τριών βασικών υφυπουργών Εξωτερικών θεωρείται ενδεικτική του εύρους των συνομιλιών και δίνει το στίγμα της έκτης συνεδρίασης του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ.
Μετά την ολοκλήρωση της βασικής συνεδρίασης αναμένονται και υπογραφές μνημονίων συνεργασίας μεταξύ των δύο πλευρών.
Ξεχωριστή θέση έχει η συμφωνία συνεργασίας μεταξύ της Εθνοφρουράς της Φλόριντα και των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, η οποία προβλέπει, μεταξύ άλλων, κοινές εκπαιδευτικές δραστηριότητες και συνεκπαιδεύσεις.
Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα αποκτά έτσι ευρύτερη διάσταση, καθώς συνδέει την περιφερειακή ασφάλεια και τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο με την άμυνα, τις επενδύσεις, την ενέργεια και τις νέες τεχνολογίες.