Στην υλοποίηση του σχεδίου εμπορικής αξιοποίησης του κοιτάσματος φυσικού αερίου «Κρόνος», στην κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ), προχωρούν η ιταλική Eni και η γαλλική TotalEnergies, με την υπογραφή συμβάσεων συνολικής αξίας 1,3 έως 1,8 δισ. δολαρίων. Οι συμφωνίες υπογράφηκαν τη Δευτέρα στη Λευκωσία και προβλέπουν την κατασκευή των απαραίτητων υποδομών, με στόχο την έναρξη παραγωγής το πρώτο εξάμηνο του 2028 και την εξαγωγή φυσικού αερίου μέσω Αιγύπτου προς τις διεθνείς αγορές, συμπεριλαμβανομένης της Ευρώπης.
Η εξέλιξη σηματοδοτεί τη μετάβαση του κοιτάσματος από τη φάση του σχεδιασμού στην υλοποίηση και αποτελεί σημαντικό βήμα για την πρώτη εμπορική εκμετάλλευση κυπριακού φυσικού αερίου.
Πριν από την υπογραφή των συμβάσεων, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης συναντήθηκε στο Προεδρικό Μέγαρο με αντιπροσωπεία της Eni, επικεφαλής της οποίας ήταν ο διευθύνων σύμβουλος επιχειρησιακών δραστηριοτήτων του ομίλου, Γκουίντο Μπρούσκο.
Οι συμβάσεις καλύπτουν τη μελέτη, την προμήθεια εξοπλισμού, την κατασκευή και την εγκατάσταση των συστημάτων που απαιτούνται για την παραγωγή και τη μεταφορά του φυσικού αερίου.
Χριστοδουλίδης: Ψήφος εμπιστοσύνης στις ενεργειακές προοπτικές της Κύπρου
Σε γραπτή δήλωσή του, ο Νίκος Χριστοδουλίδης χαρακτήρισε την υπογραφή των συμβάσεων ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης στις ενεργειακές δυνατότητες της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Όπως επισήμανε, η ανάπτυξη του «Κρόνου» δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την πρώτη εμπορική αξιοποίηση φυσικού αερίου από την κυπριακή ΑΟΖ, με σημαντικές οικονομικές και γεωπολιτικές προεκτάσεις.
Από την πλευρά του, ο Γκουίντο Μπρούσκο έκανε λόγο για ιστορικό ορόσημο, καθώς πρόκειται για το πρώτο έργο ανάπτυξης κοιτάσματος υδρογονανθράκων στην Κύπρο.
Ο εκπρόσωπος της Eni υπενθύμισε ότι ο ιταλικός όμιλος δραστηριοποιείται στην κυπριακή αγορά από το 2013, επενδύοντας στην ανάπτυξη τεχνογνωσίας και υποδομών.
Παράλληλα, απέδωσε την πρόοδο του έργου στη συνεργασία μεταξύ Κύπρου, Αιγύπτου, Eni και TotalEnergies, υπογραμμίζοντας ότι η υλοποίησή του απαιτεί στενό συντονισμό, εξειδικευμένη τεχνογνωσία και αυστηρή εφαρμογή των κανόνων ασφάλειας.
Αποθέματα άνω των 3 τρισ. κυβικών ποδιών – Πώς θα γίνονται οι εξαγωγές
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Μπρούσκο, τα εκτιμώμενα αποθέματα του κοιτάσματος «Κρόνος» υπερβαίνουν τα 3 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια φυσικού αερίου (3 TCF).
Όταν η παραγωγή φτάσει σε σταθεροποιημένο επίπεδο, εκτιμάται ότι θα μπορεί να αγγίζει τα 500 εκατομμύρια κυβικά πόδια ημερησίως.
Ο σχεδιασμός προβλέπει τη μεταφορά του φυσικού αερίου μέσω υποθαλάσσιων αγωγών στην Αίγυπτο, όπου θα αξιοποιηθούν υφιστάμενες εγκαταστάσεις επεξεργασίας που συνδέονται με το κοίτασμα Ζορ.
Στη συνέχεια, το αέριο θα διοχετεύεται στον τερματικό σταθμό υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) της Δαμιέττης, προκειμένου να εξάγεται με πλοία στις διεθνείς αγορές.
Η επιλογή των αιγυπτιακών υποδομών αποτελεί βασικό στοιχείο του έργου, καθώς περιορίζει την ανάγκη κατασκευής νέων εγκαταστάσεων και μπορεί να μειώσει τόσο το κόστος όσο και τον χρόνο υλοποίησης.
Η Eni και η TotalEnergies είχαν αποφασίσει τον Ιούλιο να επιταχύνουν τις διαδικασίες, θέτοντας ως στόχο την έναρξη παραγωγής μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2028.
Οι εταιρείες που αναλαμβάνουν τις κατασκευές
Στην ανάπτυξη του «Κρόνου» θα συμμετάσχουν οκτώ εξειδικευμένες εταιρείες, με διαφορετικές αρμοδιότητες για την κατασκευή των υποθαλάσσιων και χερσαίων υποδομών.
Η Baker Hughes θα αναλάβει τον σχεδιασμό, την προμήθεια και την κατασκευή των υποθαλάσσιων συστημάτων παραγωγής, ενώ η Dalmine θα συμμετάσχει στις εργασίες των αγωγών εξαγωγής φυσικού αερίου και μεταφοράς MEG.
Η TechnipFMC θα κατασκευάσει τις εύκαμπτες γραμμές παραγωγής και η McDermott θα αναλάβει τη μεταφορά, την υπεράκτια εγκατάσταση, τη σύνδεση και την προετοιμασία λειτουργίας αγωγών και υποθαλάσσιου εξοπλισμού.
Η Oceaneering θα κατασκευάσει τα βασικά υποθαλάσσια καλώδια ελέγχου, ενώ η CMHI θα αναλάβει την κατασκευή και εγκατάσταση πλωτής μονάδας ελέγχου.
Στην Αίγυπτο, η Petrojet θα κατασκευάσει νέο χερσαίο αγωγό που θα συνδέει τις εγκαταστάσεις του Ζορ με τη Δαμιέττη.
Τέλος, η Saipem θα παρέχει υπηρεσίες υπεράκτιας γεώτρησης με το γεωτρύπανο Saipem 10000.
Η σημασία για την Κύπρο και την ενεργειακή τροφοδοσία της Ευρώπης
Η αξιοποίηση του «Κρόνου» ενισχύει τις προοπτικές της Κύπρου να αποκτήσει ενεργότερο ρόλο στην παραγωγή και εξαγωγή φυσικού αερίου από την Ανατολική Μεσόγειο.
Παράλληλα, η δυνατότητα διοχέτευσης κυπριακού αερίου στις ευρωπαϊκές αγορές μέσω Αιγύπτου μπορεί να συμβάλει στη διαφοροποίηση των πηγών ενεργειακού εφοδιασμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στο ευρύτερο περιφερειακό πλαίσιο, η συνεργασία Κύπρου, Αιγύπτου, Ελλάδας και Ιταλίας δημιουργεί δυνατότητες ανάπτυξης νέων εμπορικών και ενεργειακών διασυνδέσεων, αξιοποιώντας τις παραγωγικές προοπτικές της κυπριακής ΑΟΖ, τις αιγυπτιακές εγκαταστάσεις υγροποίησης και τις υποδομές μεταφοράς προς την Ευρώπη.
Η σημασία τέτοιων έργων γίνεται μεγαλύτερη σε περιόδους γεωπολιτικής αστάθειας, ιδιαίτερα λόγω των συνεχιζόμενων εντάσεων στη Μέση Ανατολή και των ανησυχιών για την ασφάλεια των διεθνών ενεργειακών μεταφορών.
Ωστόσο, η ανάπτυξη του «Κρόνου» δεν συνεπάγεται άμεση αντικατάσταση άλλων προμηθευτών φυσικού αερίου. Η πραγματική συμβολή του στην ευρωπαϊκή αγορά θα εξαρτηθεί από την παραγωγική δυναμικότητα, τις εμπορικές συμφωνίες, την πορεία κατασκευής των υποδομών και τις διεθνείς συνθήκες κατά την έναρξη των εξαγωγών.
Αντίστοιχα, τα οικονομικά οφέλη για την Κυπριακή Δημοκρατία δεν αναμένονται πριν από την έναρξη της εμπορικής παραγωγής. Σύμφωνα με τον «Φιλελεύθερο», η εισροή εσόδων από τις πωλήσεις φυσικού αερίου θα συνδεθεί με τη λειτουργία του κοιτάσματος.
Στο επίκεντρο και το κοίτασμα «Αφροδίτη»
Παράλληλα με τον «Κρόνο», συνεχίζονται οι προσπάθειες ανάπτυξης και άλλων κοιτασμάτων στην κυπριακή ΑΟΖ.
Μεταξύ αυτών βρίσκεται η «Αφροδίτη», για την οποία ο αμερικανικός ενεργειακός όμιλος Chevron βρίσκεται σε συζητήσεις σχετικά με την εμπορική αξιοποίηση των αποθεμάτων.
Στο συγκεκριμένο κοίτασμα συμμετέχουν επίσης η ισραηλινή NewMed Energy και η βρετανική Shell.
Σύμφωνα με σχετικά δημοσιεύματα, η Shell έχει συμφωνήσει να μεταβιβάσει τη συμμετοχή της στον ουγγρικό όμιλο MOL, με τη συναλλαγή να αναμένεται να ολοκληρωθεί στις αρχές του 2027.
Η πρόοδος των δύο έργων θα αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για την ανάπτυξη του κυπριακού τομέα υδρογονανθράκων τα επόμενα χρόνια.
Με την υπογραφή των συμβάσεων για τον «Κρόνο», η Κύπρος περνά πλέον σε ένα κρίσιμο στάδιο, στο οποίο οι ανακαλύψεις φυσικού αερίου καλούνται να μετατραπούν σε πραγματική παραγωγή και εξαγωγική δραστηριότητα, με βασικό ορόσημο το 2028.